Η αίσθηση του τόπου

0
Η αίσθηση του τόπου - της Τίνας Λυμπέρη

72 ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ

 Της Τίνας Λυμπέρη

Η

κοινωνική περμακουλτούρα αφορά στο πώς ζούμε στα χωριά μας, στις κωμοπόλεις μας και στις γειτονιές μας. Μπορεί να είμαστε πολίτες ενός μεγάλου έθνους αλλά δε «ζούμε» σε αυτό καθημερινά. Στην πραγματικότητα, η παιδεία μας, οι επιχειρήσεις μας και η ψυχαγωγία μας γίνονται σε οικεία μέρη και σε «ανθρώπινη κλίμακα»· δηλαδή εντός μικρών προσωπικών ομάδων στο σπίτι
και στη δουλειά.

Όταν δίδασκα στο Βιετνάμ υπήρχαν 25 άτομα στην τάξη. Μιλούσαμε για τις βιοπεριφέρειες και συνειδητοποίησα πως η μεταφράστριά μου, η Τζία, χρησιμοποιούσε συχνά τη φράση «η πατρίδα μου». Για ένα διάστημα, νόμιζα πως αυτό σήμαινε το Βιετνάμ, αλλά μου θύμισε τη φράση των Αβορίγινων «η πατρίδα μου», οπότε ρώτησα το κάθε άτομο τι σήμαιναν αυτές οι λέξεις για αυτούς. Το κάθε άτομο εξήγησε πως η «πατρίδα» τους ήταν εκεί που είχαν γεννηθεί και μεγαλώσει. Η κάθε κοιλάδα, το κάθε κομμάτι γης ανάμεσα στα κανάλια των δέλτα, το κάθε νησί του δέλτα ή η κάθε παραθαλάσσια λωρίδα στο Βιετνάμ είχε μια ξεκάθαρη και αναμφίβολη ταυτότητα για τον άνθρωπο που είχε γεννηθεί εκεί. Ζήτησα από όλους να μου περιγράψουν την «πατρίδα τους». Ο ενθουσιασμός τους αυξήθηκε καθώς περιέγραφαν τα τραγούδια και τους χορούς, ιδιαίτερα τα φρούτα όπως τα είδη των μάνγκο, τα σπίτια και την ιδιαίτερη προφορά. Συνέχισαν μιλώντας για τον πόλεμο και πώς οι γυναίκες και οι άντρες πήγαν να πολεμήσουν μαζί για την «πατρίδα τους» και όταν οι βομβαρδισμοί χειροτέρεψαν, καθόντουσαν σε καταφύγια και στη ζούγκλα αφηγούμενοι τις ιστορίες και τραγουδώντας τα τραγούδια καθώς θυμόντουσαν τα ιδιαίτερα φαγητά της «πατρίδας τους».

Έπειτα με ρώτησαν πού είναι η δική μου πατρίδα. Εξήγησα πως δεν έχω «πατρίδα» με αυτή την έννοια, αν και έχω ζήσει σε πολλά μέρη, τώρα ζω στα βουνά έξω από το Σίδνεϋ. Δυσκολεύτηκαν να κατανοήσουν πώς δεν ανήκα σε κάποια γη, την «πατρίδα μου», όπου αναπαύονται τα κόκκαλα των προγόνων μου.

Μέχρι ενός σημείου, ωστόσο, η περμακουλτούρα χρησιμοποιεί μια παρόμοια έννοια – αυτή της βιοπεριφέρειας. Ενώ έχει ήδη αναφερθεί αυτός ο όρος αρκετές φορές σε αυτό το βιβλίο, ήρθε η ώρα να κοιτάξουμε τι σημαίνει πιο λεπτομερώς. Μία βιοπεριφέρεια είναι μια σχέση μεταξύ των ανθρώπων οι οποίοι ζουν σε μια φυσική και προσδιορίσιμη περιφέρεια. Μπορεί να προσδιορίζεται από τους δρόμους ή το νερό, τη γλώσσα ή τα δέντρα. Για παράδειγμα, η δική μου βιοπεριφέρεια είναι εν μέρη οριοθετημένη από το όριο ανάπτυξης του Angophora costata – το κόκκινο κομμεόδεντρο του Σίδνεϋ – το οποίο αναπτύσσεται αραιά σε υψόμετρα πάνω από 750 μέτρα. Το ασφαλές κριτήριο προσδιορισμού μιας βιοπεριφέρειας είναι πως αναγνωρίζεται κατά αυτόν τον τρόπο από τους κατοίκους της. Υπάρχουν διαφορές στις ικανότητες των ανθρώπων να αναγνωρίζουν τη βιοπεριφέρειά τους. Οι άνθρωποι που ζουν στα Southern Highlands του New South Wales είναι ξεκάθαροι για τα όριά τους και οι κάτοικοι της περιοχής του Pittwater του Σίδνεϋ δεν έχουν καμία δυσκολία στην οριοθέτηση της βιοπεριφέρειάς τους. Οι άνθρωποι που ζουν στα άναρχα προάστια των μεγαλύτερων πόλεων, ωστόσο, έχουν μεγαλύτερη δυσκολία.

Οι βιοπεριφέρειες έχουν ανθρώπινη κλίμακα. Ποικίλουν αρκετά σε διαθέσιμους πόρους, κλίμα και μέγεθος αλλά μπορούν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των κατοίκων εντός της περιοχής και εντός μιας εύλογης απόστασης. Η γη μας μπορεί να γίνει πιο βιώσιμη αλλά η αληθινή ουσία της βιωσιμότητας έγκειται στη βιοπεριφέρεια. Μια βιοπεριφέρεια μπορεί να είναι αυτάρκης, ενώ ένα άτομο δεν μπορεί να το καταφέρει αυτό χωρίς να κάνει τη ζωή του τόσο δύσκολη ώστε να πεθάνει νέος από την υπερκόπωση. Η αληθινή επιτυχία μιας βιοπεριφέρειας εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται οι άνθρωποι και μπορεί να λειτουργήσει μόνο εάν στις κοινωνίες υπερισχύσει η συνεργασία ως βάση για την αλληλεπίδραση και την επικοινωνία. Οι βιοπεριφέρειες χρειάζονται επίσης πολιτικές και χρηματοοικονομικές μονάδες.

Η σπουδαιότητα ενός βιοπεριφερειακού ευρετηρίου

Η σταθερότητα μιας βιοπεριφέρειας εκτιμάται από τη μείωση εισαγωγών και εξαγωγών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα μια σχετική αύξηση στην αυτάρκεια και την αυτοδυναμία – η βιοπεριφέρεια πλησιάζει όλο και πιο κοντά στο να ικανοποιεί τις δικές της ανάγκες. Ένα πολύτιμο εργαλείο για την επίτευξη αυτού είναι ένα βιοπεριφερειακό ευρετήριο. Αυτό είναι ένας οδηγός και συγχρόνως ένα σημείο αναφοράς όλων των υπηρεσιών και πόρων που έχουν συμβατή δεοντολογία με αυτή της βιοπεριφέρειας.

Το ευρετήριο κάνει μια απογραφή των πόρων όπως δείχνει ο Πίνακας 26.1. Αυτή η λίστα μπορεί να επεκταθεί για την παιδεία, την εργασία (τον ορθό βιοπορισμό), τα οικονομικά θέματα, το εμπόριο και ούτω καθεξής.

Η αίσθηση του τόπου - της Τίνας Λυμπέρη

Το ευρετήριο κατορθώνει τρία πράγματα:
1. Είναι ένας οδηγός ηθικής κατανάλωσης (δίκαιου εμπορίου) για τους ανθρώπους που θέλουν να υποστηρίξουν τη βιοπεριφέρειά τους.
2. Δείχνει τις ευκαιρίες και τα ανοίγματα που υπάρχουν για τους ανθρώπους να παράγουν προϊόντα, να βρουν μια ταιριαστή θέση εργασίας ή να εκπαιδευτούν σε έναν εξειδικευμένο τομέα.
3. Και τελικά, όταν ενημερώνεται συχνά, καθώς τα «κενά» της λίστας μειώνονται, δείχνει στους κατοίκους μέχρι ποιο βαθμό ικανοποιούν τις ίδιες τους τις ανάγκες (γίνονται αυτοδύναμοι).

Κάθε πόρος, υπηρεσία ή προϊόν πρέπει να ικανοποιεί συγκεκριμένα κριτήρια.

Για παράδειγμα, τα κριτήρια για την παραγωγή τροφίμων είναι:
• τοπική παραγωγή και μεταποίηση
• εξωτικά και αυτόχθονα είδη
• βιολογικά και χωρίς βιοκτόνα
• καλή θρεπτική αξία.

Κριτήρια για τη στέγαση και τα κτίρια είναι:
• τοπικά και ανανεώσιμα υλικά
• τοπικό εργατικό δυναμικό
• σχέδια που είναι αποδοτικά όσον αφορά την ενέργεια και το νερό
• μη-τοξικά υλικά και επίπλωση.

Ο κατάλογος μπορεί επίσης να προσφέρει μη-επίσημη παιδεία μέσα από σύντομες σειρές σεμιναρίων. Για παράδειγμα, κάτω από τον τίτλο «Στέγαση και Κτίρια» οι υδραυλικοί να μπορούν να βρουν σειρές επιμορφωτικών μαθημάτων για τις συσκευές οικονομίας νερού και το βιολογικό καθαρισμό του νερού καθώς και για το πώς φτιάχνονται ολοκληρωμένα σχέδια διαχείρισης νερού.

Δοκιμάζουμε:

Η αίσθηση του τόπου - της Τίνας Λυμπέρη

  1. Γινόμαστε μέλη των τοπικών κοινοτικών κήπων και διδάσκουμε στους άλλους πώς να καλλιεργούν την τροφή τους.
  2. Σκεφτόμαστε ένα θέμα για το οποίο πάντα θέλαμε να μάθουμε, βρίσκουμε μερικούς ακόμα ενδιαφερόμενους και προσλαμβάνουμε έναν σχετικό δάσκαλο.
  3. Οργανώνουμε γλέντι γειτονιάς ή δρόμου, το οποίο μπορεί να είναι ένα γεύμα, ένα παιδικό πάρτι, ένα πάρτι γνωριμίας ή απλά λίγα ποτά πριν το φαγητό.
  4. Καταγράφουμε (αυτά που θεωρούμε) τα όρια της βιοπεριφέρειάς μας. Δουλεύουμε με φίλους και φτιάχνουμε ένα βιοπεριφερειακό ευρετήριο. Γράφουμε τα κριτήρια για τις υπηρεσίες και τα προϊόντα.

Το κεφάλαιο αυτό καλύπτει επίσης στρατηγικές για τη βιοπεριφερειακή ευημερία.

 Απόσπασμα και εικόνες από το 26ο κεφάλαιο του βιβλίου:
«Οδηγός περμακουλτούρας (permaculture) – σχεδιασμός για την αυτάρκεια και την αυτονομία μας» 

Διαβάστε ακόμη : Εισαγωγή στην Περμακουλτούρα
Τα ηθικά θεμέλια της περμακουλτούρας
Οικολογία | Τα δίκτυα της ζωής
Το θαύμα του νερού
Κλίματα και Μικροκλίματα
Δέντρα, δάση και ανεμοφράχτες
Η κληρονομιά των φυτών και των σπόρων μας
Μελετώντας τη γη μας
Αναπτύσσοντας μεθόδους σχεδιασμού
Πώς και πού ζούμε | Ζώνη 0
Ο κήπος μας | Ζώνη I
Το βρώσιμο δάσος | Ζώνη ΙΙ
Εάν είστε γεωργοί | Ζώνη ΙΙΙ
Δάση συγκομιδής | Ζώνη IV
Δρυμοί προστατευόμενων ειδών | Ζώνη V
Άλλοι τόποι και πολιτισμοί
Η περμακουλτούρα στο γραφείο, στο μαγαζί, στο εργοστάσιο
Σχεδιασμός για φυσικές καταστροφές
Ολοκληρωμένη Διαχείριση Φυτοπαρασίτων | ΟΔΦ
Ζώντας με την άγρια ζωή
Τα αγριόχορτα *| Οι φύλακες του εδάφους
Υδατοκαλλιέργεια | Η περμακουλτούρα του νερού
Η σημασία του χρήματος | Περμακουλτούρα, πλούτος και βιοπορισμός

περμακουλτούρα, βιοπεριφέρειες, ευρετήριο, πατρίδα 

Τίνα Λυμπέρη

Έχοντας εκπαιδευτεί ως Ηλεκτρονικός Μηχανικός, Εκπαιδευτικός Ενηλίκων μέχρι και Παραγωγός Βίντεο, η Τίνα τώρα συνδυάζει τα πάθη της με τις δεξιότητές της για να διαδώσει την επιστήμη ζωής που ερευνά από το 2010: την permaculture.
Για την Τίνα η permaculture είναι λύση για πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, γι’ αυτό γράφει εκπαιδευτικά άρθρα στο blog της, διοργανώνει εργαστήρια και σεμινάρια και εργάζεται ως σύμβουλος permaculture, προκειμένου να ευαισθητοποιήσει και να εκπαιδεύσει όσο το δυνατόν περισσότερους σε έναν εναλλακτικό και ουσιαστικό τρόπο ζωής.
Εστιάζει στη χρήση των πόρων που έχουμε ήδη στη διάθεσή μας, με απώτερο σκοπό την προσωπική μας καλλιέργεια, αυτάρκεια και αυτονομία.
Δείτε τα πλήρη στοιχεία της Τίνας Λυμπέρη

Σχολιάστε

Εναλλακτικά, συνδεθείτε με...



Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.