Κορυφή | Η δύναμη της Στοχευμένης εξάσκησης

0
122

Η συνήθης προσέγγιση

ας ξεκινήσουμε από τον τρόπο που οι άνθρωποι μαθαίνουν συνήθως μια καινούρια δεξιότητα –να οδηγούν αυτοκίνητο, να παίζουν πιάνο, να κάνουν μια δύσκολη διαίρεση, να ζωγραφίζουν μια ανθρώπινη μορφή, να γράφουν σε κώδικα και, γενικά, τα πάντα. Ας πάρουμε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα: Ας υποθέσουμε ότι μαθαίνετε τένις.

Έχετε δει αγώνες τένις στην τηλεόραση και σας φαίνεται διασκεδαστικό ή μπορεί να έχετε φίλους που ξέρουν τένις και θέλουν να παίξουν μαζί σας. Έτσι, αγοράζετε δυο τρία σύνολα για τένις, ειδικά παπούτσια, ίσως και μπαντάνα, ρακέτα και μπαλάκια. Πλέον έχετε δεσμευτεί, αλλά δεν έχετε ιδέα από τένις –δεν ξέρετε καν πώς να κρατάτε τη ρακέτα. Έτσι, ξεκινάτε μαθήματα με προπονητή ή ζητάτε από έναν φίλο σας να σας δείξει τα βασικά.

Μετά από τα πρώτα μαθήματα γνωρίζετε αρκετά για να εξασκηθείτε μόνοι σας. Πιθανότατα θα αφιερώσετε χρόνο για να δουλέψετε το σερβίς σας και θα εξασκηθείτε πετώντας μπαλάκια στον τοίχο ξανά και ξανά ώσπου να βεβαιωθείτε ότι τα καταφέρνετε. Ύστερα επιστρέφετε στον προπονητή ή στον φίλο σας για άλλο ένα μάθημα, στη συνέχεια εξασκείστε ξανά, ακολουθεί κι άλλο μάθημα, και μετά από λίγο καιρό έχετε φτάσει σε σημείο που νιώθετε αρκετά ικανοί για να παίξετε με άλλους. Ακόμη δεν είστε πολύ καλοί, αλλά οι φίλοι σας είναι υπομονετικοί και περνάτε ωραία.

Συνεχίζετε να εξασκείστε μόνοι σας και να κάνετε μαθήματα πότε πότε, έτσι, με τον καιρό, τα πραγματικά εξευτελιστικά λάθη –όπως το να στρίβετε τη ρακέτα και να μην πετυχαίνετε το μπαλάκι ή να το πετάτε στην πλάτη του συμπαίκτη σας σε διπλό παιχνίδι– μειώνονται ολοένα και πιο πολύ. Βελτιώνεστε στα διαφορετικά χτυπήματα, ακόμη και στο μπάκχαντ, ενώ κάποιες φορές τα πάντα πηγαίνουν περίφημα και παίζετε σαν επαγγελματίες (ή έτσι πιστεύετε). Έχετε φτάσει σε ένα επίπεδο άνεσης που σας επιτρέπει να διασκεδάζετε παίζοντας τένις. Ξέρετε αρκετά καλά τι κάνετε και απαντάτε στις μπαλιές σχεδόν αυτόματα. Δεν χρειάζεται να το πολυσκέφτεστε.

Έτσι, κάθε Σαββατοκύριακο παίζετε τένις με τους φίλους σας, απολαμβάνετε το παιχνίδι και την άσκηση. Έχετε γίνει τενίστες. Με άλλα λόγια, έχετε «μάθει» τένις με την παραδοσιακή έννοια, όπου στόχος είναι να φτάσετε σε ένα σημείο όπου τα πάντα γίνονται αυτόματα και η απόδοσή σας είναι αποδεκτή χωρίς ιδιαίτερη σκέψη, με αποτέλεσμα να χαλαρώνετε και να απολαμβάνετε το παιχνίδι.

Στο σημείο αυτό, ακόμη κι αν δεν είστε απολύτως ικανοποιημένοι με το παιχνίδι σας, η βελτίωσή σας καθυστερεί. Έχετε τελειοποιηθεί στα εύκολα.

Εντούτοις, όπως θα ανακαλύψετε πολύ σύντομα, έχετε ακόμη αδυναμίες που δεν εξαφανίζονται όσο συχνά κι αν παίζετε με τους φίλους σας. Για παράδειγμα, κάθε φορά που απαντάτε με μπάκχαντ για να χτυπήσετε το μπαλάκι που σας έρχεται στο ύψος του στήθους με φάλτσο, χάνετε την μπαλιά. Το γνωρίζετε, όπως το γνωρίζουν και οι πιο προσεκτικοί αντίπαλοί σας, οπότε είναι εκνευριστικό. Παρ’ όλα αυτά, επειδή δεν συμβαίνει συχνά και δεν ξέρετε πότε θα σας έρθει τέτοια μπαλιά, δεν σας δίνεται ποτέ η ευκαιρία να τη δουλέψετε συνειδητά. Έτσι τη χάνετε με ακριβώς τον ίδιο τρόπο που πετυχαίνετε κάποιες άλλες –αυτόματα.

Όλοι ακολουθούμε σχεδόν το ίδιο μοτίβο όταν καλλιεργούμε δεξιότητες, από το να ψήνουμε κέικ μέχρι το να συντάσσουμε μια γλαφυρή παράγραφο. Ξεκινάμε με μια γενική ιδέα για το τι θέλουμε να κάνουμε, παίρνουμε κάποιες οδηγίες από έναν δάσκαλο ή προπονητή, ή βιβλίο, ή ιστότοπο, εξασκούμαστε ώσπου να φτάσουμε σε ένα αποδεκτό επίπεδο κι ύστερα αφήνουμε τα πράγματα να γίνονται αυτόματα. Κάτι που δεν είναι κακό. Γιατί για πολλά
από όσα κάνουμε στη ζωή είναι απολύτως θεμιτό να φτάνουμε σε ένα μέτριο επίπεδο απόδοσης και να μένουμε εκεί. Αν το μόνο που θέλετε είναι να οδηγείτε με ασφάλεια από το σημείο Α ως το σημείο Β ή να παίζετε πιάνο αρκετά καλά για να εκτελείτε το «Für Elise», η συγκεκριμένη προσέγγιση στη μάθηση σας αρκεί.

Ωστόσο, σε αυτό το σημείο πρέπει να αντιληφθείτε κάτι πολύ σημαντικό: Μόλις φτάσετε στο συγκεκριμένο ικανοποιητικό επίπεδο δεξιοτήτων και αυτοματοποιήσετε την απόδοσή σας –την οδήγησή σας, το παιχνίδι σας στο τένις, τα κέικ που φτιάχνετε– έχετε σταματήσει να βελτιώνεστε.

Οι άνθρωποι συχνά το παρεξηγούν αυτό γιατί υποθέτουν πως αν οδηγούν διαρκώς, παίζουν τένις συχνά ή ψήνουν κέικ τακτικά κάνουν κάποιου είδους εξάσκηση και πως, αν συνεχίσουν έτσι, αναπόφευκτα θα βελτιωθούν, ενδεχομένως αργά, αλλά πάντως σταθερά. Υποθέτουν πως κάποιος που οδηγεί είκοσι χρόνια πρέπει να είναι καλύτερος οδηγός από κάποιον που οδηγεί πέντε, πως ο γιατρός που ασκεί την ιατρική είκοσι χρόνια πρέπει να είναι καλύτερος από εκείνον που την εξασκεί πέντε, πως ο δάσκαλος που διδάσκει είκοσι χρόνια πρέπει να είναι καλύτερος από εκείνον που διδάσκει πέντε.

Μόνο που δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Οι έρευνες έχουν δείξει πως, σε γενικές γραμμές, μόλις κάποιος φτάσει στο επίπεδο «αποδεκτής» απόδοσης και αυτοματισμού, τα πρόσθετα χρόνια «εξάσκησης» δεν οδηγούν σε βελτίωση. Αν μη τι άλλο, ο γιατρός, ο δάσκαλος ή ο οδηγός που κάνουν ό,τι κάνουν για είκοσι χρόνια ενδεχομένως να είναι και χειρότεροι από αυτούς που το κάνουν μόνο πέντε, και ο λόγος είναι πως οι αυτόματες αυτές ικανότητες σταδιακά φθίνουν λόγω της απουσίας συνειδητής προσπάθειας βελτίωσης.

Aπόσπασμα είναι από το κεφάλαιο του βιβλίου «Κορυφή – Πρωταθλητής δε γεννιέσαι, γίνεσαι» των Anders Ericsson & Robert Pool που θα κυκλοφορήσει στις 9 Ιουνίου από τις Εκδόσεις Κλειδάριθμος.

 

Newsletter εγγραφή

 

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Σχολιάστε

No apps configured. Please contact your administrator.

Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας