Γεννιόμαστε σε μία κοινωνία που μας προγραμματίζει με δύο (κατά τη δική μου αντίληψη) λάθος πεποιθήσεις. Αυτές οι πεποιθήσεις είναι ότι εγώ είμαι υπεύθυνος για την πραγματικότητα των άλλων και ότι οι άλλοι είναι υπεύθυνοι για την πραγματικότητά μου…

 

Μερικές πεποιθήσεις που μας κάνουν να μην καθορίζουμε με αγάπη αυτά τα όρια για το τι μπορούμε να κάνουμε:

 

  1. Είμαι υπεύθυνος για την πραγματικότητα των άλλων.

Αν πιστεύω ότι είμαι υπεύθυνος για τον άλλον, δυσκολεύομαι να καθορίσω όρια. Αυτή η έννοια της αλληλεξάρτησης πρωτοδημιουργήθηκε σε σχέση με τους αλκοολικούς και τις οικογένειες τους που προσπαθούσαν να τους σώσουν. Κατάλαβαν ότι υπήρχε μία άρρωστη σχέση. Αυτός που ήταν καλά είχε πάρει την ευθύνη να είναι ο άλλος καλά, κάτι που δεν γίνεται. Δεν μπορεί ο ένας να κάνει τον άλλον καλά και έτσι ο ένας είναι εξαρτημένος από τον άλλον.

Ο άνθρωπος στο ρόλο του δήθεν δυνατού είναι εξαρτημένος από τον άνθρωπο που τον χρειάζεται, όσο και ο άνθρωπος που χρειάζεται βοήθεια είναι εξαρτημένος από τον άνθρωπο στο ρόλο του δυνατού. Σ’ αυτή την περίπτωση χρειάζομαι να με χρειάζεται ο άλλος. Παίρνω αξία, βρίσκω νόημα μέσα από το να με χρειάζεται κάποιος και έτσι δεν καθορίζω όρια.

Παραπονιόμαστε, γκρινιάζουμε, νιώθουμε θύμα, νιώθουμε αδικημένοι, γιατί τα κάνουμε όλα για τον άλλον και ο άλλος δεν κάνει τίποτα για μας. Και πιθανόν δεν κάνει τίποτα για τον εαυτό του. Νιώθουμε αρκετά αδικημένοι αλλά δεν καθορίζω όρια. Μπορεί να πούμε «τελευταία φορά που θα σου κάνω αυτό», αλλά άλλο λέμε με τα λόγια μας και άλλο κάνουμε με τις πράξεις μας. Καλύτερα να κάνουμε αυτό που μπορούμε να κάνουμε από αγάπη και να μην κάνουμε πράγματα από συνήθεια ή φόβο. Μπορεί ακόμα να αποδυναμώνουμε τον άλλον με το να λύνουμε συνέχεια τα προβλήματα του.

Συμβαίνει και το εξής περίεργο: δεν έχει ευγνωμοσύνη. Γιατί δεν έχει ευγνωμοσύνη; Γιατί υποσυνείδητα νιώθει ότι τον υποβιβάζουμε κάθε φορά που λύνουμε το πρόβλημα του. Χάνει την ευκαιρία της αυτοπεποίθησης και της αυτοπαραδοχής και της ενδυνάμωσης. Έτσι εκεί που θα έπρεπε να έχει απέραντη ευγνωμοσύνη, επειδή χίλιες φορές τον έχουμε σώσει και του έχουμε λύσει τα προβλήματα, υπάρχει το αντίθετο.

Ο καθορισμός ορίων είναι από αυτά τα μαθήματα που δεν ακούγαμε μέχρι πρόσφατα, γιατί μέχρι πρόσφατα ακούγαμε ότι αγάπη σημαίνει να κάνεις ό,τι ζητάει ο άλλος είτε το θέλεις είτε όχι, είτε το κάνεις από αγάπη είτε καταπιέζεσαι.

Δεν μπορεί να υπάρχει αγάπη μέσα στην καταπίεση, ούτε στο παράπονο, ούτε στη γκρίνια. Είναι ένα καινούριο μάθημα, να διατηρώ την αγάπη, να προσφέρω ό,τι μπορώ με αγάπη, αλλά εκεί που θεωρώ ότι κάνω ζημιά στον άλλον λύνοντας για άλλη μία φορά το πρόβλημα του να μπορώ να πω «Όχι, σε αγαπώ, σε στηρίζω αλλά εδώ χρειάζεται να αναλάβεις εσύ την ευθύνη σου. Πες μου τι θέλεις να κάνεις και εγώ θα σε στηρίξω. Δεν θα πάρω τον πρώτο ρόλο».

Η πρώτη πεποίθηση είναι ότι εγώ είμαι υπεύθυνος, ότι εγώ δημιουργώ τον άλλον. Μελετάω 45 χρόνια το πώς να βοηθήσω ανθρώπους να δημιουργήσουν μία πιο ευτυχισμένη πραγματικότητα και έχω μάθει μετά από 45 χρόνια ότι δεν μπορώ να δημιουργήσω καμία πραγματικότητα κανενός ανθρώπου. Μπορώ να προσφέρω τεχνικές, μπορώ να προσφέρω αντιλήψεις και σκέψεις, αλλά δεν μπορώ να μπω μέσα στο μυαλό ενός άλλου ανθρώπου και να αλλάξω τον τρόπο που σκέφτεται. Ο κάθε άνθρωπος με κάποιο τρόπο είναι ένα κλειστό κύκλωμα, που με την ελεύθερη βούληση δέχεται ή δεν δέχεται άλλες αντιλήψεις, για να λειτουργήσει με ένα διαφορετικό τρόπο.

2. Ο άλλος είναι ανίκανος.

Αυτό το πιστεύουμε τουλάχιστον μέχρι να μεγαλώσει το παιδί, οπότε αρχίζουμε να το βλέπουμε σχετικά ικανό να ζήσει τη ζωή του χωρίς εμάς. Είναι δύσκολο για ένα γονιό να βλέπει το παιδί του σαν ένα ικανό ον. Θυμάται τη γέννησή του, θυμάται ακόμη αυτό το μωρό. Είναι μία σημαντική αλλαγή που χρειάζεται να γίνει και να μην το βλέπει σαν παιδί του, αλλά σαν αδελφή ψυχή.

Αν πιστεύετε στη μετενσάρκωση, μπορεί σε άλλη ζωή να ήμουν εγώ το παιδί του παιδιού μου. Αν όντως υπάρχει μετενσάρκωση, αυτό το παιδί έχει ζήσει εκατοντάδες ζωές, έχει γεννηθεί, έχει μεγαλώσει, έχει κάνει οικογένεια, έχει πεθάνει κι εγώ το βλέπω σαν να μην ξέρει τίποτα. Πιστεύω ότι δεν είναι ικανό και όσο το βλέπω σαν ένα ον που δεν μπορεί, συμμετέχω στη δημιουργία αυτής της σκεπτομορφής μέσα στο ίδιο.

Το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να δώσουμε σε κάποιον είναι εμπιστοσύνη στις δυνάμεις του. Όταν αμφιβάλουμε για τις δυνάμεις του ή αμφιβάλουμε για τη διάκρισή του, για την ικανότητα του να κάνει σωστές επιλογές και νομίζουμε ότι πρέπει να του λέμε σε κάθε βήμα τι να κάνει ή, ακόμη χειρότερα, να το κάνουμε εμείς γι’ αυτόν, δεν επιτρέπουμε σ’ αυτή την ψυχή να εξελιχθεί και να ανθίσει.

Θυμάμαι ένα παραμύθι. Κάποιος χαρίζει στο βασιλιά δύο νεογέννητα γεράκια. Το ένα πετάει την πρώτη μέρα, ενώ το άλλο περνούν μία-δύο εβδομάδες, ένας μήνας και δεν πετάει. Καλεί ο βασιλιάς έναν άνθρωπο για να διδάξει στο πουλί πώς να πετάει.  Μετά βλέπει το δεύτερο γεράκι να πετάει, και τον ρωτάει «Πώς του έμαθες να πετάει;» Κι εκείνος του απάντησε «Δεν του έμαθα να πετάει. Απλά έκοψα το κλαδί και το πουλάκι κατάλαβε ότι μπορεί να πετάει».

Εσείς ξέρετε αν πρέπει να κόψετε κάποια κλαδιά για να πετάξουν μερικοί άνθρωποι ή μήπως πρέπει να κόψετε το δικό σας κλαδί για να πετάξετε εσείς.

3. Αν οι άλλοι δεν είναι καλά, εγώ είμαι αποτυχημένος.

Αυτό το πιστεύουν κατά κόρον οι γονείς που έχουν ορίσει στο νου τους τι σημαίνει επιτυχία του παιδιού, πράγμα που μπορεί να μην είναι αυτό για το οποίο γεννήθηκε αυτή η ψυχή ή μπορεί και να είναι. Ο γονιός αξιολογεί τον εαυτό του σύμφωνα με την «κατάσταση» του παιδιού και μόνος του κρίνει αν αυτό το αποτέλεσμα σημαίνει ότι αξίζει σαν γονιός, ότι είναι επιτυχημένος. Και είναι περήφανος που ο γιος ή η κόρη του έχουν αυτή τη δουλειά, αυτή τη θέση, που έχουν παντρευτεί ή όχι. Πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποια κριτήρια που ορίζουν ότι το παιδί μου αξίζει, άρα αξίζω και εγώ μέσα από το παιδί μου.

Δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι η εξέλιξη αυτής της ψυχής είναι ευθυγραμμισμένη με αυτό που έχει ο γονιός στο νου του για την ψυχή αυτή και για το τι χρειάζεται να κάνει. Και, επίσης, δεν  μπορώ να δημιουργήσω την πραγματικότητα του άλλου. Βλέπουμε τα παιδιά σαν άδεια δοχεία που γεννιούνται χωρίς γνώσεις και πρέπει εμείς να γεμίσουμε αυτά τα δοχεία με τις γνώσεις μας.

Τα παιδιά δεν είναι άδεια δοχεία – είναι σπόροι. Είναι κανένας εδώ που κατάφερε να διδάξει κανένα σπόρο πώς θα φυτρώσει και θα μεγαλώσει; Κάθε σπόρος έχει μέσα του όλη τη γνώση για το τι θα γίνει. Δεν χρειάζεται καμία διδασκαλία. Χρειάζεται νερό, χώμα, τροφή, αέρα, φως, ίσως στήριγμα, αλλά όχι για πολύ, για να μπορέσει να δυναμώσει και να ανθίσει. Τα παιδιά είναι ψυχές αιώνιες, έχουν μέσα τους όλη τη γνώση για το λόγο που γεννήθηκαν και πώς να ζήσουν τη ζωή τους. Η δική μας δουλειά είναι να φέρουμε αυτή τη γνώση από μέσα προς τα έξω.

Εκτός από αυτό, δεν είμαστε οι μοναδικοί παράγοντες στη δημιουργία αυτής της ψυχής. Καταρχήν έρχεται με κάρμα, έρχεται με επιλογές ψυχής, έρχεται με συγκεκριμένα πράγματα που θέλει να βιώσει. Εμείς είμαστε ένα από αυτά τα ερεθίσματα που θέλει να βιώσει, έχουμε μία σύμβαση ψυχής μεταξύ μας. Αλλά εκτός από αυτό υπάρχει μία ολόκληρη κοινωνία γύρω του, υπάρχει το διαδίκτυο, υπάρχουν φίλοι. Και εμείς νιώθουμε ότι εμείς δημιουργούμε αυτό το πλάσμα: Εγώ θα έλεγα ότι έχουμε ένα 12% συμμέτοχης στην διαμόρφωση του νου του. Δεν δημιουργούμε, αλλά συμμετέχουμε βάσει συμβολαίου που έχουμε κάνει με αυτή τη ψυχή.

Αν θέλετε να αξιολογήσετε κάτι, μην αξιολογείτε το αποτέλεσμα, γιατί δεν ανήκει σ’ εσάς. Το μόνο πράγμα που ανήκει σ’ εσάς είναι η ποιότητα της προσπάθειας σας και τα κίνητρά σας. Αν θέλετε να μετρήσετε κάτι, μετρήστε αυτό, ποιο ήταν το κίνητρο σας. Και κατά 90% το κίνητρο σας ήταν αγνό. Νομίζατε ότι θα βοηθήσει, νομίζατε ότι αυτό ήταν το καλό. Αν μετά σκέφτεστε ότι δεν ήταν τόσο καλό, δεν ευθύνεστε γι’ αυτό. Ευθύνεστε γι’ αυτό που νομίζατε τότε, όταν το κάνατε. Αν μπορείτε να μάθετε κάτι μέσα απ’ αυτό, θα το μάθετε.

Είναι καλύτερο να μην αξιολογούμε τον εαυτό μας με το αποτέλεσμα που ονομάζουμε άλλος άνθρωπος. Γιατί δεν είμαστε οι δημιουργοί ενός άλλου ανθρώπου, δεν μπορούμε να είμαστε. Έτσι ασκούμε πίεση επάνω στον άλλον, ο οποίος πολλές φορές αντιδράει και αντιστέκεται, γιατί καταλαβαίνει ότι το κίνητρο μας δεν είναι μόνο αγάπη. Είναι για να βρούμε τη δική μας αξία μέσα απ’ αυτόν. Το καταλαβαίνει και αντιδράει, γιατί άλλο να αγαπώ κάποιον, να στηρίζω κάποιον και άλλο να χρειάζομαι αυτός να έχει μία συγκεκριμένη πραγματικότητα, για να νιώθω εγώ επιτυχημένος σαν «δημιουργός» του.

Χρειάζεται να του δώσουμε πίσω το κλειδί, «Σε αγαπώ και σου δίνω το κλειδί της ευτυχίας σου, σου δίνω το κλειδί της υγείας σου». Πολλοί από εμάς τσακωνόμαστε με τους άλλους, επειδή δεν φροντίζουν τον εαυτό τους. Και εγώ καμία φορά το κάνω. «Πάρε πίσω το κλειδί. Δεν μπορώ να αγωνιώ συνέχεια για την υγεία σου. Δεν θέλω να τσακώνομαι άλλο μαζί σου». Όπως έλεγε και ο Αϊνστάιν «Αν κάνετε το ίδιο πράγμα συνεχώς, δεν μπορείτε να περιμένετε διαφορετικά αποτελέσματα». Αν μια ζωή δίνετε στον άλλον την ίδια συμβουλή και δεν έχει κανένα αποτέλεσμα, δοκιμάστε κάτι άλλο.

Εσείς τι θέλετε; Αν δεν είστε εσείς καλά, θέλετε να μην είναι και ο άλλος καλά, επειδή εσείς δεν είστε; Να είστε ειλικρινείς. Μπορεί να σας αρέσει κιόλας. Δεν αποκλείεται να σκέφτεστε «Εντάξει με αγαπάει, αφού πονάει. Με καταλαβαίνει, με αγαπάει και χαίρομαι που πονάει όταν πονάω».

Σαν ψυχές προτιμούμε να μην πονάει ο άλλος. Όταν εγώ δεν θέλω να πονάει ο άλλος, αυτό αποτελεί πίεση για εμένα, να πρέπει να είμαι καλά για να είναι καλά και ο άλλος. Θυμάμαι μία φορά σε μία συζήτηση για την αποτελεσματική επικοινωνία ένας άνδρας είπε: «Θα ήθελα να έχω το δικαίωμα να γυρίζω σπίτι μετά από μία κουραστική μέρα και να μην είμαι καλά, και η γυναίκα μου να μην διαλύεται που δεν είμαι καλά». Ένιωθε ότι δεν είχε το δικαίωμα, όταν επιστρέφει στο σπίτι, να πει ότι δεν είναι καλά, γιατί η γυναίκα του δεν θα το άντεχε.

Αυτή η εξάρτηση, είναι ένα βάρος που βάζουμε επάνω στον άλλον και μετά τσακωνόμαστε για να τον αναγκάσουμε να κάνει αυτά που νομίζουμε εμείς ότι πρέπει να κάνει για να μπορεί να είναι καλά, ώστε να μπορούμε εμείς να είμαστε καλά. Αυτό επειδή πιστεύουμε, ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να είμαστε καλά αν δεν είναι κι εκείνος και μας χαλάει τη ζωή που δεν είναι καλά.

Μπορώ να αγαπώ τον άλλον και να κάνω ό,τι μπορώ για να τον βοηθήσω αλλά και να είμαι καλά, παρόλο που εκείνος δεν είναι καλά; Ξέρω ότι είναι δύσκολο. Και είναι ακόμη πιο δύσκολο για μία μητέρα με το παιδί της, όμως είναι ένα από τα μαθήματα της ψυχής. Είναι ένα από τα μαθήματα που έχουμε να μάθουμε σαν ψυχές στην εξέλιξη: να μην βλέπουμε τους άλλους σαν παιδιά, σαν γονείς, αλλά να τους βλέπουμε σαν αδερφές ψυχές. Είναι ένα από τα στάδια στην πορεία μας. Είναι δύσκολο και είναι φυσικό να νιώθουμε έτσι.

Όμως αυτό που είναι φυσικό σήμερα, σε 50 χρόνια θα είναι διαφορετικό. Όπως σήμερα είναι πολύ διαφορετικά σε σχέση με πριν από 50 χρόνια. Επιτρέπεται να συμμετέχουμε στην εξέλιξη με το να αρχίσουμε να βλέπουμε τους άλλους σαν ψυχές. Να τους βοηθήσουμε όσο μπορούμε. Και πιστεύω ότι θα τους βοηθήσουμε πολύ πιο αποτελεσματικά, αν δεν είμαστε εξαρτημένοι από αυτούς, για να είμαστε καλά εμείς.

Υπάρχει και η άλλη πλευρά εδώ. Από τη μια είναι τα κλειδιά που χρειάζεται να δώσουμε πίσω, στους αγαπημένους ανθρώπους γύρω μας. Είναι τα κλειδιά της ευθύνης μας για τη δική τους πραγματικότητα. Αλλά υπάρχουν και τα κλειδιά που χρειάζεται να πάρουμε πίσω.

Πρώτο, το κλειδί της ασφάλειας, ώστε να μπορώ να νιώθω ασφαλής ακόμη και χωρίς τον άλλον. Να μην χρειάζομαι να είναι δίπλα μου ο συγκεκριμένος άνθρωπος. Να μην χρειάζομαι μία συγκεκριμένη συμπεριφορά από τον άλλον για να νιώθω ασφαλής.
Δεύτερο, το κλειδί της αξίας, για να μην είμαι εξαρτημένος από τον άλλον για να νιώθω ότι αξίζω. Να μην χρειάζομαι επιβεβαίωση, αναγνώριση, να συμφωνεί συνέχεια μαζί μου για να νιώθω ότι αξίζω.

Είναι κουραστικό για τον άλλον να τον χρειαζόμαστε συνέχεια για να μας εγκρίνει και να συμφωνεί μαζί μας. Και κάθε φορά που ο άλλος δεν συμφωνεί, να στεναχωριόμαστε, να θιγόμαστε, να θυμώνουμε και να τον πιέζουμε. Είναι κουραστικό. Χρειάζεται να βρούμε την αξία μας μέσα μας. Δεν αλλάζει, επειδή ο άλλος δεν συμφωνεί, δεν αλλάζει επειδή ο άλλος δεν μας σέβεται. Η αξία μας δεν μειώνεται, επειδή ο άλλος δεν μας σέβεται.

Ο άλλος επιτρέπεται να έχει μία άλλη αντίληψη πραγμάτων; Πρέπει να συμφωνεί μαζί μας για να νιώθουμε ότι αξίζουμε; Πρέπει να τσακωνόμαστε μαζί του κάθε φορά που έχει μία άλλη αντίληψη; Μόνο και μόνο γιατί δεν μπορούμε να νιώθουμε την αξία μας όταν έχει άλλη αντίληψη; Όταν μας δίνει συμβουλές ή μας κάνει κριτική πρέπει να γίνει τσακωμός; Αν εγώ νιώθω την αξία μου, δεν χρειάζεται. «Εντάξει, έχεις αυτή την αντίληψη. Σε ευχαριστώ γι’ αυτή την πληροφορία που μου έδωσες. Μπορεί να έχεις και δίκιο. Θα το σκεφτώ. Μπορεί η κριτική σου να έχει βάση. Θα το μελετήσω και αν είναι έτσι, στο τέλος θα αλλάξω». Δεν χρειάζεται να υπερασπίζομαι το εγώ μου σε αυτές τις περιπτώσεις.

Η δεύτερη κίνηση είναι να πάρουμε πίσω τα κλειδιά της αξίας, της ασφάλειας, τα κλειδιά του νοήματος. Αυτό συμβαίνει με το γονιό όταν μεγαλώνουν τα παιδιά του και χάνει το νόημα της ζωής του, που μέχρι τώρα ήταν το παιδί. Δεν είναι βοηθητικό να αντλώ νόημα από τα παιδιά, όταν είναι 20, 30, 40, 50 χρονών. Καλύτερα να βρω ένα άλλο νόημα. Να πάρω πίσω το κλειδί του νοήματος και να βρω άλλα πράγματα που μου δίνουν νόημα μέσα στη ζωή εκτός από το να είμαι ο γονιός του παιδιού αυτού. Αν φύγει ένας γονιός ή ένας σύντροφος, που αυτός ήταν η εστία της ζωής μας, είναι ώρα να βρούμε ένα άλλο νόημα, μία άλλη πηγή ασφάλειας μέσα στη ζωή.
Εδώ υπάρχουν δύο όψεις, η όψη ότι μετράω την ασφάλειά μου, την αξία μου και το νόημα της ζωής μου μέσα από τον άλλον και η άλλη είναι ότι πιστεύω πως δεν μπορώ να δημιουργήσω τη ζωή που θέλω χωρίς τον άλλον. Είναι και οι δύο ψευδαισθήσεις, γιατί ο καθένας από εμάς είναι μία ακτίνα του θείου στον υλικό κόσμο, ο καθένας από εμάς έχει όλη τη δύναμη να επιβιώσει και να δημιουργήσει μία δημιουργική και ευτυχισμένη ζωή.

Φυσικά, όλοι φοβόμαστε μήπως χάσουμε τους ανθρώπους, από τους οποίους εξαρτόμαστε. Αυτή είναι η φύση του ανθρώπινου νου. Προτείνω να απολαύσουμε τους ανθρώπους που είναι κοντά μας, να αγαπάμε ο ένας τον άλλον, να περνάμε όμορφα, αλλά χωρίς το φόβο της απώλειας. Η απώλεια είναι δεδομένη και όσο μεγαλώνουμε όλο και πιο δεδομένη. Όταν συμβεί κάποια απώλεια, να συνειδητοποιώ ότι αυτή η ψυχή είναι τυχερή, επειδή τέλειωσε τα μαθήματά της και έχει πάει σε μία άλλη διάσταση, πολύ πιο άνετη, πολύ πιο όμορφη.

Εγώ έχω ακόμη μαθήματα να αντιμετωπίσω. Δεν πειράζει. Ας απολαύσει αυτός την ελευθερία του. Εγώ θα είμαι εδώ, θα συνεχίσω να μαθαίνω, να βρω νόημα και ευτυχία μέσα στη ζωή. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το πότε φεύγει μία ψυχή ακόμη και αν συμβαίνει με ένα δήθεν ατύχημα ή και ακόμα με δολοφονία. Η ψυχή φεύγει όταν αυτή το έχει επιλέξει. Όλα τα άλλα είναι το μέσον. Δεν μπορεί μία ψυχή να φύγει, αν δεν έχει επιλέξει να φύγει αυτή τη μέρα και ώρα.

Αυτή η διαδικασία της ανταλλαγής των κλειδιών χρειάζεται να γίνει με ευαισθησία. Έχουμε μπερδέψει τόσο πολύ την εξάρτηση και την ανάγκη με την αγάπη που, όταν πάμε να κάνουμε την ανταλλαγή, υπάρχει πιθανότητα οι άλλοι να πιστέψουν ότι δεν τους αγαπάμε. Ή όταν καθορίζουμε όρια λέγοντας «σε αγαπώ, αλλά νομίζω ότι σε βλάπτω με το να συνεχίζω να νιώθω υπεύθυνος και να παίζω εγώ τον πρώτο ρόλο στη λύση των προβλημάτων σου», η πρώτη αντίδραση μπορεί να είναι «είσαι αναίσθητος, δεν με αγαπάς, δεν είσαι εντάξει, δεν είσαι σωστός».

Αυτό γίνεται επειδή για τόσο καιρό αυτός ο άνθρωπος έχει βολευτεί, έχει βιώσει αυτή τη στήριξη, έχει ίσως χάσει τη σιγουριά για τον εαυτό του. Φοβόμαστε ότι ο άλλος δεν θα μας αγαπάει, έχουμε το φόβο ότι ο άλλος θα θυμώσει, ότι δεν μπορεί μόνος του, έχουμε και το φόβο, ότι δεν είμαστε καλοί άνθρωποι αν καθορίζουμε τα όρια στο τι μπορούμε να δώσουμε. Ακόμη και το τι θα πούνε οι άλλοι γι’ αυτό.

Και αυτό συμβαίνει και από τις δύο πλευρές. Όταν εγώ παύω να είμαι εξαρτημένος από κάποιον, την ίδια αντίληψη έχει ο άλλος. Θέλει να είμαι εξαρτημένος. Μπορεί ένα κομμάτι του εαυτού του να παραπονιέται συνέχεια και να με υποτιμάει κιόλας επειδή είμαι εξαρτημένος, αλλά μπορεί να υπάρχει και ένα κομμάτι που τρέφεται από αυτό. Και όταν παίρνω και όταν δίνω τα κλειδιά, καλό είναι να το κάνω με ένα διακριτικό τρόπο που λέγεται το εγώ-μήνυμα. Να γίνει με συνεχή επιβεβαίωση του άλλου και με λόγια και με πράξεις, ότι τον αγαπάμε. Να αρχίσουμε να ξεχωρίζουμε την αγάπη από την εξάρτηση, την αγάπη από την ανάγκη.

Υπάρχει μία άλλη μορφή σχέσης. Υπάρχουν οι σχέσεις αλληλεξάρτησης και οι σχέσεις αλληλοσυμπαράστασης. Εξάρτηση σημαίνει ότι δεν μπορώ να είμαι καλά αν ο άλλος δεν είναι, πιστεύω ότι είμαι υπεύθυνος για τον άλλον, χρειάζομαι ο άλλος να είναι εξαρτημένος από εμένα, εγώ να είμαι εξαρτημένος από εκείνον. Σε αυτές τις σχέσεις παίζονται πάρα πολλά παιχνίδια ελέγχου, γιατί αν είμαι εξαρτημένος από κάποιον άλλον, πρέπει να τον ελέγχω, να τον δεσμεύσω για να μη μου φύγει, να κάνει αυτά που θέλω εγώ.

Έτσι παίζω τα γνωστά παιχνίδια, παίζω τον τρομοκράτη και τον απειλώ, παίζω τον ανακριτή και τον κριτικάρω, παίζω το θύμα απευθυνόμενος στην ενοχή του, παίζω τον απόμακρο για να με κυνηγάει, να με ψάχνει, να θέλει να με ακούσει. Παίζουμε αυτούς τους ρόλους σε ένα παιχνίδι αλληλοελέγχου. Θέλω να ελέγχω τον άλλον γιατί είμαι εξαρτημένος από αυτόν. Αλλά δεν θέλω να με ελέγχει. Δεν υπάρχει ελευθερία ούτε και ισότητα σ’ αυτές τις σχέσεις.

Στην αλληλοσυμπαράσταση αγαπώ τον άλλον, όμως δεν είμαι εξαρτημένος από αυτόν. Τον αγαπώ, τον στηρίζω, τον εμψυχώνω, είμαι εκεί γι’ αυτόν, αλλά καταλαβαίνω ότι είμαι αυτόνομο ον και υπάρχει αξία, υπάρχει ασφάλεια, υπάρχει ευτυχία και νόημα στη ζωή μου, ακόμη και αν αυτή η αδερφή ψυχή δεν είναι πια στη ζωή μου.

Ρωτάω, μπορείτε να δεχτείτε αυτήν τη μορφή αγάπης; Πόσοι θέλετε αυτή την μορφή αγάπης; Αυτό σημαίνει ότι έρχομαι και σας λέω: «σε αγαπώ είμαι εδώ για εσένα, αλλά μπορώ να είμαι καλά και χωρίς εσένα». Πώς νιώθετε; Πιθανόν να μην σας αρέσει τόσο πολύ. Ίσως να μην θέλετε να είναι τόσο καλά χωρίς εσάς.

Μπορεί να μας πει, «σε αγαπώ, αλλά μπορώ να είμαι καλά και μόνος μου και με κάποιον άλλον. Όμως προτιμώ να είμαι μαζί σου, επιλέγω εσένα, περνάω καλά μαζί σου. Αλλά δεν έχω την ψευδαίσθηση ότι η ευτυχία μου βρίσκεται μέσα σ’ εσένα και ότι δεν μπορώ να είμαι καλά και χωρίς εσένα». Νιώθουμε ασφαλείς ακούγοντας αυτό; Ή θέλουμε ο άλλος να μας χρειάζεται και μόνο τότε νιώθουμε ασφάλεια; Γι’ αυτό δημιουργούμε σχέσεις αλληλεξάρτησης. Όταν βρισκόμαστε σε μία σχέση αλληλεξάρτησης, δεν μπορούμε να καθορίσουμε όρια, δεν μπορούμε να πούμε όχι με αγάπη, με χαμόγελο, επειδή φοβόμαστε το θυμό, την αντίδραση. Ή μπορεί να κάνουμε κάτι άλλο, να λέμε όχι συνέχεια. Αυτό είναι ένα άλλο παιχνίδι που παίζουμε μεταξύ μας.

Ας αποφασίσετε αν θέλετε σχέσεις αλληλεξάρτησης με μπερδεμένα τα κλειδιά. Έχοντας μπερδέψει εντελώς τα κλειδιά, έτσι δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε την ευτυχία μας, γιατί ο άλλος έχει το κλειδί της ευτυχίας μας. Δεν μπορούμε να είμαστε καλά, γιατί δεν αφήνουμε τον άλλο να πάρει την ευθύνη για την πραγματικότητά του. Θέλετε μπερδεμένα κλειδιά αλληλεξάρτησης ή θέλετε τακτοποιημένα κλειδιά αλληλοσυμπαράστασης, ώστε να υπάρχει αγάπη χωρίς εξάρτηση; Αυτό συμβαίνει και με τους συντρόφους, και με τους γονείς και με τα αδέρφια. Σε όλες τις σχέσεις.

Θέτουμε μερικές ερωτήσεις σε όσους θέλουν μια αλλαγή.

1. Να κάνουν έναν κατάλογο με τους ανθρώπους για τους οποίους νιώθουν υπεύθυνοι για την υγεία, ευτυχία, επιτυχία, ασφάλεια, ικανοποίηση κλπ. Κάνουμε τον κατάλογο και καταλαβαίνουμε πως νιώθουμε υπεύθυνοι για το παιδί, το σύντροφο, το γονιό και κρατάμε τα κλειδιά που μπορεί οι άλλοι να μη μου έχουν ποτέ ζητήσει να τα κρατήσω. Ίσως παίζοντας αυτόν το ρόλο, παραπονιόμαστε που οι άλλοι δεν κάνουν τίποτα. Αλλά οι άλλοι δεν θέλουν να παίξουμε αυτό το ρόλο, δεν το έχουν ζητήσει. Ειδικά όταν κάποιος είναι στο ρόλο του δυνατού, του σωτήρα, του γονιού, του υπεύθυνου, παίρνει την ευθύνη για την πραγματικότητα των άλλων χωρίς να τους το ζητήσουν. Βέβαια, πολλές φορές και ο άλλος βολεύεται με αυτό.

2. Στη δεύτερη ερώτηση, ρωτάμε από ποιους ανθρώπους περιμένουμε να ικανοποιήσουν τις δικές μας ανάγκες της αξίας, της ασφάλειας, της ευτυχίας και της επιτυχίας.

Ακολουθούν δύο παραδείγματα εγώ-μηνύματος για την επιστροφή κλειδιών. Να έχετε στο νου σας κάποιον, στον οποίον θέλετε να επιστρέψετε το κλειδί της ικανοποίησής του, δηλαδή ότι δεν είστε υπεύθυνοι για το αν είναι ικανοποιημένος. Ή το κλειδί της υγείας του ή της ευτυχίας του:

«Αγαπημένε μου, σου γράφω επειδή έχω ανακαλύψει κάτι πολύ σημαντικό για τους δυο μας και για τη σχέση μας. Ανακάλυψα ότι όλο αυτό τον καιρό ένιωθα υπεύθυνος για: την ευτυχία, ασφάλεια, ευημερία, ικανοποίηση, υγεία κ.α. (αναφερόμαστε σε τι νιώθουμε υπεύθυνοι).

Τώρα όμως, συνειδητοποιώ ότι, επειδή νιώθω υπεύθυνος για όλα αυτά, δημιουργούνται οι εξής αρνητικές επιπτώσεις σ’ εμένα: κουράζομαι, αυτοαπορρίπτομαι, αρρωσταίνω, δεν λέω την αλήθεια, δεν κάνω αυτό που πραγματικά θέλω να κάνω, νιώθοντας υπεύθυνος για τη δική σου πραγματικότητα.

Πιστεύω, επίσης, ότι δημιουργούνται οι ακόλουθες αρνητικές επιπτώσεις σ’ εσένα και τη σχέση μας: σε μαλώνω, σε καταπιέζω, σε σπρώχνω, σε κριτικάρω, σε απειλώ, γκρινιάζω.

Έτσι λοιπόν πιστεύω για τους παραπάνω λόγους ότι είναι πολύ καλύτερο και για τους δυο μας να σου επιστρέψω τα κλειδιά της ευθύνης για τη δική σου: υγεία, ευτυχία, ασφάλεια, επιτυχία.

Θέλω να σου πω ότι πραγματικά σε αγαπώ και ότι δεν θα πρέπει να παρεξηγήσεις τα λόγια μου, επειδή δεν σημαίνουν τίποτα περισσότερο από ό,τι λέω.

Επίσης έχω μερικούς φόβους, συγκρούσεις, επιφυλάξεις, αντιστάσεις, αμφιβολίες, γι’ αυτή την αλλαγή. Είναι οι ακόλουθες: φοβάμαι μήπως πιστέψεις ότι δεν σε αγαπώ, μήπως δεν με αγαπάς εσύ, μήπως δεν τα καταφέρεις χωρίς εμένα, μήπως δεν είναι σωστό αυτό που κάνω, μήπως δεν είμαι καλός άνθρωπος ή καλή μάνα ή καλός πατέρας ή καλός σύντροφος (όποιες αμφιβολίες έχουμε τις εξηγούμε στον άλλον) και γι’ αυτό το λόγο χρειάζομαι τη βοήθεια σου σ’ αυτή την αλλαγή.

Θα μπορούσες να με βοηθήσεις με τους παρακάτω τρόπους: να αναλάβεις περισσότερη ευθύνη, να με βοηθάς χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να στο ζητάω, να μου πεις όταν μπαίνω στο ρόλο του υπεύθυνου, να μου θυμίζεις ότι το ξανακάνω, να έχεις υπομονή μαζί μου. Θέλω να σου επισημάνω ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό για εμένα να ακούσω πώς νιώθεις γι’ αυτά που σου είπα και για τις αλλαγές που θα ήθελα να κάνουμε».

Αυτό είναι το μήνυμα για να παραδώσουμε τα κλειδιά. ακολουθεί το μήνυμα για να πάρουμε πίσω τα κλειδιά:

«Αγαπημένε μου, σου γράφω τώρα, επειδή πιστεύω ότι έχω ανακαλύψει κάτι πολύ σημαντικό που επηρεάζει και τους δύο μας και τη σχέση μας. Ανακάλυψα ότι εξαρτώμαι από εσένα για την: αξία, ευτυχία, ευχαρίστηση, ασφάλεια, επιτυχία, ικανοποίηση (αναφερθείτε σε συγκεκριμένα πράγματα, γιατί κυρίως η αξία και η ασφάλειά μας εξαρτάται από τους ανθρώπους γύρω μας).

Τώρα συνειδητοποιώ, ότι αυτή η εξάρτησή μου από εσένα για όλα αυτά έχει τις ακόλουθες αρνητικές περιπτώσεις για εμένα: δεν μπορώ να νιώσω την αξία μου, υποκρίνομαι, κάνω αυτό που θέλεις όταν δεν θέλω να το κάνω μόνο και μόνο για να με αγαπάς και να με δέχεσαι και να με εγκρίνεις, δεν εκφράζω τα πραγματικά μου συναισθήματα, τις πραγματικές μου πεποιθήσεις και αρρωσταίνω (βασικά αυτή είναι η συνταγή για ψυχοσωματικά προβλήματα).

Επίσης, πιστεύω ότι έχει τα ακόλουθα αρνητικά αποτελέσματα για εσένα και τη σχέση μας: σε καταπιέζω, σε κριτικάρω, σου φωνάζω, θίγομαι, θυμώνω μαζί σου όταν δεν μου δίνεις τη σημασία που χρειάζομαι για να νιώθω την αξία μου και την ασφάλειά μου μέσα από εσένα, και γενικά, όταν δεν μου δίνεις αυτό που χρειάζομαι, είμαι αρνητικός απέναντί σου.

Έτσι, λοιπόν, πιστεύω για τους παραπάνω λόγους ότι θα είναι πολύ καλύτερο για μας να πάρω πίσω τα κλειδιά της ευθύνης για: την αξία μου, την ασφάλεια, την ευτυχία μου.

Θέλω να σου πω ότι πραγματικά σε αγαπώ και ότι δεν θα πρέπει να παρεξηγήσεις τα λόγια μου. Δεν σημαίνουν τίποτα περισσότερο από ό,τι λέω.

Επίσης έχω μερικούς φόβους, συγκρούσεις, επιφυλάξεις, αντιστάσεις, αμφιβολίες για αυτό θα χρειαστώ τη βοήθειά σου.

Είναι πολύ σημαντικό για εμένα να ακούσω πώς νιώθεις γι’ αυτά που σου είπα και για τις αλλαγές που θα ήθελα να κάνουμε».

Παλιά το μήνυμα ήταν ότι αν αγαπάς κάποιον, κάνεις ό,τι θέλει είτε ήταν καλό γι’ αυτόν ή όχι, είτε ήταν καλό για εσένα ή όχι. Αν αυτή η θυσία γίνεται με αγάπη, πολύ καλά κάνουμε και δεν χρεώνουμε τον άλλον. Δεν τον χρεώνουμε για τη θυσία που κάνουμε, γιατί δεν το βιώνουμε καν σαν θυσία, επειδή ήταν αγάπη. Αν όμως κάνω αυτό που θέλει ο άλλος και συνέχεια τον υπηρετώ μαζεύοντας μέσα μου παράπονα, στεναχώρια, πράγματα που δεν θέλω και δεν είμαι μέσα στην αγάπη, αυτό δεν είναι αρετή. Η θυσία χωρίς αγάπη δεν είναι αρετή, είναι φόβος. Είναι πολύ σημαντικό να το καταλάβουμε αυτό.

Σας αφήνουμε με μία τελευταία ερώτηση: Θα θέλατε ο άλλος να μην εκφράζει τις πραγματικές του ανάγκες; Θα θέλατε να καταπιέζεται; Θα θέλατε να υποφέρει, επειδή φοβάται μήπως χάσει την αγάπη σας, αν δεν κάνει αυτό που θέλετε;

Μπορεί κάποιος από σας να το θέλει, πάντως οι περισσότεροι από εμάς δεν θα ήθελαν ο άλλος να κάνει κάτι μόνο και μόνο για να μην μας στεναχωρήσει, μόνο και μόνο επειδή φοβάται, μόνο και μόνο επειδή το νιώθει υποχρέωση. Αν δεν το κάνει με αγάπη, δεν θα θέλαμε να το κάνει καθόλου.

Αν αυτή είναι και η δική σας απάντηση, τότε αυτό θα είναι το κριτήριο και για τον εαυτό σας, μέσα στο νόμο να κάνω στους άλλους αυτό που θα ήθελα να κάνουν οι άλλοι σ’ εμένα. Εφόσον δεν θα ήθελα να καταπιέζονται οι άλλοι από φόβο μήπως χάσουν την αγάπη μου, αφού θα ήθελα να μου λένε την αλήθεια, πως θέλουν ή δεν θέλουν να κάνουν κάτι, ο νόμος του να κάνω στον άλλον αυτό που θα ήθελα να κάνει σ’ εμένα είναι να μιλήσω.

Ολοκληρώνω με την υπενθύμιση ότι είναι μία ευαίσθητη αλλαγή που χρειάζεται να γίνει. Γιατί ούτε εμείς έχουμε απαλλαγεί από την ψευδαίσθηση ότι η εξάρτηση είναι αγάπη. Και κάθε κίνηση από την εξάρτηση στην ελεύθερη αγάπη προκαλεί φόβο και θα υπάρχουν πιθανώς αντιδράσεις. Γι’ αυτό καλύτερα να το κάνετε σταδιακά εσωτερικά.

Αλλά όλες οι σχέσεις μία μέρα θα καταλήξουν να είναι έτσι, αυτός είναι ο προορισμός μας, να δημιουργήσουμε σχέσεις ψυχή με ψυχή.

Να είσαι καλά.

Διαβάστε ακόμη: Καθορισμός Ορίων και Τακτοποίηση των Κλειδιών της Ευθύνης | Μέρος 1ο

Newsletter εγγραφή

 

Robert Najemy

Ο Ρόμπερτ Ηλίας Νατζέμυ είναι συγγραφέας 37 βιβλίων και δάσκαλος σεμιναρίων αυτογνωσίας εδώ και 43 χρόνια με γνώσεις και τεχνικές, δοκιμασμένες & σύγχρονες για τη βελτίωση της ζωής.
Έχει πάνω από 1400 δωρεάν βίντεο στο Youtube και μια ιστοσελίδα με πάνω από 600 δωρεάν downloads.
Τα σεμινάρια της Αρμονικής Ζωής γίνονται στο Χαλάνδρι, Μαρκόπουλο, Π. Φάληρο, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Βόλο, Χανιά, Ηράκλειο, Χίο, Ραφήνα, Κέρκυρα, Λευκωσία και Λεμεσό και επίσης στο Internet.
Δείτε τα πλήρη στοιχεία της Αρμονικής Ζωής
Robert Najemy

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Σχολιάστε

Για να καταχωρήσετε το σχόλιο σας, συνδεθείτε με...



Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας