Ηθικά κοσμήματα | Τι είναι και όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε

0
102

Με συνεργασία με το adore.gr

Ένας αναλυτικός οδηγός του τι σημαίνει ηθικά κοσμήματα και γιατί είναι σημαντικό να στραφούμε σε αυτά

Με την άνοδο και την επικείμενη πτώση της γρήγορης μόδας, τα ηθικά κοσμήματα (και η ηθική μόδα) είναι ένα θέμα που αναδύθηκε πρόσφατα, αλλά όχι χωρίς λόγο. Βιώσιμα κοσμήματα, ηθικά κοσμήματα και λοιπές «βαρύνουσες» λέξεις έχουν κυκλοφορήσει τα τελευταία χρόνια, ωστόσο το φλέγον ζήτημα είναι ένα: τι σημαίνει ηθικά κοσμήματα και γιατί είναι σημαντικό να στραφούμε σε αυτά;

Η κατασκευή κοσμημάτων έχει συνδεθεί εδώ και πολύ καιρό με την ανθρώπινη εκμετάλλευση, τη ρύπανση του περιβάλλοντος, την αποψίλωση των δασών και τον πόλεμο σε τριτοκοσμικές χώρες. Η διαφάνεια της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι ένα κρίσιμο βήμα προς τη διασφάλιση ότι κάθε κομμάτι που αγοράζουμε εξορύσσεται και παράγεται νόμιμα και υπεύθυνα, καθιστώντας έτσι τη βιομηχανία πιο ηθική στο σύνολό της.

Ωστόσο, ένας μέσος καταναλωτής είναι σχεδόν αδύνατον να μπορεί να αποκτήσει τέτοιου είδους γνώση και πληροφορία για την προέλευση των επί μέρους συστατικών ενός κοσμήματος, γεγονός που συχνά αποτρέπει την αγορά τους. Εκεί παίζουν ρόλο η ηθική και οι πιστοποιήσεις βιωσιμότητας, οι οποίες αναλαμβάνουν την έρευνα και την σφραγίδα έγκρισης σε ένα προϊόν κοσμήματος, υποδεικνύοντας ότι έχει παραχθεί με ηθικές διαδικασίες.

Η κατασκευή κοσμημάτων έχει συνδεθεί εδώ και πολύ καιρό με την ανθρώπινη εκμετάλλευση

Κοινωνικά ζητήματα

Υλικά που χρησιμοποιούνται σε κοσμήματα – μέταλλα, πολύτιμοι λίθοι, ορυκτά κ.λπ. – εξορύσσονται από δεκάδες χώρες, αναφέρει η Human Rights Watch σε έκθεση του 2018. Στη συνέχεια, εμπορεύονται, εξάγονται και μεταποιούνται σε άλλες χώρες όπου μετατρέπονται σε κοσμήματα σε εργοστάσια κατασκευής και εργαστήρια χειροτεχνίας.

Ίσως η πιο «ανήθικη» από τις παραπάνω πρακτικές βρίσκεται ακριβώς στην αρχή της παραγωγής: η εξόρυξη. Από το 2017, 100 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των ανθρακωρύχων και των οικογενειών τους, βασίζονταν στην «χειροτεχνική» εξόρυξη έναντι των 7 εκατομμυρίων που βασίζονταν στη βιομηχανική εξόρυξη. Η βιοτεχνική εξόρυξη σε γενικές γραμμές διεξάγεται παράνομα από έναν μεγάλο αριθμό ανθρώπων που εξορύσσουν και πωλούν μικρές ποσότητες ενός ορυκτού για να επιβιώσουν. Αυτή η πρακτική είναι ευρέως διαδεδομένη σε 80 χώρες σε όλη την Αφρική, από όπου προέρχεται το 22% του παγκόσμιου χρυσού.

Τα Ηνωμένα Έθνη επισημαίνουν ότι η παράνομη εξόρυξη και διακίνηση πολύτιμων μετάλλων και πιθανώς πολύτιμων λίθων, μπορεί να διαταράξει «την ειρήνη, τη σταθερότητα, την ασφάλεια, την ανάπτυξη, τη διακυβέρνηση, το κράτος δικαίου, το περιβάλλον και την οικονομία». Σε πιο μικροεπίπεδο, η απουσία νομικού πλαισίου υποβάλλει τους εργαζόμενους σε καταχρήσεις και τους στερεί τα δικαιώματά τους για δίκαιους μισθούς και ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον.

Οι εκθέσεις έχουν αποκαλύψει ότι η εργασία σκλάβων και παιδιών εξακολουθεί να είναι πανταχού παρούσα σε αυτούς τους τύπους παράνομων εργασιών εξόρυξης. Οι ανθρακωρύχοι αντιμετωπίζουν απειλητικές για τη ζωή συνθήκες, ενώ αρκετές φορές πεθαίνουν σε καταρρεύσεις, καταδυτικά ατυχήματα ή από ελονοσία και άλλες ασθένειες που προσβάλλονται στους αυτοσχέδιους καταυλισμούς που ζουν κοντά στα ορυχεία.

Ζητήματα βιωσιμότητας

Οι ανησυχίες για τη βιωσιμότητα γύρω από τη βιομηχανία κοσμήματος είναι τεράστιες και ποικίλες. Από τις σημαντικότερες είναι η αποψίλωση των δασών – ειδικά στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου. Εδώ και χρόνια, περιβαλλοντικές εκθέσεις αναφέρουν ότι ο Αμαζόνιος πλησιάζει σε ένα οριακό σημείο, λέγοντας ότι θα χρειαστεί ανοικοδόμηση αν θέλουμε να συνεχίσει να λειτουργεί ως σπόνδυλος του ηπειρωτικού κλίματος για τον πλανήτη και ουσιαστικό μέρος του παγκόσμιου κύκλου του άνθρακα.

Η αποψίλωση των δασών λόγω εξόρυξης πολύτιμων μετάλλων δεν περιορίζεται όμως στον Αμαζόνιο. Συμβαίνει παντού, από την Ευρώπη μέχρι τη Νέα Ζηλανδία. Ένα άλλο εξέχον παράδειγμα, η έξαρση των ζαφειριών του 2017 είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες στρέμματα να χαθούν στο τροπικό δάσος της Μαδαγασκάρης.

Ένα ακόμη φλέγον ζήτημα είναι η ρύπανση. Για δεκαετίες η κορυφαία μέθοδος για την εξόρυξη χρυσού και αργύρου ήταν η κυανίωση: το κυάνιο αναμιγνύεται με μεταλλεύματα στο νερό, το μέταλλο συνδέεται με αυτό και, ως εκ τούτου, διαχωρίζεται από το πέτρωμα. Το κυάνιο είναι εξαιρετικά τοξικό και προκαλεί όλεθρο στο πόσιμο νερό, τη γεωργία και την υδρόβια ζωή όταν χυθεί, απορριφθεί ή εκπλυθεί στα υπόγεια ύδατα.

Εκτός από το κυάνιο, τα ορυχεία χρυσού και αργύρου είναι η κυρίαρχη πηγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης από υδράργυρο, καθώς ο υδράργυρος χρησιμοποιείται για την ανάκτηση μικρών σωματιδίων από το έδαφος και τα ιζήματα. Η σύνθλιψη και η άλεση του μεταλλεύματος απελευθερώνει επίσης σκόνη με μόλυβδο που μολύνει περαιτέρω το νερό, δηλητηριάζει τα ζώα και κυματίζει την τροφική αλυσίδα.

Οι ανησυχίες για τη βιωσιμότητα γύρω από τη βιομηχανία κοσμήματος είναι τεράστιες και ποικίλες

Πώς να ξέρετε αν ένα κόσμημα είναι ηθικό και βιώσιμο

Ακολουθεί μια ανάλυση της ηθικής και της βιωσιμότητας ανά υλικό, καθώς και πιστοποιήσεις που πρέπει να αναζητήσετε.

Πολύτιμα μέταλλα

Τα πολύτιμα μέταλλα που χρησιμοποιούνται στα κοσμήματα είναι συνήθως ο χρυσός, το ασήμι και τα PGM. Αυτά τα υλικά προέρχονται από τον φλοιό της γης και πρέπει να εξαχθούν μέσω της εξόρυξης. Η Fairmined είναι ένας οργανισμός που ελέγχει και πιστοποιεί τις εργασίες εξόρυξης μετάλλων (χρυσού αλλά και αργύρου και πλατίνας, καθώς τα μέταλλα συχνά εξορύσσονται μαζί) με βάση την προστασία του περιβάλλοντος και τα δικαιώματα των εργαζομένων. Το Fairtrade έχει επίσης ένα χρυσό πρότυπο και αμφότερα επενδύουν χρήματα σε κοινότητες που επηρεάζονται από την εξόρυξη για να βελτιώσουν την υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και πολλά άλλα.

Εκτός από την αγορά πιστοποιημένων μετάλλων που εξορύσσονται υπεύθυνα, μπορείτε επίσης να επιλέξετε ανακυκλωμένα. Θραύσματα ασημιού και χρυσού από παλιά κοσμήματα, smartphone, τηλεοράσεις λιώνουν για να δημιουργήσουν νέα αξεσουάρ. Αυτή θεωρείται ευρέως ως η πιο ηθική και βιώσιμη επιλογή, καθώς δεν περιλαμβάνει εξόρυξη, εκτρέπει τα απόβλητα από χωματερές και παράγει λιγότερες εκπομπές επιβλαβών αερίων στη διαδικασία παραγωγής.

Πολύτιμοι λίθοι και πέτρες

Οι πολύτιμοι λίθοι, όπως και τα μέταλλα, προέρχονται επίσης από βαθιά μέσα στη γη. Τα διαμάντια, συγκεκριμένα, επειδή είναι τα πιο συσχετισμένα με συγκρούσεις, θα πρέπει να πιστοποιούνται ηθικά από το Σύστημα Πιστοποίησης της Διαδικασίας Kimberley. Πρόκειται για μια συνεργασία μεταξύ 85 χωρών, της κοινωνίας των πολιτών και της βιομηχανίας πολύτιμων λίθων και απαγορεύει το εμπόριο μεταξύ πιστοποιημένων και μη χωρών.

Σε ευρύτερη κλίμακα, η SCS Global Services χορηγεί την πιστοποίηση υπευθυνότητάς της σε παραγωγούς που χρησιμοποιούν ανακυκλωμένα μέταλλα και πολύτιμους λίθους και αποφεύγουν ενεργά μέταλλα και υλικά σύγκρουσης από αμφισβητούμενες ή παράνομες πηγές. Οι ανακυκλωμένοι πολύτιμοι λίθοι είναι εκείνοι που είχαν προηγουμένως ιδιοκτησία και έκτοτε επανήλθαν στην αλυσίδα εφοδιασμού.

Μια άλλη εναλλακτική λύση στα διαμάντια είναι τα διαμάντια που καλλιεργούνται στο εργαστήριο, τα οποία περιέχουν την ίδια δομή άνθρακα με τα φυσικά διαμάντια, αλλά είναι τεχνητά από τον άνθρωπο χρησιμοποιώντας υπερβολική πίεση και θερμότητα για να μιμούνται τα έγκατα της γης. Τα διαμάντια που έχουν αναπτυχθεί στο εργαστήριο είναι συνήθως πολύ πιο βιώσιμα και ηθικά από τα πραγματικά.

Γυαλί

Το γυαλί μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εναλλακτική λύση για πολύτιμους λίθους και πέτρες στα κοσμήματα. Το γυαλί κατασκευάζεται με την τήξη φυσικών πρώτων υλών όπως η άμμος, η ανθρακική σόδα και ο ασβεστόλιθος. Το γυαλί σίγουρα δεν είναι τόσο στιβαρό όσο οι περισσότεροι πραγματικοί πολύτιμοι λίθοι – πιθανότατα έχετε ακούσει ότι το διαμάντι είναι το σκληρότερο υλικό στη γη – αλλά είναι απεριόριστα ανακυκλώσιμο και αφαιρεί την αμφιλεγόμενη πρακτική της εξόρυξης από την εξίσωση.

Πλαστικό

Τα κοσμήματα μερικές φορές διαθέτουν πλαστικά εξαρτήματα, όπως οι χάντρες. Το πλαστικό είναι, φυσικά, ένα συνθετικό υλικό από αργό πετρέλαιο και η παραγωγή του είναι απίστευτα επιβλαβής, από τη διαδικασία εξόρυξης ορυκτών καυσίμων από τη γη έως τη ρύπανση που δημιουργείται και τα απόβλητα που παράγει. Τα πλαστικά μπορεί να χρειαστούν εκατοντάδες χρόνια για να αποσυντεθούν, επομένως οι περισσότεροι υποστηρικτές του περιβάλλοντος κάνουν ό,τι μπορούν για να τα αποφύγουν.

Πώς θα αγοράσετε ηθικά κοσμήματα

Η βιομηχανία κοσμημάτων είναι μια κολοσσιαία, παγκόσμια βιομηχανία με πολύπλοκες αλυσίδες εφοδιασμού και ένα οδυνηρό παρελθόν. Η άσκοπη αγορά ενός δαχτυλιδιού χωρίς να γνωρίζουμε από πού προέρχεται δεν είναι πλέον δικαιολογημένη με όλα όσα γνωρίζουμε για τις αρνητικές επιπτώσεις που έχουν τα κοσμήματα στο περιβάλλον και στις φτωχές κοινότητες σε όλο τον κόσμο. Ακολουθούν μερικοί τρόποι για να προβείτε σε πιο ενημερωμένες, ηθικές και βιώσιμες αγορές:

Αγοράστε ανακυκλωμένα υλικά

Το καλύτερο πράγμα που μπορείτε να κάνετε για το περιβάλλον και την κοινωνική ευημερία είναι να αγοράσετε μεταχειρισμένα κοσμήματα ή κοσμήματα από ανακυκλωμένα υλικά. Η μάρκα Brilliant Earth είναι ηγέτης στη βιομηχανία ηθικών κοσμημάτων επειδή χρησιμοποιεί κυρίως ανακυκλωμένα μέταλλα και μόνο ανιχνεύσιμα διαμάντια από τον Καναδά, τη Μποτσουάνα, τη Νότια Αφρική ή τη Ναμίμπια, όπου η εξόρυξη πολύτιμων λίθων πραγματοποιείται χωρίς συγκρούσεις.

Άλλες ηθικές μάρκες είναι η SOKO, μια πιστοποιημένη εταιρεία B Corp, και η Aurate, η οποία χρησιμοποιεί 100% ανακυκλωμένο χρυσό. Για μεταχειρισμένα κοσμήματα, απευθυνθείτε σε vintage σελίδες του Etsy ή σε αντικερί και παλαιοπωλεία για να ανακαλύψετε (κυριολεκτικά) κρυμμένους θησαυρούς.

Μάθετε από πού προήλθε

Εάν επιλέξετε να αγοράσετε κοσμήματα από πολύτιμους λίθους και μέταλλα που εξορύσσονται, βεβαιωθείτε ότι μπορείτε να εντοπίσετε τα υλικά στην αλυσίδα εφοδιασμού. Οι κοσμηματοπώλες πρέπει να γνωρίζουν από πού προέρχονται τα διαμάντια και οι άλλοι πολύτιμοι λίθοι τους. Ζητήστε τεκμηρίωση και πιστοποιητικά που βεβαιώνουν ξεκάθαρα την προέλευση.

Οι φορείς διαπίστευσης όπως το Fairtrade, το Fairmined και η SCS Global Services εργάζονται για τον έλεγχο των εμπορικών σημάτων σε ευρύτερη κλίμακα, επομένως αναζητήστε και τις πιστοποιήσεις τους.

Επιλέξτε τους σωστούς πωλητές

Όταν αγοράζετε νέα κοσμήματα, προτιμήστε επωνυμίες και κοσμηματοπωλεία που υποστηρίζουν μια πιο ηθική και βιώσιμη βιομηχανία. Επιλέξτε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και B Corporations που δίνουν πίσω στο περιβάλλον και τις κοινότητες που βασίζονται στην εξόρυξη. Βεβαιωθείτε ότι οι τεχνίτες πίσω από τα κοσμήματά σας πληρώνονται δίκαια και δώστε προτεραιότητα σε μικρές βιοτεχνίες τοπικού χαρακτήρα.

Διαβάστε περισσότερα σαν και αυτό στο adore.gr

Newsletter εγγραφή

 

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Σχολιάστε

No apps configured. Please contact your administrator.
Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας