Χαλάρωση: Το ασφαλές μονοπάτι για τον διαλογισμό

0
541

Δεν πρόλαβαν να περάσουν  5 min από την έναρξη της τεχνικής χαλάρωσης και η δυσφορία που ένιωσα ήταν ακαταμάχητη.

 

Όσο δε η δασκάλα μας παρότρυνε λέγοντάς μας: «διατηρήστε την ακινησία του σώματος σε όλη την διάρκεια της τεχνικής», μια απίστευτη εσωτερική νευρικότητα αναδύθηκε από εντός μου .

Φαγούρες, πόνοι, ανησυχία, ανυπομονησία, και όλα τα ανεπεξέργαστα θέματα μου, εμφανίστηκαν με θεαματικό τρόπο μπροστά μου και όπως η δασκάλα επισήμαινε, «απέκτησα επίγνωση» της απίστευτης έντασης που κουβαλούσα αποθηκευμένη περίτεχνα και πολύπλοκα στο 30χρονο τότε σωματάκι μου.  Τα είχα καταφέρει καλά· ζούσα μέσα στην ένταση. Μου είχε διαφύγει τελείως η εποπτεία της, παρασυρμένη από την καθημερινότητα και τις υψηλές απαιτήσεις της τραπεζοϋπαλληλικής μου καριέρας.

Προσπαθούσα να μείνω ακίνητη γιατί, εκτός των άλλων, οι συμμαθητές μου (πολύ πιο έμπειροι από εμένα) φαινόταν να απολαμβάνουν ιδιαίτερα την διαδικασία, εκτός από κάποιους που τους είχε πάρει ο ύπνος και ξεφυσούσαν ευδαιμονικά, προς μεγάλη δυσφορία της δασκάλας μας που συνέχιζε να παροτρύνει ευγενικά και απόμακρα «παρακαλώ παραμείνετε ξύπνιοι».

Ήταν βέβαια τότε άλλα χρόνια. Tο να είσαι ήρεμος και χαλαρός ήταν πολύ de-monde. Το να τρέχεις χωρίς σταματημό, να κουνάς το πόδι σου ακατάπαυστα, να ανταγωνίζεσαι, να θυμώνεις, ήταν must, αλλιώς ήσουν «περίεργος».

Την επόμενη φορά που κάναμε πρακτική, αφού τα είχα σκεφτεί όλα καλά, ανακοίνωσα στην δασκάλα μου ότι θα έκανα yoga nidra ξαπλωμένη μπρούμητα. Με κοίταξε με συγκατάβαση και μου φάνηκε ότι έκρυψε ένα χαμoγελάκι. Στη θέση της, σήμερα, δεν ξέρω αν θα  συγκρατούσα τα γέλια μου. Αυτή, η δεύτερη φορά ήταν ακόμη χειρότερη φυσικά. Μετά την πρακτική, με το αυχένα μου πιασμένο, έπρεπε να παραδεχτώ, ότι μακράν απείχα από την εμπειρία της χαλάρωσης. Δεν ήταν θέμα θέσης. Άλλωστε, το μασελάκι που φορούσα το βράδυ για να μην τρίζω τα δόντια μου, μου το επιβεβαίωνε σταθερά.

Το παραδέχτηκα. Ζούσα μέσα στην ένταση, όχι μόνο της καθημερινής ζωής, αλλά και όλων των αποθηκευμένων ψυχοπαθολογιών μου που με άριστη τεχνική αποθήκευα και σωματοποιούσα από παιδί και κυρίως αντιστεκόμουν να αποδεχτώ.

«Προκείμενου να εξελιχθεί κάποιος, αρχικά είναι αναγκαίο να συνειδητοποιήσει που βρίσκεται σήμερα», είχα διαβάσει σε κάποιο βιβλίο της  Raja yoga. Αναθάρρησα.

Αργότερα, στα πρώτα χρόνια της διδακτικής μου ζωής, κάποιοι από τους μαθητές μου μόλις ξεκινούσε η τεχνική χαλάρωση, μου έλεγαν διάφορες δικαιολογίες για να φύγουν. Πως να εξηγήσεις ότι η χαλάρωση είναι η κορύφωση μιας τάξης Yoga; Και κυρίως, πως να πείσεις, 20 χρόνια πριν, ότι το να μάθεις να χαλαρώνεις είναι πολύτιμο; Nαι πολύτιμο. Αυτή είναι η αλήθεια. Η δοκιμασία της καραντίνας μου το επιβεβαίωσε.

Με το καιρό όμως, τα πράγματα άλλαξαν πολύ ευχάριστα και κάθε φορά που έλεγα στην τάξη «προετοιμαστείτε τώρα για την χαλάρωσή μας» επικρατούσε ενθουσιασμός (δεν υπερβάλω) χαρά και βέβαια απόλυτη ησυχία και ακινησία. Η χαλάρωση είχε  κερδίσει τους μαθητές ,και πλέον την επιδίωκαν με κάθε τρόπο.

Αν κάποιος ξέρει να χαλαρώνει, σήμερα, είναι τυχερός.

Όχι δεν μιλάμε για την ανάπαυση με ένα κρασάκι μπροστά στο τζάκι, ούτε για την υπέροχη εμπειρία να βρεις τους φίλους σου και να χαρείς με κάθε τρόπο, ούτε καν ακόμη, να αγναντέψεις από την κορφή ενός βουνού τη εκθαμβωτική ομορφιά της φύσης. Αλλά και ούτε για την χαλάρωση που αισθάνεται κάποιος μετά από το τρέξιμο ή άλλες αξιόλογες γυμναστικές.

Αναφερόμαστε στην πραγματική εμπειρία της χαλάρωσης, η οποία έχει προϋποθέσεις και το κυριότερο, χρειάζεται μαθητεία εκπαίδευση.

Η χαλάρωση συμβαίνει όταν υπάρχει συνειδητή πρόθεση.

Όταν δηλαδή την επιδιώκουμε συνειδητά

Ας επιδιώξουμε να ορίσουμε την χαλάρωση, προκείμενου να γίνει εύκολα κατανοητή η προσέγγισή μας.

Η ανθρώπινη ύπαρξη είναι μια σύνθετη και θαυμαστή εμπειρία που συνιστάται για την Yoga από τις εμπειρίες του σώματος, της ενέργειας που μας διατηρεί ζωντανούς, των συναισθημάτων μας και βέβαια των σκέψεων μας.

Όταν  μιλάμε στη Yoga για χαλάρωση, μιλάμε για την χαλάρωση που θα διαπεράσει όλα αυτά τα πεδία της ύπαρξης.

Πως να χαλαρώσει το σώμα αν τα συναισθήματά μου καλπάζουν και με ανεβοκατεβάζουν διαρκώς από το κορφή στα τάρταρτα της ύπαρξης μου;

Πως να χαλαρώσεις αν ο νους δεν φλυαρεί απλά, αλλά κατασκευάζει περίτεχνες θεωρίες προκειμένου να με αποτρέψει από κάθε τι που νοείται ως μια νέα εμπειρία εξέλιξης.

«A wondering mind is an unhappy mind»
Βουδιστικό απόφθεγμα

Άλλωστε, η ένταση δεν είναι αποτέλεσμα μιας μόνο συνθήκης  εξωτερικής π.χ ζω σε μεγαλούπολη, αλλά κυρίως του τρόπου διαχείρισης των όσων αναδύονται μέσα μου συναισθηματικά και νοητικά (σκέψεις θεωρίες σενάρια, εσωτερικοί διάλογοι κ.α),και πως τα εξωτερικεύω.

Οι Διδάσκαλοι rishies της Yoga παρατηρώντας την ανθρώπινη εμπειρία, άρχισαν να οικοδομούν μεθόδους και τεχνικές προκειμένου να ευνοήσουν την εξέλιξη της, την αποδέσμευση της από ό,τι την εγκλωβίζει στην στενή αντίληψη  του εγώ και του συνηθισμένου καθημερινού νου, ο οποίος λειτουργεί σε αρκετά μεγάλο ποσοστό «αυτοματοποιημένα» δηλ. επαναλαμβάνει σκέψεις και λειτουργίες ανεξέλεγκτα, εκτός  αν ασχοληθείς  μαζί του εκπαιδευτικά, αποφασίσεις να απαλλαγείς από τις συνήθειες του και να τον ελευθερώσεις ανοίγοντας νέους δρόμους ύπαρξης.

Έφτασαν σε συμπεράσματα, γνωστά σήμερα ευρέως, ότι η ένταση, το στρες οι  γρήγοροι ρυθμοί, επηρεάζουν άμεσα την αναπνοή. Δηλαδή, η ποιότητά της αναπνοής πέφτει καθώς γίνεται ρηχή (ελάχιστη διάρκεια) και άρρυθμη, με άμεση επιρροή στην εγκεφαλική λειτουργία, η οποία, υποστέλλεται και ανισορροπεί επηρεάζοντας όλα τα ανθρώπινα συστήματα, ιδιαίτερα εκείνα που ο καθένας μας επιβαρύνει, από τις χαρακτηρολογικές του ιδιαιτερότητες.

Αλλιώς επιβαρύνεται εκείνος που ρέπει στο φόβο, αλλιώς εκείνος που έλκεται από τον θυμό, αλλιώς στην θλίψη αλλιώς στον πόνο και την απογοήτευση, αλλιώς από την προσκόλληση, κ.λπ.

Οι δομημένες τεχνικά και επιστημονικά χαλαρώσεις όπως η Yoga nidra έχουν την κατάλληλη προσέγγιση έτσι ώστε ο ασκούμενος σταδιακά να περάσει από την σωματική -ενεργειακή χαλάρωση, στην αποδέσμευση των συναισθηματικών εντάσεων (παλαιών και πρόσφατων) και φυσικά να ξεμπλοκάρουν το νου μέσω του εγκέφαλου ο οποίος, όταν υπάρχει πρόθεση στην αλλαγή του, ανταποκρίνεται άμεσα δημιουργώντας νέους νευρώνες.

Η νευροπλαστικότητα είναι μια λειτουργία του  εγκεφάλου η οποία κρατά τον εγκέφαλο ενεργό και νεανικό, δημιουργώντας διαρκώς νέους νευρώνες (εγκεφαλικά κύτταρα)

νευρώνες

Φυσικά προϋπόθεση για μια πετυχημένη χαλάρωση είναι, ο εκπαιδευτής να γνωρίζει σε βάθος την τεχνική τόσο από την προσωπική του πρακτική όσο και από την μελέτη του.

Δεν αρκεί να διαβάζεις το κείμενα της τεχνική από το βιβλίο η από το κινητό (αντιδεοντολογικό μέσα στις τάξεις τα ενεργοποιημένα κινητά· και μάλιστα από τους εκπαιδευτές).

Είχα την τύχη να παρακολουθήσω εξαιρετικά σεμινάρια από την Swami Saraswati Sivamurti στο ashram,τα οποία αφορούσαν την ποιοτική διδασκαλία της Yoga nidra

Μαθήτεψα κοντά της κατανοώντας την σωστή διαχείριση της ομιλίας και των παύσεων, του ρυθμού στην εκφώνηση και άπειρες ακόμη λεπτομέρειες που καθιστούν μια χαλάρωση ουσιαστική και αποτελεσματική.

Μαθήτεψα στην οικονομία των λέξεων και κατανόησα πως μια άστοχη λέξη μπορεί να υποβαθμίσει την χαλάρωση του ασκούμενου. Πως αν δεν είμαι εγώ η ίδια χαλαρή δεν υπήρχε πιθανότητα να χαλαρώσουν οι άλλοι.

Για τη Yoga η χαλάρωση είναι η προϋπόθεση για ποιοτική ζωή αρχικά και στην συνέχεια, για όσους το επιλέγουν:

O ασφαλής δρόμος που οδηγεί στο διαλογισμό.

Όταν μιλάμε για τεχνική χαλάρωση αναφερόμαστε κυρίως στην περίφημη τεχνική της Yoga nidra η οποία αρχικά την συναντούμε στα φιλοσοφικά κείμενα της tantra. Tην τεχνική την απογείωσε και την προόδεψε θεαματικά ο Swami Satyananda Saraswati.

Θεαματικά, διότι την εποχή που την εξέλιξε δεν υπήρχαν οι άπειρες γνώσεις για την εγκεφαλική λειτουργία που έχουμε σήμερα στην διάθεση μας και πιθανά να μας βοηθήσουν να την εξελίξουμε και εμείς. Η τεχνική προϋποθέτει σωματική ακινησία, ζεστό σώμα, ησυχία και συγκεκριμένη στάση σώματος. Δηλαδή την savasana.

savasana

Ο ασκούμενος εξοικειώνεται με την στάση του σώματος ,η οποία στην αρχή αναδύει τις εντάσεις ,αλλά στην συνέχεια γίνεται η βάση για μια ποιοτική χαλάρωση. Ο λόγος είναι γιατί η συγκεκριμένη στάση  ελαχιστοποιεί τις πληροφορίες που κρατούν τον εγκέφαλο διασκορπισμένο και φλύαρο.

Δηλαδή, είμαστε ξαπλωμένοι ανάσκελα δίχως μαξιλάρι προκειμένου ο αυχένας να είναι στην φυσική του θέση, η οποία ευνοεί όχι μόνο την καλή εγκεφαλική λειτουργία αλλά και την ίδια την ηρεμία μια που από τον αυχένα περνάνε πολλά νεύρα και καταλήγουν στην σύνδεση τους με τον εγκέφαλο. Το μαξιλάρι επηρεάζει την ευθυγραμμισμένη διαδρομή τους μέσω του αυχένα, η οποία αποδεδειγμένα πλέον επιστημονικά, είναι προϋπόθεση για έναν υγιή εγκέφαλο.

Αυτός είναι και ο λόγο που η λεγόμενη “forward head position την οποία διακρίνω σε πολύ κόσμο, και προκύπτει κυρίως από την λανθασμένη στάση του σώματος κατά την διάρκεια της χρήσης του υπολογιστή, θεωρείται σοβαρός λόγος για πολλές δυσλειτουργίες οι οποίες δεν είναι αντικείμενο ετούτου του άρθρου.

χαλάρωση

Iδού οι λεπτομέρειες που ευνοούν την εμπειρία της χαλάρωσης στην στάση της savasana:

Τα μάτια είναι «απαλά κλειστά» και έτσι οι άπειρες εντυπώσεις και εικόνες που η όραση τροφοδοτεί παύουν.

Τα πόδια και τα χέρια είναι ελαφρώς ανοιχτά για να ελαχιστοποιήσουμε τις εμπειρίες της αφής, οι οποίες είναι έντονες.

Οι υπόλοιπες αισθήσεις, όσφρηση, ακοή, γεύση, κατευθύνονται μέσω της τεχνικής σε εστιάσεις οι οποίες εσωτερικεύουν τον νου ,δηλ τον κάνουν να σιωπά και να γυρνά προς τα μέσα.

Παρακαλώ σημειώστε εδώ ότι η εσωτερίκευση είναι νοητική δεν έχει καμμιά σχέση με την εσωστρέφεια, η οποία είναι ψυχολογική κατάσταση.

Εσωτερίκευση σημαίνει ότι αν και οι αισθήσεις συνεχίζουν να λαμβάνουν πληροφορίες, ο εγκέφαλος πλέον δεν απασχολείται καθόλου με αυτές και σιωπά ,παύει, γυρίζει προς τον εαυτό του. Αφού εδραιωθεί, με την αρωγή της τεχνικής, η στάση και η προετοιμασία, ξεκινά η τεχνική της yoga nidra.

Με την συστηματική εκπαίδευση ο ασκούμενος αρχίζει να γεύεται την υπέροχη ουσιαστική εμπειρία της συνειδητής χαλάρωσης. Χαλάρωση δεν σημαίνει ύπνος. Αντίθετα, ο ύπνος δεν είναι καθόλου στις επιδιώξεις μιας πετυχημένης χαλάρωσης.

Πόσες φορές ξυπνάμε από βαθύ ύπνο πιο κουρασμένοι από πριν;

Οι νευροεπιστήμες επιβεβαιώνουν  την ιαματική λειτουργία της ,την θεωρούν προϋπόθεση για ανάρρωση  από κάθε ασθένεια, εκτός από σοβαρές ψυχολογικές ασθένειες τις οποίες, μπορεί να τις επιδεινώσει, μιας που φέρνει στην επιφάνεια παλαιές καταγραφές, συναισθηματικές εντάσεις και μπλοκαρίσματα, τα οποία σε άλλη περίπτωση λειτουργούν απόλυτα θεραπευτικά.

Αναφερόμαστε μόνο για σοβαρές παθολογικές ασθένειες ψυχολογικές η οποίες απαιτούν χρήση χαπιών και όχι για τις συνηθισμένες καθημερινές μας διακυμάνσεις και περιστασιακές καταθλίψεις που όλοι γευόμαστε .

Με όλα αυτά τα πλεονεκτήματα η yoga nidra έγινε για μένα καθημερινή πρακτική η οποία με εισήγαγε σταδιακά σε πιο ωραίες εμπειρίες διαβίωσης. Πέταξα το μαξιλάρι και το μασελάκι ,και δειλά δειλά άρχισα να μαθητεύω στο διαλογισμό, ενώ ταυτόχρονα διέκρινα μικρές προόδους αλλά πολύ σημαντικές και στις προσευχές μου.

Σήμερα ,κάθε μεσημέρι, είμαι πλέον σε θέση να μπω στην υπέροχη εμπειρία της χαλάρωση δίχως την χρήση την τεχνικής, μια που την έχω αφομοιώσει από την καθημερινή πρακτική μου αλλά και την έχω μελετήσει και ως εκ τούτου διδάξει για πολλά χρόνια και ακόμη το πράττω με χαρά.

Ο διαλογισμός, ανάλογα το είδος του, έχει την πρόθεση να εκλεπτύνει την αντίληψη, να διευρύνει την συνείδηση, να συγκεντρώσει τον νου, να καλλιεργήσει ποιότητες οι οποίες θα ελευθερώσουν τον κάθε ασκούμενο.

Ο διαλογισμός προϋποθέτει την ακινησία του σώματος (συνήθως).

Να πως αρχικά η χαλάρωση γίνεται θεμέλιο για τον διαλογισμό. Αλλά δεν αρκεί η εξωτερική στάση (μπορώ να είμαι ακίνητη για ώρα αλλά ο νους μου να γράφει εκθέσεις), αλλά η εσωτερική εμπειρία με την οποία συνδέεται. Αν καθίσω για διαλογισμό και τα συναισθήματα μου (θετικά η όχι) με κατακλείσουν δεν διαλογίζομαι.

Είναι γνωστό ότι σε νοσοκομεία του εξωτερικού υπάρχουν ειδικοί χώροι για να διαλογίζονται οι ασθενείς ,ως τμήμα της θεραπευτικής τους διαδικασίας. Έτσι η ιατρική χρησιμοποιεί ευρέως διάφορους διαλογισμούς για φυσιολογικούς αλλά και ψυχολογικούς λόγους. Τελευταία οι νευροεπιστήμονες, γνωρίζοντας πλέον με λεπτομέρειες τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου, οικοδομούν τεχνικές διαλογιστικές, επηρεάζοντας την βαθιά του λειτουργία του.

Κατά την διάρκεια του, αν και όλα φαινομενικά είναι απόλυτα ήσυχα ,ο εγκέφαλος αυξάνει την δραστηριότητά του.Η ίδια η γνωστή στάση του διαλογισμού ,αποδεδειγμένα πλέον επιστημονικά, ευνοεί της συμπληρωματική λειτουργία των εγκεφαλικών ημισφαιρίων, και επηρεάζει τον τόνο του vagus nerve (πνευμονογαρστικό) δηλαδή την ποιότητα και τον ρυθμό που διαμοιράζει την ενέργεια )

Αναφερόμαστε στον παραγωγικό δημιουργικό διαλογισμό που είναι γεμάτος καρπούς για όσους υπομονετικά τον εξασκούν. 

Είχαν περάσει πιά πολλά χρόνια από τότε που οι τεχνικές έγιναν μέρος της καθημερινής μου ζωής. Κάποια στιγμή προέκυψε δοκιμασία υγείας. …«η καρδιά σας είναι σαν μικρού παιδιού» μου είπε η γιατρός που την εξέταζε με αυξημένο ενδιαφέρον με αφορμή την ιδιαιτερότητα της αντοχής της.

-Εννοείται αγνή και καθαρή; ρώτησα
-Όχι μου απάντησε γελώντας, εννοώ δυνατή, ανθεκτική, με σφιχτό μυ και ωραίο ρυθμό, αργό και σταθερό για αυτό ζείτε ακόμη.
Και για αυτό, της απάντησα χαρούμενη!

Ποιος δε θέλει μία τέτοια καρδιά, να αντέχει τις ανηφοριές της ζωής Είμαι σίγουρη ότι όσο αφορά την ανθεκτικότητα οι τεχνικές της Yoga ήταν ουσιαστικός λόγος που κατάφερα να επιβιώσω.

Η χαλάρωση δεν είναι μόνο ο ασφαλή δρόμος για τον διαλογισμό αλλά και ο σίγουρος δρόμος για «ευ ζην».

WELL BEING IS Α SKILL!

Αναλυτικά στοιχεία:
Κατερίνα Βακάλη
Facebook: Anahat yoga drops
mail: [email protected]
τηλ. 6977885888

=

 

Βιβλιογραφία:

Yoga Nidra  Sw. Sayananda
Meditation from  the Tantras Sw.Satyananda
Yoga Darshan Sw. Niranjananda
Η δύναμη του διαλογισμού  C.Titmuss
Aναζητώντας την ελευθερία Ε.Αβρααμίδης

 

 

 

Newsletter εγγραφή

 

Κατερίνα Βακάλη

Σχολιάστε

No apps configured. Please contact your administrator.

Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας