Το φασκόμηλο είναι το βότανο με τα χαρακτηριστικά βελούδινα γκριζο-πράσινα φύλλα. Απαραίτητο αφέψημα όλο τον χειμώνα, γνωστό για την πικρούτσικη γεύση του και τις θαυματουργές ιδιότητες. Τα οφέλη του για τον οργανισμό μας είναι τόσα πολλά, που θεωρείται πολυφάρμακο. Δεν υπάρχει περίοδος στην ιστορία του ανθρώπου που το φασκόμηλο να μην ήταν εκεί, λατρεμένο, πολύτιμο, ξεχωριστό, ευεργετικό, ιαματικό.

 

Το φασκόμηλο είναι ένα πολύ ξεχωριστό φυτό. Ετοιμάσαμε για σας ένα μοναδικό αφιέρωμα για να γνωρίσετε τις ιδιότητές και τα οφέλη του στον οργανισμό μας. Θα μάθετε την ιστορία του και πως κατά την διάρκεια του χρόνου, αποθεώθηκε κυριολεκτικά από τους ανθρώπους για τις θεραπευτικές του χάρες. Θα δείτε τρόπους με τους οποίους μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε, θεραπευτικές συνταγές τις οποίες εύκολα θα εντάξετε στην καθημερινότητά σας. Τέλος φυσικά θα ενημερωθείτε και για τις αντενδείξεις στην χρήση του.

Ποια είναι η επίσημη ονομασία για το φασκόμηλο;

Φασκόμηλο ή φασκομηλιά με φαρμακευτική ονομασία: Folium Salviae. Η επίσημη ονομασία είναι Salvia officinalis. Ανήκει στην οικογένεια Lamiaceae όπως και ο δυόσμος, η ρίγανη, το θυμάρι και το δενδρολίβανο.

Η ονομασία Salvia προέρχεται από το λατινικό ρήμα Salvare, το οποίο σημαίνει «σώζω» αλλά και «θεραπεύω». Επομένως καταλαβαίνετε ότι:
με το επίσημο όνομά του, το φασκόμηλο συστήνεται απευθείας ως θαυματουργό!

Στην Ελλάδα το συναντάμε με τις ονομασίες φασκόμηλο, ελελίσφακος, ελαφόβοσκο και σφάγνο.

Ωστόσο φασκομηλιά είναι το κοινό όνομα του φυτού. Στην πραγματικότητα προέρχεται από μια πολύ συνηθισμένη ασθένεια του ίδιου του θάμνου, η οποία προκαλείται από κάποιο έντομο. Συχνά, στους θάμνους της φασκομηλιάς σχηματίζονται σκληρά και χνουδωτά μπαλάκια, τα οποία μοιάζουν με καρπούς. Ο ελληνικός λαός τα ονόμασε “μήλα”.  Aπό αυτά πήρε το “λαϊκό” της  όνομά η φασκομηλιά.

Ποια είναι η συναρπαστική ιστορία του φασκόμηλου;

Όλοι οι λαοί από τους αρχαίους Έλληνες, τους Άραβες, τους Λατίνους και φυσικά τους Κινέζους, γνώριζαν την θεραπευτική αξία του φασκόμηλου. Tο χρησιμοποιούσαν τόσο στην καθημερινότητά τους, όσο και στις θεραπευτικές και λατρευτικές τους πρακτικές.

Πρώτοι από όλους, ιερές ιδιότητες με έμφαση στην γονιμότητα, δίνουν στο φασκόμηλο οι αρχαίοι Έλληνες. Το φυτό ήταν αφιερωμένο στον πατέρα όλων των θεων, τον Δία, γνωστό άλλωστε για την έντονη ερωτική του δράση… Όταν οι μαχητές λοιπόν επέστρεφαν από τις πολυετής εκστρατείες και τους πολέμους, το πρώτο ρόφημα που τους προσέφεραν λέγεται πως ήταν το φασκόμηλο, για ευνόητους λόγους!

Θεραπευτές όπως ο Θεόφραστος, ο Ιπποκράτης, ο Γαληνός και ο Διοσκουρίδης αναφέρονται στα γραπτά τους εγκωμιαστικά στο ταπεινό φασκόμηλο και τις τονωτικές του ιδιότητες για το σώμα και τον νού.

Ανάλογη αξία απέδιδαν στο φυτό και οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι, οι οποίοι όμως έδιναν έμφαση στην κατανάλωσή του από τις γυναίκες. Θεωρούσαν ότι η καθημερινή του χρήση έκανε τον θηλυκό πληθυσμό πιο γόνιμο.

Οι Άραβες το θεωρούσαν πολυφάρμακο και οι αρχαίοι λαοί της κεντρικής και νότιας Αμερικής το χρησιμοποιούσαν για τα δαγκώματα των φιδιών και των εντόμων, όπως επίσης και για να διώχνουν τα κακά πνεύματα.

Οι Λατίνοι ονόμαζαν την φασκομηλιά ιερό φυτό (herba sacra). Το λατινικό του όνομα ακόμη και σήμερα είναι σαλβία. Προκύπτει από το ρήμα salvere, το οποίο σημαίνει «είμαι υγιής». Για τους Λατίνους το φασκόμηλο ήταν ιερό, το συνέδεαν με την αθανασία. Το χρησιμοποιούσαν σε τελετές και οι σοφοί της Σχολής του Σαλέρνο διατείνονταν ότι ήταν το καλύτερο φάρμακο κατά του θανάτου!

Εκείνη την εποχή οι επιδημίες θέριζαν τους πληθυσμούς της Ευρώπης και ήταν γνωστό ότι μια φασκομηλιά στην αυλή του σπιτιού λειτουργούσε προστατευτικά. Μάλιστα λέγεται πως στους βασιλικούς κήπους του Καρλομάγνου, το φασκόμηλο φυτεύτηκε με την εντολή βασιλικού διατάγματος. Τόσο πολύ είχε αναδειχθεί η αξία του.

Οι Βρετανοί γνώρισαν το φασκόμηλο από τους Ρωμαίους. Αυτοί και οι Ολλανδοί, στο εμπόριο τσαγιού που έκαναν με τους Κινέζους αντάλλασσαν το τσάι τους με φασκόμηλο.

Προφανώς οι Κινέζοι εκτιμούσαν ιδιαίτερα το φυτό. Για τον λόγο αυτό προσέφεραν το δημοφιλές στον δυτικό κόσμο τσάι τους, παίρνοντας ως αντάλλαγμα πολύτιμα για αυτούς φορτία φασκόμηλου.  Το φασκόμηλο χρησιμοποιούσαν και ακόμη χρησιμοποιούν στις παραδοσιακές ιατρικές συνταγές τους. Τότε αλλά και σήμερα για τους Κινέζους είναι γνωστό με την ονομασία ελληνικό βλαστάρι.

https://www.google.com/search?q=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B9&tbm=isch&ved=2ahUKEwiH1Jiy59joAhWSgKQKHQZqDbYQ2-cCegQIABAA&oq=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B9&gs_lcp=CgNpbWcQAzICCAAyBAgAEBg6BAgjECdQ131Yg40BYM2QAWgAcAB4AIABiwGIAfgFkgEDMC42mAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWc&sclient=img&ei=e8CNXseqBZKBkgWG1LWwCw&bih=728&biw=1440&tbs=sur%3Afc&hl=el#imgrc=Fj5oxBLZ1Fm5eM

Το ίδιο και οι Γάλλοι, παραδοσιακά ονομάζουν το φασκόμηλο ελληνικό τσάι. Το χρησιμοποιούν για ιατρικούς λόγους αλλά και στην γαστρονομία τους, για την οποία άλλωστε είναι διάσημοι.

Υπάρχει μια ιστορία που αφορά τον 17ο αιώνα και τα χρόνια της πανούκλας στην Τουλούζη. Η ιστορία λέει, ότι επιτήδειοι λεηλατούσαν τους νεκρούς από πανούκλα, με κάποιον τρόπο καλά προστατευμένοι από την μολυσματική ασθένεια. Όταν τους συνέλαβαν, στη δίκη που έγινε αντάλλαξαν την ζωή τους με ένα μυστικό, την συνταγή της ανοσοποιητικής τους ασπίδας. Δεν ήταν άλλη, από μια αυτοσχέδια αλοιφή με φασκόμηλο, θυμάρι, λεβάντα και δεντρολίβανο.

Πόσο επίκαιρο ακούγεται αυτό στις μέρες μας και πόσο άξιο για επιστημονική διερεύνηση;

Έναν αιώνα αργότερα, σε μια αντίστοιχη περίπτωση λεηλασίας πτωμάτων κάτω από μολυσματικές συνθήκες στην Μασσαλία, οι κλέφτες χρησιμοποίησαν ένα ανάλογο σκεύασμα, με προσθήκη σκόρδου και ξυδιού. Έμεινε γνωστό στην ιστορία, ως «το λάδι των τεσσάρων κλεφτών» και αργότερα χρησιμοποιήθηκε προληπτικά στις επιδημίες μολυσματικών νόσων.

Αξίζει να πούμε, ότι σήμερα στο Άγιο Όρος, κάθε κελί μοναχού και κάθε αυλή μοναστηριού, διαθέτει μερικές πολύτιμες φασκομηλιές. Σίγουρο γιατρικό για τα κρυολογήματα του χειμώνα και φάρμακο και όλες τις παθήσεις όπως λένε και οι Άγιοι Πατέρες.

Πώς είναι μια φασκομηλιά;

https://www.google.com/search?q=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%BF%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%B9%CE%AC&tbm=isch&ved=2ahUKEwibi73B7tjoAhUZ_BoKHdJxC4YQ2-cCegQIABAA&oq=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%BF%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%B9%CE%AC&gs_lcp=CgNpbWcQAzICCAAyAggAMgIIADIGCAAQBRAeMgYIABAFEB4yBAgAEBgyBAgAEBgyBAgAEBg6BAgjECc6BAgAEENQj8M1WIOINmD8ijZoBHAAeACAAaMBiAHlGJIBBDAuMjSYAQCgAQGqAQtnd3Mtd2l6LWltZw&sclient=img&ei=8seNXpvKC5n4a9LjrbAI&bih=728&biw=1440&hl=el#imgrc=atjF1sXgqpLBfM

Η φασκομηλιά είναι ένας χαμηλός θάμνος που τον βρίσκουμε κυρίως σε άγονα, δηλαδή βραχώδη εδάφη, στις Μεσογειακές χώρες. Προφανώς αγαπά πολύ τον ήλιο και δεν έχει ιδιαίτερη ανάγκη από νερό.

Το φυτό φτάνει περίπου τα 50 εκ. και ο κορμός του είναι ξυλώδης στην βάση του. Καθώς υψώνεται προς τα πάνω, τα κλαδιά με το βελούδινο τρίχωμα γίνονται όλο και πιο τρυφερά. Το χαρακτηριστικό της φασκομηλιάς είναι τα μεγάλα χνουδωτά της φύλλα, τα οποία έχουν δερματώδη σύνθεση, είναι δηλαδή αρκετά χοντρά.  Τα φύλλα έχουν ένα αχνό γκριζοπράσινο χρώμα. Υπάρχουν ποικιλίες φασκόμηλου που τα φύλλα μπορεί να είναι πράσινα ή μπλε.

Το σχήμα των φύλλων είναι ωοειδές και μυτερό στην άκρη. Το μήκος τους μπορεί να είναι από 3 εκ. έως και 10 εκ. και το πλάτος τους από 1,5 εκ. έως 5 εκ.

https://www.google.com/search?q=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+&tbm=isch&ved=2ahUKEwjs04ni5tjoAhUoMuwKHSOsAN4Q2-cCegQIABAA&oq=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+&gs_lcp=CgNpbWcQAzIECCMQJzIECCMQJzICCAAyAggAMgIIADICCAAyAggAMgQIABAYMgQIABAYMgQIABAYUIQMWLkZYIkcaABwAHgAgAGcAYgB2AmSAQMwLjmYAQCgAQGqAQtnd3Mtd2l6LWltZw&sclient=img&ei=07-NXqyeBKjksAej2ILwDQ&bih=728&biw=1440&tbs=sur%3Afc&hl=el#imgrc=zc8vzHS9jcwacM

Η φασκομηλιά είναι πολυετές φυτό και κάθε χειμώνα βγάζει καινούργια τρυφερά κλωνιά, τα οποία είναι έτοιμα προς συγκομιδή στο τέλος της άνοιξης. Τότε αρχίζουν να βγαίνουν και τα άνθη της, τα οποία έχουν δυνατό βιολετί ή μπλε χρώμα και σχηματίζουν κυκλικές ταξιανθίες σε ομάδες με 4 έως 8 ανθάκια.

https://www.google.com/search?q=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF&tbm=isch&ved=2ahUKEwioo9iK4NjoAhXC0YUKHVQ-Bj0Q2-cCegQIABAA&oq=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7&gs_lcp=CgNpbWcQARgAMgIIADICCAAyAggAMgIIADICCAAyAggAMgIIADIECAAQGDIECAAQGDIECAAQGDoECCMQJzoECAAQQzoHCCMQ6gIQJzoFCAAQgwFQ_BtYtzRghkBoAXAAeACAAZQBiAG0DZIBBDAuMTOYAQCgAQGqAQtnd3Mtd2l6LWltZ7ABCg&sclient=img&ei=0biNXuj2C8KjlwTU_JjoAw&bih=728&biw=1440&tbs=sur%3Afc&hl=el#imgrc=dS4EM1PxGag6RMΠού χρησιμοποιείται το φασκόμηλο;

Η χρήση του φασκόμηλου είναι πολύ εκτεταμένη, τόσο στην αρωματοποιία όσο και στην φαρμακευτική. Φρέσκο, αποξηραμένο ή σε μορφή αιθέριου ελαίου, συνήθως το χρησιμοποιούμε σε μικρές ποσότητες λόγω του δυνατού του αρώματος.

  • Είναι φυσικό καθαριστικό και παρασιτοκτόνο. Λόγω της χαρακτηριστικής και έντονης οσμής του, χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία.
  • Έχει φαρμακευτικές ιδιότητες και καλλιεργείται προκειμένου να χρησιμοποιηθεί σε φαρμακευτικά σκευάσματα και στην βιομηχανία τροφίμων σαν συντηρητικό.
  • Το προτιμούμε όταν είμαστε κρυωμένοι ως αφέψημα και πολλές συνταγές μαγειρικής το χρησιμοποιούν ως καρύκευμα για κρέατα και πουλερικά.
  • Διώχνει τις μύγες και τα κουνούπια. Σε συνδυασμό με το δεντρολίβανο και την λεβάντα μπορεί να γίνει ένα τέλειο εντομοαπωθητικό τόσο στην βεράντα, όσο και στα συρτάρια μας διώχνοντας τον σκόρο.

Ποιες ουσίες περιέχει το αιθέριο έλαιο του φασκόμηλου;

Το φασκόμηλο περιέχει πτητικό έλαιο, που περιλαμβάνει 30% θουγιόνη, 5% κινεόλη, λιναλόλη, βορνεόλη, καμφορά, σαλβένιο και πινένιο, ένα πικρό στοιχείο, τανίνες, τριτερπενοειδή, φλαβονοειδή, οιστρογόνες ουσίες και ρητίνη.

https://www.google.com/search?q=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%B9&tbm=isch&ved=2ahUKEwi5no-U6tjoAhWJHuwKHUbAADsQ2-cCegQIABAA&oq=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%B9&gs_lcp=CgNpbWcQAzoECCMQJzoECAAQGDoCCAA6BggAEAgQHlCBwgJYluMCYOvmAmgDcAB4AIABiwGIAeQKkgEEMC4xMZgBAKABAaoBC2d3cy13aXotaW1n&sclient=img&ei=YcONXvnpE4m9sAfGgIPYAw&bih=728&biw=1440&tbs=sur%3Afc&hl=el#imgrc=AMLr8UdbDbyg1MΤο αιθέριο έλαιο του φασκόμηλου έχει πολλές θεραπευτικές ιδιότητες για το σώμα, τα μαλλιά και το δέρμα. Είναι ιδιαίτερα βοηθητικό στην τριχόπτωση, μειώνει την πιτυρίδα, βοηθάει στην αναγέννηση των κυττάρων, διώχνει τις ρυτίδες και κάνει σύσφιξη στο δέρμα. Βελτιώνει την ακμή, την ψωρίαση και τα συμπτώματα του εκζέματος.

Ποιες είναι οι θεραπευτικές ιδιότητες του φασκόμηλου;

Το φασκόμηλο έχει πολλές θεραπευτικές ιδιότητες. Είναι πρώτα από όλα πλούσιο σε θρεπτικές ουσίες, επομένως το αφέψημά του ενισχύει και τονώνει τον οργανισμό.

Συγχρόνως το φασκόμηλο λειτουργεί προστατευτικά στις λοιμώξεις.

Ρυθμίζει το καρδιαγγειακό, αποκαθιστά τη λειτουργία του ενδοκρινικού, του νευρικού και του ανοσοποιητικού συστήματος, προάγει τη διαύγεια της σκέψης και αυξάνει την ανοσία.

https://www.google.com/search?q=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B9&tbm=isch&ved=2ahUKEwiH1Jiy59joAhWSgKQKHQZqDbYQ2-cCegQIABAA&oq=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B9&gs_lcp=CgNpbWcQAzICCAAyBAgAEBg6BAgjECdQ131Yg40BYM2QAWgAcAB4AIABiwGIAfgFkgEDMC42mAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWc&sclient=img&ei=e8CNXseqBZKBkgWG1LWwCw&bih=728&biw=1440&tbs=sur%3Afc&hl=el#imgrc=PauHrnzduvx9JMΠιο συγκεκριμένα:

  • έχει καρδιοτονωτικές και αντιδιαβητικές ιδιότητες
  • δρα κατά του ζαχάρου και της ουρικής αρθρίτιδας
  • λόγω των αντιιδρωτικών και αιμοστατικών του ιδιοτήτων του, μπορεί να ρυθμίσει την πίεση και να βοηθήσει εκείνους που υποφέρουν από υπόταση
  • συνίσταται σε χρόνια κόπωση
  • χρησιμοποιείται κατά των νευραλγιών
  • το αφέψημά του χρησιμοποιείται στην θεραπεία δερματικών παθήσεων όπως η ακμή
  • θεραπεύει την ουλίτιδα και την φαρυγγίτιδα
  • είναι αντισηπτικό
  • δρα καταπραϋντικά στον πονόδοντο
  • είναι ιδανικό για την στοματική υγιεινή
  • θεραπεύει τις άφτρες
  • είναι αποχρεμπτικό και διευκολύνει την αναπνοή ανοίγοντας το στήθος στα κρυολογήματα
  • έχει βλεννολυτική δράση και γι αυτό και συνίσταται στον βήχα αλλά και στην ιγμορίτιδα
  • ανακουφίζει το άσθμα, την δυσπεψία και την κολίτιδα
  • είναι το ισχυρότερο προ-οιστρογονικό βότανο και ρυθμίζει σημαντικά την υπερβολική εφίδρωση. Είναι πολύ βοηθητικό για τις γυναίκες στην περίοδο της εμμηνόπαυσης
  • περιέχει μαγνήσιο το οποίο επίσης συνδράμει ανακουφιστικά τόσο στην έμμηνο ρύση όσο και στην περίοδο της εμμηνόπαυσης
  • τονώνει και ρυθμίζει το νευρικό και το ενδοκρινικό μας σύστημα
  • σταματά την παραγωγή γάλακτος
  • μας χαλαρώνει και μας βοηθά στο να κοιμόμαστε καλύτερα
  • προάγει την διαύγεια της σκέψης και ενισχύει την μνήμη. Πολλά από τα φάρμακα των ασθενών της νόσου Αλτσχάιμερ χρησιμοποιούν συστατικά που υπάρχουν στο φασκόμηλο
  • αυξάνει την παραγωγή οιστρογόνων και βοηθά στην γονιμότητα
  • περιέχει πολλές βιταμίνες και μέταλλα
  • περιέχει πολυφαινόλες οι οποίες έχουν έντονη αντιοξειδωτική δράση
  • έχει πολλά αντιοξειδωτικά και εμποδίζει την ανάπτυξη των ελεύθερων ρίζων οι οποίες είναι υπεύθυνες για πολλές παθήσεις
  • αναστέλλει την αγγειογένεση και δρά κατασταλτικά στην μετάσταση των καρκινικών κυττάρων
  • μειώνει την κακή χοληστερόλη
  • είναι διουρητικό επομένως βοηθά σημαντικά στην απώλεια βάρους και στην αποβολή των τοξινών
  • είναι ένα σπουδαίο αντιφλεγμονώδες και ανακουφίζει την αρθρίτιδα και τους πόνους στις αρθρώσεις
  • ανακουφίζει τα τσιμπήματα από κουνούπια και σφήκες
  • τονώνει τα μαλλιά, βοηθά στην τριχόπτωση και η χρήση του αφεψήματος κατά το ξέβγαλμα στο λούσιμο, σκουραίνει τα γκρίζα μαλλιά
  • βοηθά την κακοσμία των ποδιών και μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο ποδόλουτρο
  • έχει αντιμυκητιακή δράση

Που φυτρώνει το φασκόμηλο;

Όπως είπαμε η φασκομηλιά αγαπά τα άγονα, ξερά και βραχώδη εδάφη της Μεσογείου. Στην χώρα μας έχουμε γύρω στα 20 διαφορετικά είδη φασκόμηλου.

Το ιδιαίτερα χαρισματικό αυτό βότανο το βρίσκουμε παντού, αλλά σε μεγαλύτερη έκταση, στην Πελοπόννησο, τα νησιά και ιδιαίτερα στην Κρήτη.

https://www.google.com/search?q=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B9&tbm=isch&ved=2ahUKEwiH1Jiy59joAhWSgKQKHQZqDbYQ2-cCegQIABAA&oq=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B9&gs_lcp=CgNpbWcQAzICCAAyBAgAEBg6BAgjECdQ131Yg40BYM2QAWgAcAB4AIABiwGIAfgFkgEDMC42mAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWc&sclient=img&ei=e8CNXseqBZKBkgWG1LWwCw&bih=728&biw=1440&tbs=sur%3Afc&hl=el#imgrc=pf4fV2z3qoF93M

Το φασκόμηλο είναι από τα πιο διαδεδομένα βότανα της μεσογειακής χλωρίδας. Διάφορες ποικιλίες του μπορούμε να βρούμε και στα παράλια της Μ. Ασίας.

Είναι αυτοφυές αλλά και ημι-αυτοφυές, δηλαδή μπορεί να καλλιεργηθεί. Στην χώρα μας δυστυχώς παρουσιάζει περιορισμένη εξάπλωση ως αυτοφυές. Το συναντάμε ως τέτοιο, αποκλειστικά σε περιοχές της Ηπείρου και της Μακεδονίας. Αντίθετα καλλιεργείται σε μεγάλη έκταση σε όλη την Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Κρήτη.

Επίσης καλλιεργείται σε χώρες όπως η Τουρκία, η Αλβανία, η Ιταλία, η Γιουγκοσλαβία, η Ισπανία και η ΗΠΑ.

Πότε και πως συλλέγουμε το φασκόμηλο;

Αν θέλουμε να μαζέψουμε φασκόμηλο που θα το αποθηκεύσουμε στα ντουλάπια της κουζίνας μας για τον χειμώνα, θα πρέπει να οργανωθούμε κάπου μέσα στον Μάιο ή τον Ιούνιο.

Καλό θα ήταν να στοχεύσουμε επομένως στην αρχή ή στο τέλος της ανθοφορίας του φυτού. Είναι σημαντικό να κάνουμε την βόλτα μας στο μέρος όπου έχουμε εντοπίσει το φασκόμηλο, όταν ο καιρός θα είναι ζεστός και ξηρός. Επομένως μια ηλιόλουστη μέρα χωρίς υγρασία είναι η κατάλληλη.

Αυτό που κόβουμε πάντοτε είναι το ανώτερο τμήμα του φυτού με ένα ψαλίδι. Είμαστε πάντα πολύ προσεκτικοί ώστε να μην τραβήξουμε και ξεριζώσουμε τον μικρό θάμνο. Το ίδιο ισχύει πάντα για όλα τα άγρια βότανα που συγκομιδούμε.

Όπως είπαμε, το φασκόμηλο είναι ένα πολυετές φυτό. Επομένως αν όλα πάνε καλά, την επόμενη χρονιά, το φυτό θα είναι εκεί για να μας ξανά χαρίσει τα πολύτιμα φύλλα και άνθη του.

Η συγκομιδή μας θα πρέπει να απλωθεί σε στεγνό και σκιερό μέρος που δεν θα έχει θερμοκρασία μεγαλύτερη από 35°C.

Φυλάμε τα φύλλα ή τα άνθη σε καλά κλεισμένα γυάλινα βάζα.

Μπορούμε να φυτέψουμε το φασκόμηλο στην βεράντα ή στο κήπο μας;

Όχι μόνο μπορούμε, επιβάλλεται να έχουμε στο μπαλκόνι μας μια γλάστρα με φασκόμηλο. Οι Άραβες έλεγαν: «Πως μπορεί να πεθάνει ένας άνθρωπος, όταν έχει στον κήπο του μια φασκομηλιά»;

https://www.google.com/search?q=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CE%B3%CE%BB%CE%AC%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B1&tbm=isch&ved=2ahUKEwj2iP6E69joAhUpMuwKHWSWDhUQ2-cCegQIABAA&oq=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CE%B3%CE%BB%CE%AC%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B1&gs_lcp=CgNpbWcQAzoHCCMQ6gIQJzoECCMQJzoCCAA6BQgAEIMBOgQIABAYUJWeOFje4jhg4-U4aAFwAHgCgAHHAYgBxyOSAQQwLjM0mAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWewAQo&sclient=img&ei=TsSNXvapAanksAfkrLqoAQ&bih=728&biw=1440&hl=el#imgrc=fvtLp_L04zQlnM

Ενώ το φασκόμηλο είναι θαυματουργό, οι απαιτήσεις του για περιποίηση είναι μηδαμινές. Επομένως μεγάλο όφελος, με λίγη προσπάθεια!

Είναι πολύ ανθεκτικό και χρειάζεται μέτρια ποτίσματα και ελάχιστη λίπανση. Αν έχουμε κήπο, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα βραχόκηπο εκεί που το έδαφος είναι πιο άγριο και πετρώδες και να φυτέψουμε μερικές φασκομηλιές που θα μας χαρίζουν το άρωμά τους και θα διώχνουν τα κουνούπια. Με τα φύλλα τους θα κάνουμε αφεψήματα όλο τον χρόνο.

Αν δεν έχουμε κήπο, τότε μπορούμε στο μπαλκόνι μας, στο πιο ηλιόλουστο και απάνεμο σημείο, να τοποθετήσουμε μια γλάστρα.  Θα χρησιμοποιήσουμε απλό φυτόχωμα και στην βάση θα φροντίσουμε να βάλουμε άργιλο ή χαλίκι ώστε να γίνεται καλή αποστράγγιση και να μην συσσωρεύεται νερό από τα ποτίσματα.

Ρίχνουμε πλήρες βιολογικό λίπασμα στην αρχή της άνοιξης ώστε να προλάβουμε την ανθοφορία και ξανά στις αρχές του φθινοπώρου μετά από ένα καλό κλάδεμα που θα πρέπει να κάνουμε τότε.

Βάλτε το φασκόμηλο στο φλυτζάνι και στο πιάτο σας.

https://www.google.com/search?q=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B9&tbm=isch&ved=2ahUKEwiH1Jiy59joAhWSgKQKHQZqDbYQ2-cCegQIABAA&oq=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B9&gs_lcp=CgNpbWcQAzICCAAyBAgAEBg6BAgjECdQ131Yg40BYM2QAWgAcAB4AIABiwGIAfgFkgEDMC42mAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWc&sclient=img&ei=e8CNXseqBZKBkgWG1LWwCw&bih=728&biw=1440&tbs=sur%3Afc&hl=el#imgrc=GAcVCP3AImfTqM

Το φασκόμηλο μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε με πολλούς τρόπους και όλες τις εποχές του χρόνου.  Θα το απολαύσετε σαν αφέψημα αλλά επίσης μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε στην κουζίνα σας σαν καρύκευμα.

Ζεστό το χειμώνα λειτουργεί καταπραϋντικά, επουλωτικά, αποχρεμπτικά. Απολαύστε το με την πρώτη ευκαιρία. Δεν είναι ανάγκη να υποφέρετε από κάποιο κρύωμα ή βήχα. Το φασκόμηλο είναι φυσικό αντιβιοτικό και σας βοηθήσει αν είστε να παραμείνετε υγιής.

Δροσερό το καλοκαίρι, μπορείτε να φτιάξετε ένα υπέροχο παγωμένο αφέψημα, προσθέτοντας μέλι και λεμόνι. Απολαύστε το άρωμα και την γεύση του.

Στην μαγειρική δοκιμάστε να αρωματίσετε ζωμούς, κρέατα, ψάρια και πουλερικά, ή επίσης το ξύδι και το λάδι σας.

Σαρδέλες με φασκόμηλο και πιπεριές

  • 1 κιλό σαρδέλες
  • 3-4 πιπεριές ροδέλες (πράσινες και κόκκινες)
  • 2-3 φύλλα φασκόμηλο (ιδανικά φρέσκο)
  • 2 σκελίδες σκόρδο
  • ελαιόλαδο
  • αλάτι και πιπέρι

Καθαρίζουμε τις σαρδέλες και τις τοποθετούμε σε ένα λαδωμένο ταψί την μια δίπλα στην άλλη. Ανάμεσά τους απλώνουμε τις χοντροκομμένες πιπεριές και πασπαλίζουμε με αλατοπίπερο και λιωμένο σκόρδο. Ραντίζουμε με λάδι και ψήνουμε στους 180° για 30 λεπτά.

Μπρουσκέτες με φασκόμηλο

  • Ψήστε μερικές φέτες μπαγιάτικο ψωμί στο γκριλ
  • Αλείψτε τες με καλό ελαιόλαδο
  • Τρίψτε μια σκελίδα σκόρδο κομμένη στην μέση, πάνω στην επιφάνεια του ψωμιού
  • Πασπαλίστε με τριμμένο φασκόμηλο
  • Σερβίρετε με δροσερά ντοματίνια και ένα λιπαρό κίτρινο τυρί

Δροσερό αφέψημα με φασκόμηλο

https://www.google.com/search?q=%CF%84%CF%83%CE%B1%CE%B9%20%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%84%CE%B1&tbm=isch&hl=el&hl=el&tbs=sur%3Afc&ved=0CAIQpwVqFwoTCJiwirf22OgCFQAAAAAdAAAAABAC&biw=1440&bih=728#imgrc=7MxW4K4QhjWTCM

  • 4 μεγάλα φλυτζάνια καυτό νερό
  • 4 κουταλιές ξερό φασκόμηλο
  • 2 λεμόνια
  • 4-5 φυλλαράκια μέντας
  • μέλι ή μαύρη ζάχαρη ή σιρόπι αγαύης
  • παγάκια

Ζεστάνετε καλά σε ένα κατσαρολάκι 4 μεγάλα φλιτζάνια νερό. Ρίξτε μέσα το φασκόμηλο και αφήστε το να μουλιάσει για 5-6 λεπτά. Αδειάστε το σε μια μεγάλη διάφανη κανάτα προσθέστε την γλυκαντική ουσία της επιλογής σας στην ποσότητα που επιθυμείτε. Γεμίστε την κανάτα με πάγο. Στην συνέχεια προσθέστε τον χυμό ενός λεμονιού. Ανακατέψτε καλά και προσθέστε τα φύλλα της μέντας και μερικές φέτες λεμόνι.

Θεραπευτική συνταγή φασκόμηλου για τα μαλλιά

https://www.google.com/search?q=%CE%B2%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B1+%CE%BC%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B9%CE%AC&tbm=isch&ved=2ahUKEwiu5vCz9tjoAhWhgqQKHcJWADgQ2-cCegQIABAA&oq=%CE%B2%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B1+%CE%BC%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B9%CE%AC&gs_lcp=CgNpbWcQAzoECCMQJzoGCAAQCBAeOgcIIxDqAhAnOgIIADoFCAAQgwE6BggAEAUQHjoECAAQGFCOC1ixQGDBRGgEcAB4AYABqgGIAaYbkgEEMC4yOJgBAKABAaoBC2d3cy13aXotaW1nsAEK&sclient=img&ei=OdCNXu7lCaGFkgXCrYHAAw&bih=728&biw=1440&hl=el#imgrc=pYH_FASWea4mrM  

Όπως είπαμε το φασκόμηλο είναι ιδιαίτερα ευεργετικό για τα μαλλιά και το δέρμα του κεφαλιού. Βοηθά στην τριχόπτωση, τονώνει τα αδύναμα ή εύθραυστα μαλλιά, ελέγχει την έκκριση του σμήγματος που ευθύνεται για την λιπαρότητα και περιορίζει την πιτυρίδα. Επίσης μας βοηθά να σκουρύνουμε τα γκρίζα μαλλιά μας.

Να λοιπόν ένας εύκολος τρόπος να το χρησιμοποιήσουμε για να βελτιώσουμε την υγεία των μαλλιών μας:

  • Βάζουμε μισό φλιτζάνι αποξηραμένα φύλλα φασκόμηλου σε 2 φλιτζάνια ζεστού νερού και τα αφήνουμε για 2 ώρες.
  • Σουρώνουμε το νερό και περνάμε τα μαλλιά μας με το αφέψημα 2-3 φορές μετά το λούσιμο.
  • Παραμένουμε για 30’ και ξεπλένουμε με χλιαρό νερό.
  • Επαναλαμβάνουμε την διαδικασία καθημερινά μέχρι να δούμε το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Φασκόμηλο και γυναικείο στήθος

https://www.google.com/search?q=%CE%B3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%B9%CE%BA%CE%B5%CE%AF%CE%BF%20%CF%83%CF%84%CE%AE%CE%B8%CE%BF%CF%82&tbm=isch&hl=el&hl=el&tbs=rimg%3ACbR3FsHae3VDImA8wy8Cjrd9NDojuEudX-1nDsKUei8YBOtLQypud5k-1PZHhqPSfSvQhjx99cT2MitYcH-Fgn_1ev_1RRywcjDGBGn1cHxP576cz8SqB9oh3iAqiBTY87Sh5MPCjBr8tUc6QqEgk8wy8Cjrd9NBENLu8xEmraMyoSCTojuEudX-1nEWZqIhreTzSwKhIJDsKUei8YBOsRj7_17rHo6-2kqEglLQypud5k-1BHFnSY_1ucGfxSoSCfZHhqPSfSvQEblR6mGNXtNXKhIJhjx99cT2MisRHk_19irXEhN4qEglYcH-Fgn_1evxFYGRhcaoFzPyoSCfRRywcjDGBGEURj66On3LPcKhIJn1cHxP576cwRrzitVAVRLjYqEgn8SqB9oh3iAhHQ1n5dRFwRICoSCaiBTY87Sh5MEdYBheu2ngqiKhIJPCjBr8tUc6QRy3nocdEcnW5hL7THoEY6RGw&ved=0CBwQuIIBahcKEwjAp_r26tjoAhUAAAAAHQAAAAAQDA&biw=1440&bih=728#imgrc=VZk3ZRmu_WWHNMΔεν είναι μύθος, είναι αλήθεια! Μπορεί να το έχετε διαβάσει σε κάποιο περιοδικό ομορφιάς και να σας φάνηκε αδιανόητο. Όμως ισχύει…

Το φασκόμηλο μπορεί να μεγαλώσει το γυναικείο στήθος, λόγω της αύξησης των οιστρογόνων που προκαλεί.

Μην περιμένετε κάτι υπερβολικό αλλά αν θέλετε να τονώσετε το μπούστο σας με φυσικό τρόπο, δεν έχετε παρά να πίνετε ένα φλυτζάνι φασκόμηλο την ημέρα ή να κάνετε απαλό μασάζ στο στήθος σας με λίγες σταγόνες αιθέριου ελαίου φασκόμηλου. Δεν είναι μαγικό και υπέροχο;

Καθαρισμός χώρου με φασκόμηλο

Με το φασκόμηλο μπορούμε να κάνουμε ενεργειακό καθαρισμό στο σπίτι ή στο γραφείο μας. Τι σημαίνει αυτό; Είναι μια τεχνική που χρησιμοποιούσαν όλοι οι λαοί στην αρχαιότητα προκειμένου να εξαγνίσουν τους χώρους λατρείας από αρνητική ενέργεια, τοξικότητα και κακά πνεύματα.

Ουσιαστικά γίνεται χρήση του καπνού, στην προκειμένη περίπτωση καίγοντας τα φύλλα του φασκόμηλου. O καπνός διεισδύει παντού, σε όλες τις επιφάνειες και τις γωνίες. Ενώνεται με την αρνητική ενέργεια και καθώς διαλύεται την παίρνει μαζί του.

Η τελετουργία αυτή συναντάται στην αρχαία Ελλάδα, στην Ινδία, στους αυτοχθονες λαούς της Β. Αμερικής, στους τσιγγάνους της Ευρώπης και αλλού. Το φασκόμηλο ήταν πάντα πρωταγωνιστής στις πρακτικές αυτές γιατί όπως είπαμε είναι ένα βότανο απολυμαντικό.

https://www.google.com/search?q=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B9&tbm=isch&ved=2ahUKEwiH1Jiy59joAhWSgKQKHQZqDbYQ2-cCegQIABAA&oq=%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%BF+%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%B9&gs_lcp=CgNpbWcQAzICCAAyBAgAEBg6BAgjECdQ131Yg40BYM2QAWgAcAB4AIABiwGIAfgFkgEDMC42mAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWc&sclient=img&ei=e8CNXseqBZKBkgWG1LWwCw&bih=728&biw=1440&tbs=sur%3Afc&hl=el#imgrc=CDGtUSLHLiqojM&imgdii=zyP2xBRb5iHKnM

Η πρακτική είναι ως εξής:

  • φροντίζουμε να έχουμε καθαρίσει διεξοδικά τον χώρο μας και επίσης τακτοποιούμε όποια ακαταστασία
  • ανοίγουμε πόρτες και παράθυρα και αφήνουμε τον χώρο να αεριστεί καλά
  • στην συνέχεια αφήνοντας ανοιχτά τα παράθυρα, παίρνουμε ένα ματσάκι ξερό φασκόμηλο ή αρκετά φύλλα φασκόμηλου και τα τοποθετούμε σε ένα μεταλλικό δοχείο
  • ανάβουμε το ματσάκι ή τα φύλλα και αφήνουμε να καίγονται αργά δημιουργώντας καπνό
  • περνάμε από όλο το σπίτι με προσοχή και συγκέντρωση
  • μπορούμε να επαναλαμβάνουμε νοερά ένα μάντρα ή μια φράση που μας εκπροσωπεί και προωθεί την καλή ενέργεια του χώρου
  • αφήνουμε τον καπνό να διεισδύσει σε όλα τα δωμάτια και σε όλες τις γωνίες του χώρου μας
  • όταν τελειώσουμε αφήνουμε το φασκόμηλο να σβήσει ή το σβήνουμε με νερό
  • πετάμε τα καμένα φύλλα στο χώμα ή σε μια γλάστρα

Έχει το φασκόμηλο παρενέργειες;

Το φασκόμηλο είναι πολύ ευεργετικό και αποτελεσματικό, ακριβώς γιατί οι ιδιότητές του είναι έντονες. Γι αυτό πρέπει να χρησιμοποιείται με σύνεση και προσοχή.

Δεν πρέπει να κάνουμε υπερβολές στην χρήση του, γιατί ότι είναι φάρμακο όπως ξέρουμε μπορεί να γίνει και φαρμάκι. Το φασκόμηλο περιέχει την ουσία θουγιόνη, η οποία την δεκαετία του 70 ανακαλύφθηκε ότι είναι τοξική και σήμερα θεωρείται ψυχότροπη νευροτοξίνη. Η υπερβολική επομένως χρήση του φασκόμηλου μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση, βλάβες στο συκώτι και το νευρικό σύστημα.

Επίσης, λόγω της εμμηναγωγού δράσης του, το φασκόμηλο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στην εγκυμοσύνη διότι μπορεί να προκαλέσει αποβολή.

Καλό θα ήταν να το αποφεύγουν και οι γυναίκες που θηλάζουν, γιατί σταματά την ροή του γάλακτος και τα μικρά παιδιά.
Άτομα που πάσχουν από επιληψία, νοσούν από καρδιαγγειακές παθήσεις ή έχουν υψηλή πίεση δεν θα πρέπει να το καταναλώνουν.
Φυσικά θα πρέπει να έχουμε υπόψιν μας ότι οι ποσότητες που χρησιμοποιούνται στη μαγειρική είναι μικρές και ακίνδυνες.

Συγχρόνως, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στο αιθέριο έλαιο του φασκόμηλου. Καλό είναι που είναι να χρησιμοποιείται σε μικρές ποσότητες και να αποφεύγεται από άτομα, που ανήκουν στις ευαίσθητες ομάδες που αναφέραμε.

Δικτυογραφία

https://www.healthline.com/nutrition/sage#section7
https://en.wikipedia.org/wiki/Salvia_officinalis
https://www.almanac.com/plant/sage

Βιβλιογραφία

-Κωνσταντίνος Γρίβας, Ελληνικά βότανα, Ακαδημία Αρχαίας Ελληνικής και Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής

-Penelope Ody Mnimh, Πλήρης οδηγός Φαρμακευτικών Βοτάνων, Ένας πρακτικός οδηγός φαρμακευτικών βοτάνων, με θεραπείες για τις πιο συχνές παθήσεις, The Herb Society’s,   Eκδόσεις Γιαλλέλης

Διαβάστε ακόμη: Πώς να καθαρίσετε τον χώρο σας με φασκόμηλο | Τελετουργία

 

Newsletter εγγραφή

 

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Σχολιάστε

Για να καταχωρήσετε το σχόλιο σας, συνδεθείτε με...



Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας