Αλέξης Καρπούζος | Το αίνιγμα του χρόνου

0
Αλέξης Καρπούζος -Το αίνιγμα του χρόνου

157 ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ

Του Αλέξη Καρπούζου

Η αρχαιοελληνική σκέψη της ένθεης φύσης, η χριστιανική σκέψη του Υπέρτατου Όντος και η ουμανιστική σκέψη του Υποκειμένου (Αντικειμενικού), δε διαδέχονται απλώς η μία την άλλη, αλλά συνυπάρχουν. Αυτές οι σκέψεις βρίσκονται, ταυτόχρονα, σε σχέση συνέχειας και λύσης της συνέχειας, η μία ενέχει την άλλη, δίχως να το γνωρίζει και την καταργεί, πραγματοποιώντας την, η μία σκέψη αναφέρεται στην άλλη και υπερισχύει εποχιακά στην ιστορία. Όμως καμιά εποχή και κανένα θεμέλιο, όσο εδραιωμένα και εάν ήταν στις οντολογικές- μεταφυσικές ή φυσικές πρωταρχικές αιτίες τους ή στα έσχατα τέλη τους, δεν αποκάλυψαν πλήρως την αλήθεια και το νόημα της ιστορικο-παγκόσμιας περιπέτειας. Δεν άντεξαν στη μετέωρη περιπλάνηση της ανοικτής σπείρας του χρόνου που έχει και δεν έχει Νόημα, Σκοπό και Αλήθεια.

Και το λέμε αυτό, γιατί στην ανοικτή σπείρα του χρόνου, όπου είσοδος και έξοδος διέπουν αμφότερα και ταυτόχρονα την «αρχή» και το «τέλος», οι δύο άκρες της σπείρας είναι ταυτόχρονα αναχώρηση και άφιξη. Ολόκληρος ο χρόνος περιέχει σε κάθε μία από τις στιγμές του και τις τρεις διαστάσεις του, κάθε μία από τις διαστάσεις του Χρόνου (παρελθόν, παρόν, μέλλον) είναι και η ίδια τρισδιάστατη, ξεδιπλώνεται σε κάθε τόπο και στιγμή της ανοικτής σπείρας, της οποίας η «αρχή» και το «τέλος», είναι διαρκώς εκτεθειμένα στο μέλλον. Έτσι, στην ανοικτή Ολότητα του Χρόνου, όλα επαναλαμβάνονται ακατάπαυστα, αλλά μεταμορφωμένα. Επανάληψη του Ίδιου και ανάδυση του καινούργιου ως Άλλο, συνδέονται άρρηκτα και δονούνται στον ενωτικό και διαφοροποιό ρυθμό της πανχρονικότητας του χρόνου και των μεταμορφώσεών του. Ίδιο και Άλλο συνιστούν το Χρόνο καθώς και κάθε έναν από τους απεριόριστους χρόνους του. Ο Χρόνος το ενιαίο και διαφοροποιημένο Όλον, ξετυλίγεται αποσυρόμενος, «είναι» το Ίδιο και την ίδια στιγμή το αντίθετό του, το Άλλο. Όλες οι σκέψεις, οι θεωρίες, οι πρακτικές και οι πολύπτυχες αρθρώσεις τους, διερευνούν μέσω μιας ειδικής ή ολικής προοπτικής την ανοικτή Ολότητα του Κόσμου. Κάθε προοπτική αποτελεί μια σχέση με την ανοικτή Ολότητα, μια σχέση που σκέπτεται και μιλάει αποσπασματικά την ενιαία και πολυδιάστατη ανοικτή Ολότητα του Κόσμου. Κάθε προοπτική «ευνοεί» μία από τις διαστάσεις, μία όψη του Χρόνου, ιδιαίτερη και ταυτόχρονα τρισδιάστατη. Κόσμος, το άλλο όνομα του Χρόνου, «είναι» ταυτόχρονα το Είναι και το μη Είναι, τα Πάντα και το Τίποτα, το Πλήρες και το Κενό και η ασύμφωνη συμφωνία τους. Η μετα-φιλοσοφική σκέψη, στοχαστική και ποιητική αναλαμβάνει ολόκληρη την ενιαία και διαφοροποιημένη σχέση Ανθρώπου και Κόσμου, η οποία συνενώνει τις πολλαπλές σχέσεις τους και πασχίζει να αναγνωρίσει Αυτό το Εν και Πολυδιάστατο ολικό συμβάν.

Σ΄όλη την ιστορία της σκέψης, το ανθρώπινο πνεύμα κατατρύχεται από το ερώτημα της Αρχής, της αφετηρίας, του Τέλους και του Σκο- πού, της Αλήθειας και του Νοήματος. Εν αρχή ήν… η φύση, ο Λόγος, ο Θεός, η Ιδέα, το πνεύμα, η ύλη, η ενέργεια, η ανθρώπινη πράξη. Όλες οι απαντήσεις που έχουν δοθεί στα παραπάνω ερωτήματα προϋποθέτουν ότι ο Κόσμος και ο Άνθρωπος θεμελιώνονται σε μια Αρχή, τον Λόγο, το Θείο, τη Φύση και την Ανθρώπινη Ιστορία, έτσι όμως αγνόησαν τη σιωπή, το κενό, το τίποτα που κατοικεί όλα τα πράγματα και όλα τα πράγματα το κατοικούν. Οι αυτοερμηνευτικές διερευνήσεις που έχουν διατυπωθεί (ανθρωπομορφικές, φυσιοκεντρικές, θεοκεντρικές, κοσμοκεντρικές, ανθρωπιστικές), θεωρούν άλλοτε τον Κόσμο ως το σημείο εκκίνησης και τον Άνθρωπο το σημείο άφιξης και άλλοτε το αντίστροφο. Αδυνατούν να σκεφθούν το μείζον αίνιγμα, το αρθρωμένο αλλά μετέωρο και φευγαλέο κέντρο ολόκληρης της σχέσης Ανθρώπου-Κόσμου και των απεριόριστων διαστάσεων του. Έτσι, η συντακτική συνάντηση ανθρώπου-Κόσμου διαφεύγει… Μέσα στην αντιστοιχία, στο συνανήκειν, Άνθρωπος και Κόσμος σχετίζονται δίχως να ταυτίζονται, αλλά και δίχως να δια-χωρίζονται. Ο Κόσμος δε δημιουργείται από τους ανθρώπους, αλλά δε θα μπορούσε να υπάρξει ως Κόσμος δίχως τους ανθρώπους που δε θα ήταν δίχως τον Κόσμο. Ο Κόσμος «είναι» η Ολότητα όλων των αυτοθεμελιωτικών ερμηνειών και των κόσμων που τους αντιστοιχούν. Αυτή η Ολότητα δεν είναι το ανθρωποκεντρικό εμπειρικό εν -όλον, είναι το Εν-Όλο και αυτή η Ολότητα παραμένει αθεμελίωτη. Στην «κυριολεξία», ο Κόσμος ως Εν-Όλο, Αόρατος ως τέτοιος, δεν είναι, διατηρείται ανοικτός στο ξετύλιγμα του ρυθμού του τρισδιάστατου Χρόνου που εναλλάσσει τη φορά του σπειροειδώς- και των αέναων μετα μορφώσεων του.

to-xroniko-tis-skepsisΑπόσπασμα από το βιβλίο του Αλέξη Καρπούζου, “Τo Χρονικό της Σκέψης- Σκέψη και Γλώσσα στους Αρχαιοελληνικούς Χρόνους”, των εκδόσεων του Εργαστηρίου Σκέψης.

Το βιβλίο διατίθεται για δωρεάν λήψη στον παρακάτω σύνδεσμο: Το Χρονικό της Σκέψης

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Στην Όμορφη Ζωή είμαστε αφιερωμένοι με πάθος στο σκοπό να ενημερώνουμε τους ανθρώπους για τους δρόμους που υπάρχουν για να βελτιώσουντην ζωή τους.
Στόχος μας να αποτελεί την πρώτη επιλογή για κάθε αναγνώστη που θέλει να διανύσει το ταξίδι της ζωής του όμορφα και με θετικό τρόπο.
Αν θέλεις κι εσύ να συμμετέχεις στην ομάδα μας, σαν αρθρογράφος ή συνεργάτης, στείλε μας μήνυμα στο info@omorfizoi.gr
Όμορφη Ζωή Άρθρα

Σχολιάστε

Εναλλακτικά, συνδεθείτε με...



Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.