Αλληλεγγύη | Η δύναμη της αγάπης βρίσκεται στο χέρι μας

0
122

To 2005 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφάσισε την καθιέρωση της Διεθνούς Ημέρας Παγκόσμιας Αλληλεγγύης η οποία γιορτάζεται την 20η Δεκεμβρίου. Η αλληλεγγύη, ως θεμελιώδη και παγκόσμια αξία, θα πρέπει να διέπει τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και συμπεριλαμβάνει την άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, την ειρήνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την εξάλειψη της φτώχειας.

Πέρα όμως από τα στενά όρια αυτής της έννοιας, τί άλλες μορφές μπορεί να πάρει η αλληλεγγύη και πώς μπορεί να εκφραστεί μέσα από τις πράξεις μας;

Σε αυτό το άρθρο, και μέσα σε μια δίνη αλλαγών και αμφιβολίας ή ακόμα και φόβου να έρθουμε κοντά με τον άλλον, αφιερώνουμε τη σκέψη μας στον άλλον και τον εαυτό μας, τον εαυτό μας μέσα από τον Άλλον και για το τι φέρ(ν)ουμε μέσα σε αυτή τη σύνδεση.

Ετυμολογικά η λέξη αλληλεγγύη προκύπτει από τις λέξεις (αλληλ- + εγγύη), δηλαδή αυτό που δίνεις στο χέρι του άλλου, την ασφάλεια, τη βεβαίωση και σημαίνει αλληλοβοήθεια, συμπαράσταση, το αίσθημα ενότητας μεταξύ των ανθρώπων.

Η αλληλεγγύη, αν και συχνά έχει συνδεθεί στις συνειδήσεις των ανθρώπων με συγκεκριμένα ρεύματα, πολιτικές ιδεολογίες ή θρησκείες, είναι μια ανάγκη που υπάρχει έμφυτη στους ανθρώπους, όπως η συμπόνοια. Αυτό, όμως, δε σημαίνει πως η αλληλεγγύη δεν καλλιεργείται στο σχολείο, το κοινωνικό μας περιβάλλον ή την οικογένεια. Παρατηρούμε πως κάποιοι λαοί εκφράζουν αλληλεγγύη συχνότερα και με αμεσότερο τρόπο ή πως κάποιο φύλο μπορεί να θεωρείται περισσότερο αλληλέγγυο από το άλλο, αυτό όμως δε σημαίνει πως η αλληλεγγύη δε μπορεί και δεν πρέπει να καλλιεργηθεί από όλους μας, για όλους μας.

Παρακάτω παρουσιάζουμε κάποιες σκέψεις σχετικά με την καλλιέργεια και την έκφραση της αλληλεγγύης από οποιαδήποτε θέση και αν βρίσκεστε.

7 σκέψεις για την αλληλεγγύη και την ανθρωπιά

1. Απόκριση σε όσα συμβαίνουν σε τοπικό και παγκόσμιο τοπίο

Η απόκριση σε όσα συμβαίνουν σε έναν άλλον άνθρωπο ή σε μια ομάδα ανθρώπων είναι μια έκφραση αλληλεγγύης. Αυτή η έκφραση αλλάζει μεθόδους και μέσα για να μπορέσει να ανταποκριθεί πληρέστερα στις ανάγκες που προκύπτουν κάθε φορά.

Για παράδειγμα, η βοήθεια σε θύματα πολέμου ή πληγέντες από φυσικές καταστροφές μπορεί να πάρει διαφορετικές μορφές και διαστάσεις ανάλογα με τις ανάγκες και το πόσο μακριά ή κοντά βρισκόμαστε γεωγραφικά στην πληγείσα περιοχή.

Αλληλεγγύη μπορεί να σημαίνει να λάβετε μέρος σε μια συλλογική κουζίνα για τους πρόσφυγες και να δώσετε φάρμακα και ρούχα σε παιδιά που τα έχουν ανάγκη. Ή μπορεί να σημαίνει να λάβετε μέρος σε συζητήσεις και συλλογικές κινήσεις που σκοπό έχουν να ασκήσουν πίεση στους κυβερνητικούς φορείς να λάβουν θέση για παγκόσμια ζητήματα, όπως την τροποποίηση κάποιου νομοσχεδίου για την κλιματική αλλαγή.

2. Απόκριση στα επίκαιρα αλλά και τα διαχρονικά ζητήματα

Οι περισσότερες καμπάνιες για αλληλεγγύη που βλέπουμε ή ακούμε αφορούν την απόκριση του κόσμου σε επίκαιρα γεγονότα. Αυτές οι καμπάνιες «τρέχουν» για ένα συγκεκριμένο διάστημα με πολύ συγκεκριμένο σκοπό ή αίτημα πχ. να μαζευτεί το Χ χρηματικό ποσό, να καταψηφιστεί ένα νομοσχέδιο που καταπατά τα δικαιώματα μιας ομάδας ανθρώπων, να γίνει μια πορεία αλληλεγγύης σε κρατούμενους.

Σίγουρα η επιτακτικότητα μιας ανάγκης καθορίζει και τον τρόπο που πρέπει να αποκριθούμε: άμεσα, με όσα περισσότερα μέσα διαθέτουμε, με την συλλογική μας δύναμη. Όμως, οι περισσότερες από τις επείγουσες ανάγκες που ακούμε είναι απλώς το σύμπτωμα ενός πιο διαχρονικού προβλήματος.

Για παράδειγμα, οι ισχυρές πλημμύρες, οι φωτιές και γενικά τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής, επομένως αν δώσουμε βαρύτητα διαχρονικά στο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής θα περιορίσουμε τις φορές που παρίσταται η ανάγκη να βοηθήσουμε σε ένα τέτοιο ζήτημα.

Όμως, ακόμα και σε περιπτώσεις όπου ο κίνδυνος δε διαφαίνεται άμεσα, η αλληλεγγύη μας βοηθάει όχι μόνο να προλάβουμε, όποτε είναι δυνατόν, όποιες καταστροφές αλλά και να στεκόμαστε ο ένας δίπλα στον άλλον έστω και αν δεν φαίνεται αυτή τη στιγμή να υπάρχει μεγάλη ανάγκη για κάτι τέτοιο. Μαθαίνουμε να είμαστε εκεί ο ένας για τον άλλον, να λειτουργούμε σαν ομάδα, να δρούμε συλλογικά, να νοιαζόμαστε και να φροντίζουμε ο ένας τον άλλον.

3. Δείξτε αλληλεγγύη στα υπόλοιπα ζώα και τον πλανήτη

Η ζωή μας εξαρτάται από τη ζωή των υπόλοιπων ζώων, ειδών, φυτών, το κλίμα και τον πλανήτη. Επομένως, η ανθρώπινη αλληλεγγύη υπάρχει και με άλλα έμβια όντα, έστω και αν δεν εκφράζεται με τους ίδιους τρόπους.

Πολύ συχνά έχουμε δει ή ακούσει ιστορίες από άγρια ζώα να συμπαραστέκονται όταν ένας άνθρωπος πονά, να θυσιάζουν τη ζωή τους για εκείνον ή να σώζουν το ένα το άλλο. Αν ακούσουμε προσεκτικά αυτές τις ιστορίες, θα παρατηρήσουμε πως οι πράξεις των ζώων δεν έχουν ως βάση το προσωπικό όφελος αλλά, συχνά, αφορμώνται από μια ενστικτώδη αντίδραση σε σχέση με κάτι που συμβαίνει ξαφνικά.

4. Διαχειριστείτε (και) τα δικά σας τραύματα

Είναι πολύ σημαντικό μέσα σε όλη τη διαδικασία της αλληλεγγύης να προσπαθήσουμε να δούμε τον εαυτό μας υπό ένα πιο συλλογικό πρίσμα. Τα όσα αισθανόμαστε και φέρουμε δεν είναι ξέχωρα από το χρόνο και τον τόπο που ζούμε.

Ποια συλλογικά τραύματα κουβαλάμε και πώς αυτά εκφράζονται στην καθημερινότητα και τη συμπεριφορά μας; Ποια προσωπικά τραύματα δεν έχουν ακόμα επουλωθεί και πώς αυτά αλλάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε;

Επίσης, συχνά, οι υπερβολικές αντιδράσεις σε σχέση με τον πόνο του άλλου, όπως είναι η αδιαφορία ή η ενοχή για τα δικά μας πλεονεκτήματα, δείχνει και αυτή με τη σειρά της τα δικά μας τραύματα.

Μήπως η αδιαφορία μας για τον πόνο του άλλου είναι ένας μηχανισμός άμυνας απέναντι σε έναν πόνο που δε μπορούμε να γιατρέψουμε; Μήπως συγχέουμε τη συμπόνοια με την ενοχή;

5. Η αλληλεγγύη δε βλέπει σύνορα, χρώμα, θρησκεία, σεξουαλική προτίμηση, φύλο ή φυλή

Δυστυχώς, πολλές οργανώσεις που προβάλλουν, και υποτίθεται προάγουν, την αλληλεγγύη δρουν ενάντια σε άλλες ομάδες ή επιλέγουν να βλέπουν μονόπλευρα τα αίτια μιας συγκεκριμένης συλλογικής ανάγκης.

Δεν μπορούμε να είμαστε αλληλέγγυοι σε κάποιον όταν τον θεωρούμε εχθρό μας ή υπεύθυνο για όσα του συνέβησαν επειδή έχει ένα συγκεκριμένο χρώμα, ακολουθεί μια θρησκεία διαφορετική από τη δική μας, είναι άθρησκος, έχει μια σεξουαλική προτίμηση που δεν κατανοούμε, ανήκει σε μια φυλή που δεν γνωρίζουμε ή έχει επιλέξει ένα κοινωνικό φύλο διαφορετικό από το βιολογικό του.

Αλληλεγγύη σημαίνει όχι μόνο την ανοχή στη διαφορετικότητα αλλά και μια βαθύτερη κατανόηση για τον Άλλον.

6. Η αλληλεγγύη δεν προϋποθέτει χρήματα

Μπορεί να μην έχετε τα χρήματα να στηρίξετε τις κοινωνικές και συλλογικές δράσεις που επιθυμείτε και μπορεί να μην έχετε τα χρήματα να αγοράσετε όσα είναι απαραίτητα γι’ αυτούς που τα έχουν ανάγκη.

Η αλληλεγγύη, ευτυχώς, δε συνδέεται με τα χρήματα και η αξία της δεν μετράται με χρήματα. Συμπαρασταθείτε στους άλλους με το χρόνο σας και την ενέργειά σας. Αξιοποιήστε το επάγγελμά σας ώστε να βοηθήσετε όσους έχουν ανάγκη. Δεν είναι ανάγκη να είστε γιατροί ώστε να βοηθήσετε κάποιον, αν είστε κομμωτής προσφέρετε δωρεάν κούρεμα σε άστεγους, αν έχετε εστιατόριο δωρίστε τις επιπλέον μερίδες φαγητού σε όσους πεινάνε, αν κάνετε κατασκευές με τα χέρια σας δωρίστε το χρόνο σας και τα εργαλεία σας ώστε να βοηθήσετε τους ανθρώπους να επισκευάσουν το σπίτι τους ή να φτιάξουν κάτι όταν δεν μπορούν να το αγοράσουν.

7. Αλληλεγγύη σημαίνει ενσυναίσθηση

Ακόμα και όταν δε μπορώ να κάνω τίποτε για όσους έχουν ανάγκη, μπορώ πάντα να ακούω και να είμαι ανοιχτός στις ιστορίες άλλων ανθρώπων. Η ανοχή στη διαφορετικότητα, η κατανόηση των διαφορών μας, η ανάπτυξη ενσυναίσθησης απέναντι στα προβλήματα του άλλου είναι και αυτά ουσιώδη βήματα για την καλλιέργεια και μετάδοση της αλληλεγγύης.

Η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης μπορεί να γίνει συνειδητά και ασυνείδητα με χιλίαδες τρόπους. Αναζητήστε πληροφορίες για πολιτισμούς που δεν ξέρατε, ταξιδέψτε, ελάτε κοντά με ανθρώπους άλλων λαών, ακούστε τη μουσική τους, διαβάστε ένα βιβλίο, μάθετε να μιλάτε μια καινούργια γλώσσα, μπείτε σε νέα κοινωνικά περιβάλλοντα, πάρετε μέρος σε δημοτικές ομάδες ή ομάδες ευαισθητοποίησης και εθελοντισμού.

Και αν όλα αυτά σας φαίνονται δύσκολα, ξεκινήστε με μικρά βήματα. Ακούστε τον διπλανό σας όταν σας μιλάει χωρίς να σκέφτεστε τι θα απαντήσετε, παρατηρήστε τους ανθρώπους στο δρόμο και προσπαθήστε να ερμηνεύσετε τις κοινωνικές συμπεριφορές, όσο παράλογες και αν σας φαίνονται. Τί «ανήκουστο» μπορεί να έχει συμβεί σε έναν άνθρωπο ο οποίος κάνει κάτι που σας φαντάζει «ανήκουστο»;

Τέλος, να θυμάστε: Τίποτε από όσα έχουμε δεν είναι δεδομένο και τα περισσότερα από όσα έχουμε δεν μας κάνουν αυτό που είμαστε!

Γιατί λοιπόν να κρατιόμαστε τόσο γερά σε μια ταυτότητα που έχουμε κατασκευάσει και να μην κρατάμε γερά ο ένας τον άλλον, ακόμα και όταν δεν το έχουμε ανάγκη;

Της Μαίρης Μαρινοπούλου

 

Newsletter εγγραφή

 

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Σχολιάστε

No apps configured. Please contact your administrator.

Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας