Τι είναι η οξυτοκίνη;

 

Ηοξυτοκίνη αποκαλείται η «ορμόνη της αγάπης» για καλό λόγο – θυμάστε εκείνα τα ζεστά και μπερδεμένα συναισθήματα που νιώθετε όταν χαϊδεύετε ένα κουτάβι, αγκαλιάζετε τον φίλο σας ή φιλάτε τον σύντροφό σας; Αυτό ακριβώς είναι η οξυτοκίνη.

Η οξυτοκίνη φιγουράρει συχνά στα πρωτοσέλιδα, έχοντας κερδίσει τη φήμη ότι κάνει τους ανθρώπους πιο κοινωνικούς, να εμπιστεύονται περισσότερο, να είναι γενναιόδωροι και αγαπησιάρηδες. Είναι ένα νευροπεπτίδιο, το οποίο σημαίνει ότι πρόκειται για ένα πρωτεϊνικό μόριο που τα κύτταρα του εγκεφάλου χρησιμοποιούν για να επικοινωνούν μεταξύ τους. Η οξυτοκίνη είναι επίσης μια ορμόνη, που σημαίνει ότι ο εγκέφαλος την απελευθερώνει στην κυκλοφορία του αίματος για να επικοινωνήσει με το σώμα.

Για μικρή χημική ουσία στον εγκέφαλο, η οξυτοκίνη έχει σημαντικές δουλειές να επιτελέσει – παίζει ρόλο στο σεξ, τον τοκετό, τη σύνδεση, την κοινωνική αλληλεπίδραση, τα συναισθήματα και πολλές άλλες λειτουργίες σημαντικές για εμάς τα θηλαστικά. Οι εγκέφαλοι μας την παράγουν φυσικά, αλλά υπάρχει επίσης και συνθετική οξυτοκίνη που μερικές φορές χρησιμοποιείται θεραπευτικά.

Ανεξάρτητα από το πώς λαμβάνετε μια δόση της, η οξυτοκίνη όχι μόνο μας ωθεί προς μια περισσότερο κοινωνική συμπεριφορά, αλλά μπορεί επίσης να επηρεάσει τη μνήμη και τη σκέψη μας.

Ας δούμε μερικούς τρόπους πως αυτή η πολύπλοκη χημική ουσία του εγκεφάλου επηρεάζει τον τρόπο που αισθανόμαστε και ενεργούμε και πώς μπορούμε να οδηγήσουμε τον εγκέφαλο μας να απελευθερώσει περισσότερη ποσότητα, ώστε να νιώθουμε όλα αυτά τα ωραία συναισθήματα:

Η οξυτοκίνη πιθανότατα βοηθά τους ανθρώπους να συνδεθούν μέσω της επαφής, της εμπιστοσύνης και της γενναιοδωρίας.

Η οξυτοκίνη πήρε τη λαμπρή της φήμη από τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι μας βοηθά να είμαστε πιο ανοιχτοί και σε σύνδεση με τους άλλους.

Για παράδειγμα, μια εξαιρετική μελέτη διαπίστωσε ότι όταν οι άνδρες φοιτητές πήραν μια δόση οξυτοκίνης από ένα ρινικό σπρέι, ήταν πιο πρόθυμοι να μοιραστούν μια επίπονη ανάμνηση τους με έναν ξένο από ότι οι συμμετέχοντες που χρησιμοποίησαν ένα πλασέμπο σπρέι.

Όχι μόνο αυτή η μια δόση οξυτοκίνης έκανε τα άτομα να εμπιστεύονται περισσότερο τους ξένους με τα συναισθήματά τους, αλλά εξίσου και με τα μετρητά τους! Μια διαφορετική μελέτη έβαλε τους συμμετέχοντες να παίξουν ένα παιχνίδι επενδύσεων στο πλαίσιο του οποίου θα μπορούσαν να εμπιστευτούν οποιοδήποτε ποσό των χρημάτων τους σε έναν άλλο συμμετέχοντα, έναν θεματοφύλακα. Όσοι εισέπνευσαν λίγη οξυτοκίνη τίναξαν τη μπάνκα στον αέρα. Οι περισσότεροι εξ αυτών, δηλαδή, εμπιστεύτηκαν τα περισσότερα χρήματα τους ή ακόμα και ολόκληρο το ταμείο τους. Αντίθετα, εκείνοι που χρησιμοποίησαν το πλασέμπο αποδείχτηκαν λιγότερο πρόθυμοι να εμπιστευτούν έναν ξένο. Μόνο το ένα πέμπτο αυτών παρέδωσε όλα του τα χρήματα.

Τι συμβαίνει όμως με την απόλυτη παράδοση των σκληρά κερδισμένων χρημάτων σας σε έναν ξένο που έχει ανάγκη; Η οξυτοκίνη μπορεί να κάνει επίσης ένα άτομο περισσότερο γενναιόδωρο. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι όταν οι άνθρωποι έλαβαν από τη μύτη μια δόση οξυτοκίνης, μοιράστηκαν 80% περισσότερα χρήματα με έναν εντελώς ξένο από εκείνους που δεν χρησιμοποίησαν το σπρέι!

Μήπως λοιπόν πρέπει όλοι να προσθέσουμε μια δόση οξυτοκίνης στην πρωινή μας ρουτίνα; Άραγε αν όλοι οι χρηματιστές στη Γουόλ Στριτ έπαιρναν μια δόση οξυτοκίνης μαζί με τον πρωινό τους καφέ, το χρηματιστήριο θα έπαυε να είναι πεδίο μάχης;

Μη βιάζεστε. Έχουν υπάρξει επίσης έρευνες που απέτυχαν να καταλήξουν στα ίδια
αποτελέσματα και καμία από αυτές τις εντυπωσιακές μελέτες δεν μπορεί να μας πει
για τις επιδράσεις της οξυτοκίνης στην καθημερινή ζωή ή σε βάθος χρόνου. Επιπλέον, θα πρέπει πάντα να είμαστε προσεκτικοί με τα ευρήματα ερευνών που είναι πολύ καλά για να είναι αληθινά. Θα έλεγα ότι τα πράγματα φαίνονται πολλά υποσχόμενα, ζεστά και ασαφή για την οξυτοκίνη, αλλά η επιστήμη δεν έχει ακόμα καταλήξει απόλυτα για το ποιόν της, ώστε να αρχίσουμε να κουβαλάμε σπρέι οξυτοκίνης στα πορτοφόλια ή τα σακίδια μας.

Η οξυτοκίνη έχει περίπλοκες επιδράσεις στη μνήμη.

Παρά τα ζεστά και ακαθόριστα συναισθήματα που δημιουργεί, δεν είναι όλες οι επιδράσεις της οξυτοκίνης θετικές.

Είναι πιθανό η οξυτοκίνη να μπορεί να επηρεάσει τη μνήμη. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε περίπου την ίδια χρονική περίοδο με την έρευνα περί εμπιστοσύνης διαπίστωσε ότι όταν οι άνθρωποι πήραν μια δόση από το σπρέι οξυτοκίνης, είχαν χειρότερη απόδοση σε ένα τεστ μνήμης με λέξεις από ό, τι εκείνοι που χρησιμοποίησαν το πλασέμπο.

Αυτό σημαίνει ότι η οξυτοκίνη μας κάνει ξεχασιάρηδες; Εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι ότι αυτό μπορεί να σχετίζεται με τον τρόπο που συνδέεστε με τους άλλους. Δηλαδή, στο μοτίβο των σχέσεων σας με τους άλλους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζετε την εμπιστοσύνη, την αυτονομία και την οικειότητα. Μια πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι αν το στυλ σας είναι περισσότερο συναισθηματικά ανεξάρτητο (βρίσκεται δηλαδή άβολη την εξάρτηση από τους άλλους), η οξυτοκίνη βελτιώνει πραγματικά την ικανότητά σας να μαθαίνετε και να θυμάστε λέξεις. Η οξυτοκίνη ωστόσο είχε αρνητικές επιπτώσεις στις αναμνήσεις εκείνων που ήταν περισσότερο πρόθυμοι να βασίζονται σε άλλους.

Οι δύο μελέτες αυτές όμως εξέτασαν μόνο τη βραχυπρόθεσμη μάθηση και μνήμη. Τι συμβαίνει σε βάθος χρόνου; Η οξυτοκίνη εξιλεώνεται σε αυτή την περίπτωση. Καμιά
έκπληξη δεν αποτελεί το γεγονός ότι το υπερβολικό άγχος είναι επιζήμιο για τον ιππόκαμπο, μια περιοχή του εγκεφάλου απαραίτητη για τη μνήμη. (Αυτό ισχύει για τους ανθρώπους και τους αρουραίους.) Αν όμως ένας αρουραίος σε στρες πάρει μια ρινική δόση οξυτοκίνης, αυτή φαίνεται ότι προστατεύει τα εγκεφαλικά κύτταρα στον ιππόκαμπο, γεγονός που βοηθά τη μνήμη σε βάθος χρόνου.

Η οξυτοκίνη ανακουφίζει  από τον πόνο.

Συνεχίζοντας τη λίστα με όλα τα θετικά της οξυτοκίνης, πρέπει να προστεθεί ότι βοηθά επίσης στην ανακούφιση από τον πόνο.

Πρώτα από όλα είναι ενδιαφέρον να το γνωρίζουν αυτό άτομα που βασανίζονται από χρόνιους πόνους, όπως τα άτομα με ινομυαλγία που έχουν χαμηλότερα επίπεδα οξυτοκίνης στο αίμα τους. Όσο χαμηλότερο είναι το επίπεδο οξυτοκίνης στο αίμα τους, τόσο μεγαλύτερος είναι ο πόνος, το στρες και η κατάθλιψη. Ακόμη και οι υγιείς άνθρωποι με χαμηλότερα επίπεδα οξυτοκίνης στο αίμα τους έχει αποδειχτεί ότι έχουν μικρότερη ανοχή στον πόνο.

Οι επιστήμονες μοιραία θέλησαν να δουν αν η παροχή οξυτοκίνης στους ανθρώπους μειώνει τα επίπεδα του πόνου ή την ευαισθησία στον πόνο. Και πραγματικά έτσι συνέβη, ειδικά σε εκείνους με χρόνια ημικρανία, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, χρόνιο πόνο στην πλάτη, ακόμα και πόνο από τον καρκίνο. Για τους ανθρώπους χωρίς διαταραχές πόνου, η οξυτοκίνη τους βοήθησε να είναι περισσότερο ανεκτικοί στον οξύ πόνο.

Ακόμη πιο απίστευτο είναι ότι η οξυτοκίνη δυνητικά όχι μόνο εργάζεται άμεσα στις περιοχές επεξεργασίας του πόνου στον εγκέφαλο, αλλά επίσης βοηθά έμμεσα ένα άτομο να μην υποφέρει ανακουφίζοντας από την κατάθλιψη και το άγχος που σχετίζονται με τον πόνο. Με δεδομένο ότι η οξυτοκίνη έχει πολλές διαφορετικές επιδράσεις στο κεντρικό νευρικό σύστημα, καθώς εργάζεται τόσο μέσω φυσιολογικών όσο και ψυχολογικών
καναλιών, μπορεί να σπάσει τον φαύλο κύκλο στον οποίο παγιδεύονται οι άνθρωποι όταν
ο πόνος τους κάνει να νιώθουν απελπισμένοι και ανήσυχοι, γεγονός που συνακόλουθα
επιδεινώνει τον πόνο τους.

Πώς όμως μπορείτε να έχετε μεγαλύτερη ποσότητα οξυτοκίνης στη ζωή σας με φυσικό τρόπο;

Παρότι η οξυτοκίνη είναι περίπλοκη και οι εντυπωσιακοί τίτλοι που σχετίζονται με τη δύναμή της χρήζουν δεύτερης ανάγνωσης, είναι ασφαλές να πούμε ότι πρόκειται για ένα γενικά χρήσιμο χημικό στοιχείο για την ευζωία και την ευτυχία μας.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ενώ οι ψεκασμοί οξυτοκίνης που πωλούνται στο διαδίκτυο υπόσχονται τον ουρανό με τα άστρα, εσείς πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς η έρευνα δεν έχει ακόμα εξετάσει πώς και εάν λειτουργούν. Δεν υπάρχει επίσης κανένας κανονισμός σχετικά με αυτά τα σπρέι.

Ωστόσο, δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας. Μπορούμε να λάβουμε δόσεις οξυτοκίνης με διάφορους φυσικούς τρόπους.

Ακολουθούν μερικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να έχετε περισσότερη οξυτοκίνη στο αίμα σας:

  1. Αγκαλιάστε και κρατήστε τους αγαπημένους σας.

Η ανακουφιστική φυσική επαφή είναι ένας σίγουρος τρόπος για να εκτοξεύσετε την οξυτοκίνη στα ύψη μεταξύ γονέων και παιδιών, στο ζευγάρι και φυσικά μεταξύ ανθρώπων και σκύλων. Ξεκινήστε λοιπόν τις αγκαλιές!

2. Κάντε σεξ (ή αγαπήστε τον εαυτό σας).

Η σεξουαλική ευχαρίστηση είναι ένας από τους πιο σίγουρους τρόπους για να πάρετε μια γενναία δόση οξυτοκίνης. Είτε είστε με ένα σύντροφο είτε μόνοι σας, η οξυτοκίνη χτυπάει κόκκινο με έναν οργασμό.

3. Δείτε μια συναισθηματική ταινία.

Όταν νιώθουμε συμπόνια προς τους άλλους, συναισθηματικά βάζουμε τους εαυτούς μας στα παπούτσια τους. Μια ερευνητική μελέτη έδειξε ότι η ενσυναίσθηση που προκαλεί η παρακολούθηση συγκινητικών βίντεο κλιπ αυξάνει τα επίπεδα της οξυτοκίνης μέσα μας, γεγονός που με τη σειρά του μας κάνει περισσότερο γενναιόδωρους.

4. Γεννήστε και θηλάστε.

Προφανώς, αυτό δεν είναι επιλογή για όλους, αλλά αν τυχαίνει να σχεδιάζετε μια γέννα στο μέλλον, μπορείτε από τώρα να αδημονείτε για την οξυτοκίνη στα ύψη που θα αποκτήσετε στην πορεία. Αυτή η τεράστια απελευθέρωση οξυτοκίνης στον οργανισμό κάνει τα πάντα από το να προκαλεί τις συσπάσεις της μήτρας, με τις οποίες ξεκινά η διαδικασία της γέννησης του μωρού, μέχρι να προετοιμάζει το σώμα για θηλασμό. Η οξυτοκίνη θα σας βοηθήσει επίσης να δεθείτε με το μωρό σας και γενικά θα σας δώσει αυτή τη ζεστή, λαμπερή αίσθηση για την οποία όλες οι νέες μαμάδες είναι διάσημες σε κάθε γωνιά της γης.

 

Συγγραφέας: Jade Wu

Η Jade Wu, Ph.D. είναι κλινική ψυχολόγος, η οποία ειδικεύεται στις διαταραχές ύπνου και άγχους. Η τρέχουσα έρευνα της αφορά τη θεραπεία των διαταραχών ύπνου σε ανθρώπους με προβλήματα υγείας. Η εργασία της για τον ύπνο έχει δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά όπως το Journal of the American Medical Association.

Πηγή: psychologytoday.com

 

Newsletter εγγραφή

 

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Σχολιάστε

Για να καταχωρήσετε το σχόλιο σας, συνδεθείτε με...



Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας