Του Νάσου Φωτόπουλου

Έγραφα πρόσφατα ευχές σ’ ένα φίλο που έχω να τον συναντήσω πολλά χρόνια και παρατήρησα ότι του έγραφα «…εύχομαι να είσαι πάντα χαρούμενος…». Εκεί λοιπόν μου έκανε κλικ η γενίκευση που έκανα χρησιμοποιώντας τη λέξη «πάντα» και η μνήμη μου ανέσυρε το NLP Μεταμοντέλο της Βιρτζίνια Σατίρ, διάσημης οικογενειακής ψυχοθεραπεύτριας.

Πάντα; Τι σημαίνει πάντα; Τι θα συνέβαινε αν δεν ήταν πάντα χαρούμενος;

Σ’ εκείνο το σημείο ένοιωσα ότι αν έγραφα «εύχομαι να είσαι κάθε στιγμή χαρούμενος» ίσως να ξεπερνούσα τη γενίκευση στην επικοινωνία. Όμως και η λέξη «κάθε» παραπέμπει και πάλι σε μια γενίκευση ποσοτήτων και σε μια αόριστη και όχι ουσιαστική επικοινωνία.

Ως οικογενειακός θεραπευτής η Βιρτζίνια Σατίρ έβλεπε να ξεπετάγονται μπροστά της τέσσερις πλευρές της οικογενειακής ζωής:

  1. Τα συναισθήματα και η ιδέα που έχει κανείς για τον εαυτό του, αυτό που ονόμαζε αυτοεκτίμηση
  2. Οι τρόποι με τους οποίους τα άτομα συνεννοούνται μεταξύ τους, αυτό που ονόμαζε επικοινωνία (εξ ου και το παράδειγμα με την γενίκευση ποσοτήτων και φυσικά την όχι ουσιαστική επικοινωνία)
  3. Οι κανόνες που δέχονται τα άτομα για το πώς πρέπει να αισθάνονται και να ενεργούν και που σιγά σιγά εξελίσσονται σε αυτό που αποκαλούσε σύστημα επικοινωνίας
  4. Ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι σχετίζονται μεταξύ τους και με τους εκτός της οικογένειας θεσμοθετημένους οργανισμούς και που ονόμαζε δεσμό με την κοινωνία

Οποιοδήποτε πρόβλημα και αν οδηγούσε στην αρχή μια οικογένεια στο γραφείο της η άπιστη σύζυγος, η εγκληματική κόρη, ο σχιζοφρενικός γιος, δεν αργούσε να ανακαλύψει ότι χρειαζόταν την ίδια συνταγή: Για να ανακουφιστούν από τον πόνο, έπρεπε να βρεθεί τρόπος να αλλάξουν αυτοί οι τέσσερις βασικοί συντελεστές.

Σ’ όλες αυτές τις διαταραγμένες οικογένειες παρατηρούσε πως:

  • Η αυτοεκτίμηση βρισκόταν σε χαμηλά επίπεδα
  • Η επικοινωνία ήταν έμμεση, αόριστη και όχι πραγματικά ειλικρινής
  • Οι κανόνες ήταν άκαμπτοι, απάνθρωποι, δεν επιδεχόταν διαπραγμάτευση και δεν άλλαζαν
  • Ο δεσμός με την κοινωνία ήταν γεμάτος φόβο, επικρίσεις και συμβιβασμούς

Μετά την παρατήρησή της, η στόχευσή της πλέον με τους ασθενείς της ήταν:

  • η αυτοεκτίμησή τους να βρίσκεται σε ανώτερα επίπεδα
  • η επικοινωνία να γίνεται άμεσα, καθαρά, με ακρίβεια και ειλικρίνεια
  • οι κανόνες να είναι εύκαμπτοι, ανθρώπινοι, προσφυείς και να επιδέχονται αλλαγές
  • ο δεσμός με την κοινωνία να είναι πολύπλευρος, ελπιδοφόρος και να βασίζεται στην επιλογή

Από αυτά λοιπόν ας κρατήσουμε, ότι αν αλλάξουμε τη γλώσσα μας, αλλάζουμε την επικοινωνία μας με τους άλλους. Η γλώσσα μας κατασκευάζει το πρόβλημα. Η γλώσσα μας κατασκευάζει τον κόσμο μας!

Νάσος Φωτόπουλος

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Σχολιάστε

Για να καταχωρήσετε το σχόλιο σας, συνδεθείτε με...



Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας