Μεγαλώνοντας με μια μητέρα με Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας.

 

Oι ολέθριες επιπτώσεις της Οριακής Διαταραχής Προσωπικότητας, όταν δεν ακολουθείται κάποια αγωγή, μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά την λειτουργικότητα των ανθρώπων που υποφέρουν από αυτήν. Μπορεί να προκληθεί ακραία ψυχολογική δυσφορία και χρόνια ψυχολογική αστάθεια.

Η επίδραση όμως της Οριακής Διαταραχής Προσωπικότητας δεν περιορίζεται στο άτομο που πάσχει. Τα συμπτώματα επηρεάζουν τις ζωές όλων όσων είναι γύρω και διαμορφώνουν σε βάθος την ποιότητα των διαπροσωπικών τους σχέσεων.

Συχνά, αυτοί που επηρεάζονται περισσότερο είναι τα παιδιά μιας μητέρας με οριακή διαταραχή, αφού η διαταραχή εμπλέκεται στις καθημερινές δυναμικές γονέα-παιδιού. Επιπλέον, αυξάνεται ο κίνδυνος το παιδί να εκτεθεί σε ένα ασταθές περιβάλλον, σε ναρκωτικά και αλκοόλ και σε χαμηλή οικογενειακή συνοχή.

Κατά συνέπεια, η βαθιά βάση της ψυχοκοινωνικής σας ανάπτυξης μπορεί να κινδυνέψει, αφήνοντάς σας ευάλωτους απέναντι σε ψυχολογικές και διαπροσωπικές δυσκολίες. Δυσκολίες που εμπλέκονται με την αίσθηση του εαυτού, την ποιότητα ζωής και την ικανότητα ευτυχίας.

 

Οι πρώτες επιρροές μιας μητέρας με ΟΔΠ

Η επίδραση της οριακής διαταραχής προσωπικότητας στα παιδιά μπορεί να ξεκινήσει στα νεότερα στάδια της νηπιακής ηλικίας . Έτσι μπορεί να εμποδίσει την ανάπτυξη ενός ασφαλούς δεσμού προσκόλλησης. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ μητέρων με ΟΔΠ και τα μωρά τους χαρακτηρίζεται από έλλειψη ευαισθησίας και υψηλά επίπεδα παρεμβατικής συμπεριφοράς. Επίσης, από χαμηλά επίπεδα θετικής ανταπόκρισης στην ψυχολογική δυσφορία του παιδιού.

Αυτές οι μητέρες έχουν λιγότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν υγιείς γονεϊκές συμπεριφορές. Οι ερευνητές σημειώνουν χαρακτηριστικά: «Οι μητέρες με ΟΔΠ χαμογελούσαν  λιγότερο, άγγιζαν και μιμούνταν τις εκφράσεις των παιδιών τους λιγότερο και έπαιζαν σπανιότερα με τα παιδιά τους.»

Επιπλέον, οι μητέρες με ΟΔΠ συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολία στο να εντοπίσουν και να ανταποκριθούν κατάλληλα στη συναισθηματική κατάσταση των παιδιών τους. Όλες αυτές οι ανεκπλήρωτες ψυχοκοινωνικές ανάγκες σε σημαντικές αναπτυξιακές φάσεις, αυξάνουν τον κίνδυνο δημιουργίας αποδιοργανωμένου δεσμού προσκόλλησης. Είναι σα να κλέβουν από το παιδί την ασφάλεια, την άνεση και τη σιγουριά ήδη από το ξεκίνημα της ζωής του.

Όσο μεγαλώνουν τα παιδιά και αρχίζουν να μιλάνε, η επίδραση της ΟΔΠ στην κατανόηση του εαυτού τους, της μητέρας τους και του κόσμου γύρω τους γίνεται όλο και πιο έκδηλη. Η ασταθής ταυτότητα της μητέρας, αυτή η τάση για μεταβλητότητα. Ο φόβος εγκατάλειψης και ο απόλυτος τρόπος σκέψης τους, μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά στο να θραφεί η σχέση γονιού και παιδιού. Μπορεί να κατακερματίσει την ψυχολογική, κοινωνική και συμπεριφορική ανάπτυξη του παιδιού.

μητέρα με Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας
Photo on Pixabay

Η συμπόνια, η ενσυναίσθηση και η επιβράβευση συχνά απουσιάζουν. Αφού η μητέρα σας είναι ανίκανη να αναγνωρίσει τις συναισθηματικές σας ανάγκες ή να ανταποκριθεί κατάλληλα. Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την αστάθεια, την παρορμητικότητα και την ακραία συμπεριφορά όσων πάσχουν από ΟΔΠ, είναι άκρως επιβαρυντική για την δημιουργία μιας υγειούς συναισθηματικής βάσης. Η οποία είναι αναγκαία για την ανάπτυξη και άνθιση του ατόμου.

Επιπλέον, αφήνει τα παιδιά χωρίς ένα πρότυπο για υγιή διαπροσωπική λειτουργία, επίλυση συγκρούσεων και συναισθηματική ρύθμιση. Αυξάνοντας, έτσι, τον κίνδυνο για αντικοινωνικές και αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Όπως λέει η Έιπριλ, μια γυναίκα που μεγάλωσε με μια μητέρα που υπέφερε από ΟΔΠ και δε δεχόταν θεραπεία:

[Οι γονείς] λειτουργούν πραγματικά ως η φυσική μας πυξίδα. Είναι το παράδειγμα για εμάς. Υιοθετούμε όσα κάνουν, γιατί μαθαίνουμε να βλέπουμε τον κόσμο μέσα από τα μάτια τους. Πραγματικά πάλεψα σκληρά για να μάθω πώς να διαχειρίζομαι τα συναισθήματά μου, γιατί κανείς δεν μου το είχε διδάξει. Ανέπτυξα διαταραχές πρόσληψης τροφής, γιατί δεν ήξερα πώς να ρυθμίσω το πώς αισθανόμουν.

Παιδιά μητέρων με ΟΔΠ παρουσιάζουν επίσης υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν ελλειμματική προσοχή, επιθετική συμπεριφορά και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Επίσης, κατάθλιψη, άγχος, και οριακή διαταραχή.

 

Οι δυναμικές μεταξύ γονιού και παιδιού

Οι δυναμικές στη σχέση γονιού και παιδιού οργανώνονται γύρω από την συμπτωματολογία της μητέρας. Αντί να κατανοήσει το παιδί ως ένα αυτόνομο πρόσωπο με τις δικές του ανάγκες, επιθυμίες, προτιμήσεις και αδυναμίες, η μητέρα βλέπει το παιδί ως ένα «αντικείμενο ικανοποίησης αναγκών». Κατά συνέπεια, η γονεϊκή της συμπεριφορά καθοδηγείται από την επιθυμία της για επιβράβευση, ασφάλεια και αγάπη, αντί να ικανοποιεί αυτές τις ανάγκες σε εσάς.

Γρήγορα μαθαίνετε πως ο δικός σας ρόλος είναι να ικανοποιείτε τις απαιτήσεις της μητέρας σας, όσο μη ρεαλιστικές ασταθείς και αντιφατικές κι αν είναι. Συχνά προσπαθεί να ασκήσει έλεγχο και να περιορίσει την αυτονομία σας ως ύστατη προσπάθεια να αποφύγει την εγκατάλειψη που τόσο τρέμει.

μητέρα με Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας
Photo on Pixabay
Η αίσθηση ταυτότητας που έχετε, συνδέεται στενά και πηγάζει από τις προσδοκίες της μητέρας σας. Αλλά και από τις αυθαίρετες εναλλαγές της μεταξύ επιδοκιμασίας και αποδοκιμασίας, λατρείας και αηδίας, έκστασης και απογοήτευσης.

 

Χωρίς την ελευθερία και την υποστήριξη να σας εμπλέξουν στην ζωτικής σημασίας εργασία εξερεύνησης και έκφρασης του εαυτού. Αγωνίζεστε να αποκτήσετε μια γνήσια αίσθηση του εαυτού σας και να εμπιστευτείτε το ένστικτό σας. Η Έιπριλ περιγράφει την δική της εμπειρία αυτού του φαινομένου:

Το ότι δεν μου επιτρεπόταν να είμαι ο εαυτός μου ήταν τεράστιο. Το ότι δεν μου επιτρεπόταν να εκφραστώ με έκανε να γίνω ντροπαλή. Σου δημιουργείται μια αίσθηση πως δεν είσαι ποτέ αρκετός.

Ο στόχος τους είναι να γίνουν το κέντρο του κόσμου σου. Στην οικογένειά μου, εκείνη είναι ο ήλιος και όλοι μας περιστρεφόμαστε γύρω της.

Σε κάνει να νιώθεις πολύ ανασφαλής μια τέτοια κατάσταση. Αντί να διδαχτώ πως ήμουν ένα φυσιολογικό άτομο, που περνούσε από φυσιολογικές δυσκολίες και που είχε τη δύναμη και την ικανότητα να τις διαχειριστεί, διδάχτηκα πως όλα όσα σκεφτόμουν ή ένιωθα ήτανε λάθος. Ήμουν ικανή να πιστέψω οτιδήποτε μου έλεγε κάποιος άλλος και δεν ήμουνα ικανή να διαχωρίσω τα δικά μου πιστεύω.

Έγινα πολύ ανασφαλής, ντροπαλή, κακομοίρα και προστατευτική προς τους άλλους.

Αυτές οι επιπτώσεις συχνά διαφαίνονται από νωρίς. Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως ακόμη και μικρά παιδιά μητέρων που υποφέρουν από ΟΔΠ διαθέτουν μια «ντροπαλή και αλλόκοτη αίσθηση του εαυτού». Ακόμη, υψηλά επίπεδα φόβου και εγκατάλειψης, καθώς και δυσκολίες στο να δημιουργήσουν σταθερούς δεσμούς.

Όσο μεγαλώνεις και εκτίθεσαι σε όλο και πιο πολύπλοκες συναισθηματικές, διαπροσωπικές και λειτουργικές απαιτήσεις, οι δυσλειτουργίες που προκλήθηκαν από την ΟΔΠ της μητέρας σου γίνονται όλο και πιο εμφανείς και συχνά οδηγούν σε βαθιές ψυχολογικές κρίσεις.

 

Θεραπεύοντας την Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας

Αν και το ποσοστό ψυχολογικής δυσφορίας είναι εξαιρετικά υψηλό σε παιδιά μητέρων με ΟΔΠ, πολλοί είναι διστακτικοί στο να ομολογήσουν αυτές τις εμπειρίες στους άλλους – ακόμη και στον ίδιο τους τον εαυτό. Το να αποκαλύψεις την αλήθεια σχετικά με την μητέρα σου μπορεί να το θεωρήσεις ως προδοσία. Ειδικά αν λόγω της ασθένειας της μητέρας σου έμαθες να νιώθεις υπεύθυνος για την συναισθηματική της κατάσταση και συμπεριφορά.

Ακόμη και η Άλεξ, μια γυναίκα που χρησιμοποιεί το YouTube, ώστε να μοιραστεί τις εμπειρίες της να μεγαλώνει με μια μητέρα με ΟΔΠ, λέει: «Δεν θέλω να παρουσιάσω την μητέρα μου ως ένα τέρας».

Αυτό το ένστικτο προστασίας μπορεί να σας εμποδίσει από το να αναζητήσετε τη βοήθεια που χρειάζεστε. Μερικοί εσωτερικεύουν την κριτική και την απόρριψη της μητέρας τους και κατηγορούν τους εαυτούς τους για τις καταστροφικές της συμπεριφορές.

Το να αναγνωρίσετε την επίδραση της μητέρας σας στη ζωή σας είναι αναγκαίο.Ώστε να κατανοήσετε τον πόνο σας και να μαλακώσετε τα συναισθήματα ενοχής, αποπροσανατολισμού και ντροπής. Ενώ οι πράξεις της μπορεί να μην κρύβουν κακές προθέσεις, οι καταστροφικές συνέπειές τους στην ανάπτυξή σας και στην ικανότητά σας να πορευτείτε στη ζωή πρέπει να διερευνηθούν, ώστε να επιτραπεί η θεραπεία.

 

Μονάχα φτάνοντας στις ρίζες των συναισθηματικών φραγμών σας μπορείτε να τους μετακινήσετε και να αναπτυχθείτε στην ζωή σας.

 

Συγγραφέας: Elisabet Kvarnstrom
Μετάφραση: Μαρία Μαγγανάρη

Πηγή: bridgestorerecovery.com

 

Μαρία Μαγγανάρη

Είμαι τελειόφοιτος Masters στην Προσωποκεντρική Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική από το Πανεπιστήμιο του Strathclyde. Η διπλωματική μου εστιάζει στην υποκειμενική εμπειρία γυναικώνμε σκλήρυνση κατά πλάκας, που συμμετέχουν σε μια ομάδα προσωπικής ανάπτυξης προσωποκεντρικής προσέγγισης. Είμαι επίσης απόφοιτος του προγράμματος PET (σύστημα Gordon, εκπαίδευση αποτελεσματικού γονέα). Έχω παρακολουθήσει πλήθος σεμιναρίων σχετικά με το ψυχόδραμα και την παιγνιοθεραπεία, το θεραπευτικό κουκλοθέατρο, το παιδικό ιχνογράφημα, την ερμηνευτική των ονείρων, το προσφυγικό πεδίο και άλλα.

Τα τελευταία χρόνια ασκώ την πρακτική μου ως προσωποκεντρική σύμβουλος on site και on line για περιοχές εκτός Αθηνών και εξωτερικό.
Δείτε τα πλήρη στοιχεία της Μαρίας Μαγγανάρη
Μαρία Μαγγανάρη

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Ζώντας σαν ξωτικό

Σχολιάστε

Για να καταχωρήσετε το σχόλιο σας, συνδεθείτε με...



Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας