Στη διάρκεια του Παγκοσμίου Πολέμου ήμουν αρκετά τυχερός να ακούσω την ανάλυση ενός μεγάλου στρατιώτη για το πώς να είσαι ηγέτης.

 

Αυτή η ανάλυση παρουσιάστηκε στους έφεδρους αξιωματικούς του Δεύτερου Στρατοπέδου Εκπαίδευσης στο Φορντ Σέρινταν, από τον ταγματάρχη Κ.Α.Μπαχ, έναν ήρεμο και ανεπιτήδευτο αξιωματικό που έπαιζε ρόλο εκπαιδευτή. Κράτησα ένα αντίγραφο της ομιλίας, επειδή πιστεύω πως είναι ένα από τα καλύτερα μαθήματα ηγεσίας που καταγράφηκαν ποτέ.

Όταν λέω ότι ο πατερναλισμός είναι απαραίτητος για την ηγεσία, χρησιμοποιώ τον όρο με την καλή του έννοια. Δεν αναφέρομαι στην μορφή πατερναλισμού που στερεί από τους περισσότερους την πρωτοβουλία, την αυτοδυναμία και τον αυτοσεβασμό. Αναφέρομαι στον πατερναλισμό που εκδηλώνεται σαν προσεκτική φροντίδα για την άνεση και την καλοπέραση όσων είναι στις διαταγές σας.

Οι στρατιώτες μοιάζουν πολύ με παιδιά: πρέπει να φροντίζετε να έχουν στέγη, τροφή και ρουχισμό, ό,τι καλύτερο μπορεί να φέρουν οι καλύτερες σας προσπάθειές σας. Πρέπει να φροντίζετε να έχουν φαγητό προτού σκεφτείτε το δικό σας. Ότι έχουν κρεβάτι τουλάχιστον, όσο καλό μπορεί να βρεθεί, προτού σκεφτείτε πού θα κοιμηθείτε εσείς. Πρέπει να φροντίζετε πολύ περισσότερο για την άνεσή τους παρά για τη δική σας. Πρέπει να φροντίζετε την υγεία τους. Πρέπει να διατηρείτε τη δύναμή τους χωρίς να απαιτείται περιττή κούραση ή άχρηστη εργασία.

Και πράττοντάς τα όλα αυτά εμφυσάτε ζωή σε κάτι που διαφορετικά θα ήταν μια απλή μηχανή. Δημιουργείτε ψυχή στη μονάδα σας, που θα κάνει τους φαντάρους να ανταποκριθούν σαν  να ήταν ένας άνθρωπος. Αυτό είναι το πνεύμα που λέγαμε.

Και όταν η μονάδα σας αποκτήσει αυτό το πνεύμα, θα  ξυπνήσετε μια ωραία πρωία και θα ανακαλύψετε ότι οι όροι αντιστράφηκαν. Ότι αντί να τους προσέχετε διαρκώς, έχουν αναλάβει να σας προσέχουν- χωρίς καμία νύξη από σας. Θα ανακαλύψετε ότι θα βρίσκεται πάντα κάποιος να φροντίσει  ότι  η σκηνή σας- εάν έχετε- είναι καλά στημένη. Ότι δύο αυγά προστέθηκαν μυστηριωδώς στο πρωινό σας, ενώ δεν έχει κανένας άλλος. Ότι ένας έξτρα άνδρας βοηθάει τους ιπποκόμους σας να βουρτσίσουν υποδειγματικά το άλογο σας. Ότι οι ευχές σας υλοποιούνται. Ότι ο καθένας είναι τύπος και υπογραμμός. Και τότε θα είστε φτασμένος!

Δεν μπορείτε να συμπεριφέρεστε το ίδιο σε όλους! Μια τιμωρία που ένας θα αντιμετώπιζε με αδιάφορο ανασήκωμα των ώμων, αποτελεί σωστό  πνευματικό μαρτύριο για έναν άλλον. Ο λοχαγός που έχει στάνταρ τιμωρία για όλους, για ένα δεδομένο παράπτωμα, είναι είτε πολύ νωθρός είτε πολύ βλάκας για να κατανοήσει την προσωπικότητα των ανδρών του. Στην περίπτωση του η δικαιοσύνη είναι όντως τυφλή. Μελετήστε τους άντρες σας προσεκτικά, όπως ο χειρουργός μελετά μια δύσκολη περίπτωση.

Και όταν σιγουρευτείτε για τη διάγνωση, εφαρμόστε τη θεραπεία. Και θυμηθείτε, ότι εφαρμόζεται τη θεραπεία για να θεραπεύσετε  τον ασθενή, όχι για να τον δείτε να υποτροπιάζει. Ίσως καταστεί απαραίτητο να τον πονέσετε, αλλά εάν είστε ικανοποιημένοι από τη διάγνωση, μην εκτρέπεστε από τον σκοπό για χάρη κάποιας ψεύτικης  συμπάθειας για τον ασθενή.

Χέρι με χέρι με την εντιμότητα στην απόδοση τιμωρίας, πάει η εντιμότητα στην απόδοση ευσήμων. Όλοι μισούν τον αχάριστο. Όταν ένας άνδρας καταφέρει κάτι ιδιαίτερα αξιέπαινο, φροντίστε να ανταμειφθεί επαρκώς. Κινήστε γη και ουρανό για να το κάνετε. Μην προσπαθήσετε να του το σφετεριστείτε και να το κρατήσετε για τον εαυτό σας. Μπορεί να το κάνετε και να τη γλιτώσετε, αλλά έχετε χάσει τον σεβασμό και την αφοσίωση των ανδρών σας. Αργά ή γρήγορα, οι άλλοι αξιωματικοί θα το ακούσουν και θα σας αποφεύγουν σαν λεπρό. Στον πόλεμο υπάρχει αρκετή δόξα για όλους. Αποδώστε στον άντρα σας τα εύσημά του. Όποιος παίρνει και δεν δίνει ποτέ, δεν είναι ηγέτης. Είναι παράσιτο.

Υπάρχει και ένα άλλο είδος εντιμότητας- αυτό που θα αποτρέψει τον αξιωματικό να καταχραστεί τα προνόμια του βαθμού του. Όταν απαιτείται σεβασμό από στρατιώτες, να είστε σίγουροι ότι τους συμπεριφέρεστε με ίσο  σεβασμό. Χτίστε τον ανδρισμό και τον αυτοσεβασμό τους. Μην προσπαθείτε να τους υποβιβάσετε.

Το να είναι ένας αξιωματικός τυραννικός και προσβλητικός προς τους στρατεύσιμους, είναι πράξη δειλού. Δένει τον στρατεύσιμο σε ένα δέντρο με τα σχοινιά της πειθαρχίας και μετά τον χτυπά κατά πρόσωπο, ξέροντας καλά ότι ο άλλος δεν μπορεί να του το ανταποδώσει.


Ανάγνωση: Βάσια Μώραλη, Μουσική: White divine, Επιμέλεια: Γιώργος Ανδρέου για το Energy4Life – Creativiness due Networking – CDN ®

Η φροντίδα, η ευγένεια και ο σεβασμός από αξιωματικούς προς στρατεύσιμους, δεν είναι ασύμβατα με την πειθαρχία. Είναι μέρη της πειθαρχίας. Χωρίς πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα, κανείς δεν μπορεί να περιμένει ότι θα  ηγηθεί.

Στις ασκήσεις θα δείτε συχνά, όταν προκύπτει κατάσταση ανάγκης, ορισμένους να δίνουν ήρεμα και άμεσα διαταγές που αργότερα, όταν αναλυθούν, αποδεικνύονται, εάν όχι ολόσωστες, τουλάχιστον ό,τι καλύτερο μπορούσε να γίνει. Θα δείτε άλλους σε καταστάσεις ανάγκης να αρχίζουμε να τρέμουν, το μυαλό τους να σταματά ή να δίνουν μία βιαστική διαταγή, να την ανακαλούν, να δίνουν μία άλλη, να την ανακαλούν και αυτή. Εν ολίγοις, δείχνουν κάθε σύμπτωμα του πανικού. Βλέποντας τον πρώτο μπορεί να πείτε:

“Αυτός είναι μεγαλοφυΐα. Δεν είχε χρόνο να σκεφτεί. Δρα ενστικτωδώς!”

Ξεχάστε το! Η μεγαλοφυΐα είναι απλώς η ικανότητα να κοπιάζεις απεριόριστα.. Αυτός που ήταν έτοιμος, ήταν προετοιμασμένος. Είχε μελετήσει από πριν τις πιθανές καταστάσεις που μπορεί να προέκυπταν. Έκανε πρόχειρα σχέδια καλύπτοντας κάθε εκδοχή. Και όταν προέκυψε η συγκεκριμένη επείγουσα κατάσταση, ήταν έτοιμος να την αντιμετωπίσει. Θα πρέπει, βέβαια, να διαθέτει επαρκή πνευματική εγρήγορση για να αποτιμήσει το πρόβλημα που αντιμετωπίζει, καθώς επίσης και την ικανότητα να σκέφτεται γρήγορα και λογικά, για να καθορίσει τι αλλαγές χρειάζονται στο ήδη σχηματισμένο πλάνο του. Πρέπει να έχει επίσης την αποφασιστικότητα να διατάξει και να επιμείνει στη διαταγή.

Κάθε λογική διαταγή σε κατάσταση ανάγκης, είναι καλύτερη από καθόλου διαταγή. Η κατάσταση είναι υπαρκτή. Αντιμετωπίστε την.Είναι καλύτερα να κάνετε κάτι και να λαθέψετε, παρά να διστάσετε, να ψάξετε απεγνωσμένα το σωστό, και τελικά να καταλήξετε να μην κάνετε τίποτα. Και, έχοντας αποφασίσει μία πορεία δράσης, επιμείνετε σε αυτή. Μην αμφιταλαντεύεστε. Οι άντρες δεν έχουν εμπιστοσύνη στον αξιωματικό που δεν ξέρει τι του γίνεται.

Περιστασιακά θα κληθείτε να αντιμετωπίσετε μία κατάσταση που κανένας λογικός άνθρωπος δεν μπορεί να προβλέψει. Εάν έχετε προετοιμαστεί να αντιμετωπίσετε άλλες επείγουσες καταστάσεις που έχετε προβλέψει, η πνευματική προπόνηση που έχετε κάνει σας βοηθά να δράσετε άμεσα και ήρεμα. Συχνά πρέπει να δράτε χωρίς άνωθεν διαταγές. Ο χρόνος δεν θα επιτρέψει να περιμένετε. Εδώ υπεισέρχεται ξανά η σημασία τού να μελετήσετε το έργο των ανώτερών σας αξιωματικών.

Εάν έχετε περιεκτική γνώση όλης της κατάστασης και μπορείτε να πάρετε μία ιδέα του γενικού σχεδίου των ανωτερων σας, αυτό και η προηγούμενη εκπαίδευση στις επείγουσες καταστάσεις θα σας βοηθήσουν να προσδιορίσετε πως η ευθύνη είναι δική σας και να δώσετε τις απαραίτητες εντολές χωρίς καθυστέρηση.

Το στοιχείο της προσωπικής αξιοπρέπειας είναι σημαντικό. Γίνε φίλος με τους άντρες σου, αλλά όχι κολλητός τους. Οι άντρες πρέπει να σε αντιμετωπίζουν με δέος- όχι με φόβο! Εάν οι άντρες σου θεωρούν ότι γίνεσαι οικείος, εσύ φταις και όχι εκείνοι. Οι πράξεις σου τους ενθάρρυναν να το κάνουν. Και, πάνω από όλα, μην εξευτελίζεσαι διεκδικώντας τη φιλία τους ή αποζητώντας την εύνοιά τους. Θα σε σιχαθούν. Εάν αξίζεις την αφοσίωση τους, τον σεβασμό τους και την πίστη τους, σίγουρα θα στα δώσουν όλα αυτά χωρίς να τα ζητήσεις. Εάν όχι, τίποτα απ΄όσα κάνεις δεν πρόκειται να τους κερδίσει.

Είναι πολύ δύσκολο ο αξιωματικός να έχει αξιοπρέπεια φορώντας βρώμικη και λεκιασμένη στολή και τρεις μέρες αξυρισιά. Ένας τέτοιος άνθρωπος δεν έχει αυτοσεβασμό κι ο αυτοσεβασμός είναι ουσιαστικό στοιχείο της αξιοπρέπειας.

Ίσως υπάρξουν περιστάσεις που οι συνθήκες δημιουργήσουν βρώμικα ρούχα και αξύριστο πρόσωπο. Και οι άντρες σας θα είναι στην ίδια κατάσταση. Τέτοιες φορές δεν γίνεται αλλιώς όσον αφορά στην εμφάνισή σας. Στην πραγματικότητα, θα ήταν λάθος να φαίνεστε πολύ καθαρός – θα θεωρήσουν ότι δεν κάνατε το μερίδιο που σας αναλογεί. Όταν όμως πάψει αυτή η ασυνήθιστη κατάσταση, αποτελέστε υπόδειγμα ευπρέπειας.

Τώρα, θα κάνω μνεία στο θάρρος. Ηθικό θάρρος χρειάζεστε, καθώς επίσης και πνευματικό θάρρος- το ηθικό θάρρος που σας βοηθά να τηρήσετε απαρέγκλιτα μία συγκεκριμένη πορεία δράσης που κρίνεται ότι είναι η καλύτερη για να διασφαλίσει το ποθούμενο αποτέλεσμα.

Πολλές φορές, ειδικά σε ώρα δράσης, θα έχετε δώσει τις διαταγές, αλλά θα σας ταλανίζει η αμφιβολία. Θα δείτε ή θα νομίζετε ότι βλέπετε άλλους και καλύτερους τρόπους να επιτευχθεί ο στόχος. Θα μπείτε σε μεγάλο πειρασμό να αλλάξετε τις διαταγές σας. Μην το κάνετε, ώσπου να φανεί ξεκάθαρα ότι οι πρώτες διαταγές σας ήταν εντελώς λάθος. Γιατί εάν το κάνετε, θα τα ταλανιστείτε πάλι από αμφιβολίες για την επάρκεια των δεύτερων διαταγών.

Κάθε φορά που αλλάζετε τις διαταγές χωρίς προφανή λόγο, αποδυναμώνετε την εξουσία σας και βλάπτετε την εμπιστοσύνη των ανδρών σας. Να έχετε το ηθικό θάρρος να επιμείνετε  στη διαταγή σας και να τη διεκπεραιώσετε.

Το ηθικό θάρρος απαιτεί περαιτέρω να αναλάβετε την ευθύνη των πράξεών σας.

Εάν οι άντρες σας έχουν εκτελέσει πιστά τη διαταγή και η κίνηση που διατάξατε ήταν αποτυχημένη, η αποτυχία βαραίνει εσάς, όχι αυτούς.

Εάν πετύχει, θα είναι δικά σας τα εύσημα. Μην προσπαθείτε να ρίξετε την ευθύνη σε έναν κατώτερο και να τον κάνετε αποδιοπομπαίο τράγο. Αυτό είναι πράξη δειλίας. Επιπλέον, θα χρειαστείτε ηθικό θάρρος για να αποφασίσετε για τη μοίρα των κατωτέρων σας. Συχνά θα σας ζητούν συστάσεις για προαγωγή ή υποβιβασμό βαθμοφόρων και εφέδρων που είναι στην άμεση διοίκηση σας.

Κρατήστε καθαρά στον νου σας την προσωπική σας ακεραιότητα και το καθήκον που χρωστάτε στην πατρίδα. Μην ασκήσετε πλημμελή δικαιοσύνη για χάρη προσωπικής φιλίας. Και ο ίδιος ο αδερφός σας να είναι ο υπολοχαγός σας, εάν τον βρείτε ανίκανο, διώξτε τον. Εάν δεν το κάνετε, η έλλειψη ηθικού θάρρους ίσως να έχει αποτέλεσμα απώλεια πολύτιμης ανθρώπινης ζωής.

Από την άλλη μεριά, εάν σας ζητήσουν σύσταση για κάποιον που για προσωπικούς λόγους αντιπαθείτε σφόδρα, να φερθείτε δίκαια. Θυμηθείτε ότι  σκοπός σας είναι το γενικότερο καλό, και όχι η ικανοποίηση μιας προσωπικής κακίας.

Θεωρώ δεδομένο ότι έχει το σωματικό θάρρος. Δεν χρειάζεται να πω πόσο απαραίτητο είναι. Το θάρρος είναι κάτι παραπάνω από γενναιότητα. Η γενναιότητα είναι η έλλειψη φόβου. Ακόμα και ο μεγαλύτερος βλάκας μπορεί να είναι γενναίος, επειδή δεν έχει μυαλό να εκτιμήσει τον κίνδυνο. Δεν ξέρει αρκετά για να φοβηθεί.

Όμως το θάρρος είναι η σθεναρότητα πνεύματος, η ηθική ραχοκοκαλιά χάρη στην οποία προχωρά κανείς μπροστά έχοντας πλήρη συναίσθηση του κινδύνου. Η γενναιότητα είναι σωματική, το θάρρος είναι πνευματικό και ηθικό. Μπορεί να σας λούζει κρύος ιδρώτας, τα χέρια σας να τρέμουν, τα πόδια σας να τρέμουν, τα γόνατα σας να έχουν λυθεί- αυτός είναι ο φόβος. Εάν παρ’όλα αυτά προχωρήσετε, εάν παρά το τρέμουλο συνεχίζετε να οδηγείτε τους άντρες εναντίον του εχθρού, τότε έχετε θάρρος.

Τα σωματικά συμπτώματα του φόβου θα περάσουν. Μπορεί να τα βιώσετε μόνο μία φορά. Είναι το τρακ του κυνηγού που  προσπαθεί να χτυπήσει το πρώτο του ελάφι. Δεν πρέπει να υποχωρήσετε.

Πριν από κάποια χρόνια, ενώ μάθαινα για ανατινάξεις, η τάξη χειριζόταν δυναμίτη. Ο εισηγητής είπε για το χειρισμό:” Κύριοι, πρέπει να σας επιστήσω την προσοχή στη χρήση των εκρηκτικών. Έχετε περιθώριο μόνο για ένα ατύχημα”. Και έτσι σας εφιστώ και εγώ την προσοχή. Εάν παραδοθείτε στον φόβο, που αναμφίβολα θα σας κυριεύσει στην πρώτη σας μάχη, εάν κιοτέψετε, εάν αφήσετε τους άντρες να προχωρούν, ενώ εσείς κρύβεστε στον κρατήρα μιας οβίδας, ποτέ δεν θα ξαναβρείτε την ευκαιρία να οδηγείσετε  αυτούς τους άντρες.

Χρησιμοποιείστε κρίση όταν καλείτε τους άνδρες να δείξουν σωματικό θάρρος ή γενναιότητα. Μην ζητάτε από κάποιον να πάει εκεί που δεν θα πηγαίνατε εσείς. Εάν η κοινή λογική σάς λέει ότι το μέρος είναι πολύ επικίνδυνο για να το αποτολμήσετε εσείς, τότε είναι πολύ επικίνδυνο και γι’ αυτόν. Η ζωή του είναι εξίσου πολύτιμη γι’ αυτόν, όπως η δική σας για σας.

Πότε -πότε κάποιοι άνδρες σας θα πρέπει να εκτεθούν σε κίνδυνο που δεν μπορείτε να μοιραστείτε. Τότε πρέπει να μεταφερθεί ένα μήνυμα στη ζώνη πυρός. Θα καλέσετε εθελοντές. Εάν οι άντρες σας γνωρίζουν, και ξέρουν ότι είστε “σωστός”, δεν θα έχετε ποτέ έλλειψη εθελοντών, γιατί θα ξέρουν πως η καρδιά σας είναι μαζί τους, ότι δίνεται στην πατρίδα ό,τι καλύτερο έχετε, ότι πρόθυμα θα μεταφέρατε το μήνυμα ο ίδιος εάν μπορούσατε. Το καλό παράδειγμα και ο ενθουσιασμός σας θα τους έχουν εμπνεύσει.

Και, τελικά, εάν αποσκοπείται στην ηγεσία, σας παροτρύνω να μελετήσετε τους ανθρώπους. Μπείτε στο μυαλό τους και βρείτε τι έχει μέσα. Κάποιοι είναι πολύ διαφορετικοί από όσο δείχνουν. Καθορίστε τις λειτουργίες του μυαλού τους. Το μεγαλύτερο μέρος της επιτυχίας του στρατηγού Ρόμπερτ Λι ως ηγέτη μπορεί να αποδοθεί στην ικανότητα του ως ψυχολόγου. Ήξερε τους περισσότερους αντιπάλους του από την εποχή του West Point. Ήξερε πώς λειτουργεί το μυαλό τους και πίστευε ότι θα αντιδρούσαν με ορισμένο τρόπο σε μία ορισμένη κατάσταση. Σχεδόν σε κάθε περίπτωση κατάφερε να προβλέψει τις κινήσεις τους και να μπλοκάρει την εκτέλεση των διαταγών τους.

Σε αυτό τον πόλεμο δεν μπορείτε να ξέρετε τον αντίπαλο σας με τον τρόπο που τον ήξερε ο Λι. Όμως, μπορείτε να γνωρίσετε τους άντρες σας. Μπορείτε να μελετήσετε τον καθέναν για να προσδιορίσετε πού βρίσκεται η δύναμη και πού η αδυναμία του, σε ποιον μπορείτε να βασιστείτε και σε ποιον όχι.

Μάθετε τους άντρες σας, μάθετε τη δουλειά τους, μάθετε τον εαυτό σας!”

Σε κανένα βιβλίο δεν θα βρείτε καλύτερη περιγραφή ηγεσίας από την παραπάνω. Εφαρμόστε τη στον εαυτό σας, στην επιχείρησή σας, στο επάγγελμά σας, στον χώρο εργασίας σας και θα δείτε πόσο καλά θα σας εξυπηρετήσει σαν οδηγός σας. Την ομιλία του ταγματάρχη Μπαχ θα πρέπει να την ακούσει κάθε νεαρός ή νεαρή τελειώνει το σχολείο. Θα πρέπει να την ακούσει κάθε πτυχιούχος κολεγίου. Θα μπορούσε κάλλιστα να γίνει το εγχειρίδιο οδηγιών του καθένα πού τοποθετείται σε θέση ηγεσίας πάνω από άλλους, ανεξαρτήτως χώρου, επαγγέλματος ή επιχείρησης.

Απόσπασμα από το βιβλίο: “Ο νόμος της Επιτυχίας”, του Ναπολέων Χιλ, των εκδόσεων Τhe Law of Success Publishing.

Διαβάστε ακόμη: Πως να γίνω ηγέτης; Μπορείς να το κάνεις εάν πιστέψεις ότι μπορείς

 

Newsletter εγγραφή

 

Γιώργος Ανδρέου
Πρόσφατα άρθρα του συντάκτη Γιώργος Ανδρέου (όλα τα άρθρα)

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Σχολιάστε

Για να καταχωρήσετε το σχόλιο σας, συνδεθείτε με...



Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας