Γιατί ένα από τα πρώτα πράγματα που θα ακούσεις από έναν βίγκαν είναι ότι είναι βίγκαν; Γιατί οι χορτοφάγοι προσπαθούν να σε πείσουν να γίνεις χορτοφάγος; Ή ακόμα, γιατί οι βίγκαν κάνουν συχνά παρέα με άλλους βίγκαν; Σε αυτό το άρθρο συζητάμε για τον κοινωνικό αντίκτυπο της χορτοφαγίας στα παιδιά και τους ενήλικες και βρίσκουμε τρόπους για την ομαλή έκφρασή της στα διάφορα κοινωνικά πλαίσια.

 

Μπορεί η χορτοφαγία να είναι κάτι παραπάνω από μια διατροφική επιλογή;

Όπως παρουσιάσαμε και στο εισαγωγικό άρθρο για τη χορτοφαγία, αυτή εκδηλώνεται μέσα από  διάφορες υποκατηγορίες οι οποίες περιγράφουν το βαθμό απόκλισης των ζωικών τροφών και παραγώγων από τη διατροφή κάποιου.

Έτσι έχουμε τους χορτοφάγους (vegetarian) οι οποίοι απορρίπτουν την κατανάλωση κρέατος ενώ μπορεί να επιτρέπουν την κατανάλωση των θαλασσινών (pescatarian), την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων (lacto-vegetarian), την κατανάλωση αυγών (ovo vegetarian) ή την κατανάλωση και γαλακτοκομικών προϊόντων και αυγών (ovo-lacto vegetarian). Στο τέλος του χορτοφαγικού φάσματος είναι η vegan διατροφή με τον αποκλεισμό όλων των ζωικών προϊόντων και παραγώγων από τη διατροφή.

Η χορτοφαγία, πέρα από μια διατροφική επιλογή, αποτελεί και μια ταυτότητα η οποία, χάρη στο γεγονός ότι εκτείνεται σε ένα τόσο ευρύ φάσμα, καταδεικνύει τη ρευστότητα της χορτοφαγικής ταυτότητας. Με αυτόν τον τρόπο η χορτοφαγία αποτελεί μια ταυτότητα η οποία χαρακτηρίζεται από την πολιτιστική της ιδιαιτερότητα και από την προσπάθειά της να μοιραστεί την, όχι τόσο ευρέως διαδεδομένη, κοσμοθεωρία της με τους άλλους. Αυτή η επιλογή, με τη σειρά της, προκαλεί την αποδοχή ή την αποδοκιμασία του γενικότερου πληθυσμού και σηματοδοτεί την αρχή ενός κυκεώνα κοινωνικών αλλαγών και ενός διαλόγου ανάμεσα στις διάφορες ομάδες και ταυτότητες.

Για το 70% των χορτοφάγων η διατροφή τους είναι βασικό στοιχείο της ταυτότητάς τους.

Οι πολιτισμοί και η οικογένεια, ως η πρώτη κοινωνική ομάδα στην οποία ανήκουμε, θεσπίζουν κανόνες σχετικά με τους τύπους τροφίμων που είναι αποδεκτοί για κατανάλωση. Επομένως, οι αποκλίνουσες διατροφικές συνήθειες μπορούν να αντιπροσωπεύουν μια απόρριψη όχι μόνο των τροφίμων αλλά και της οικογένειας ή ακόμη και του πολιτισμού.

Γενικότερα, οι διατροφικές πρακτικές είναι ένα πολύπλοκο σύστημα που επηρεάζεται τόσο από τον πολιτισμό όσο και από την κοινωνία στην οποία βρίσκονται οι άνθρωποι, καθώς και από τις προσωπικές τους απόψεις για το φαγητό. Η υιοθέτηση μιας χορτοφαγικής διατροφής έρχεται σε αντίθεση με τις παραδοσιακές πεποιθήσεις και πρακτικές της κυρίαρχης κουλτούρας κατανάλωσης κρέατος. Για πολλούς χορτοφάγους, η πρακτική της μη κατανάλωσης κρέατος ή άλλων τροφών που προέρχονται από ζώα σημαίνει κάτι περισσότερο από μια διατροφική συμπεριφορά.

photo by author

Συχνά, η υιοθέτηση μιας χορτοφαγικής δίαιτας γίνεται ταυτότητα για όσους την ακολουθούν και τους οδηγεί στο να αναπτύξουν μια διαφορετική άποψη για τον εαυτό τους και μια νέα σχέση με την κοινότητα γενικά ή με άλλους χορτοφάγους ειδικότερα. Σε σχετική έρευνα, οι χορτοφάγοι ερωτηθέντες ανέφεραν ότι συγκεκριμένοι κώδικες και άγραφοι κανόνες συνοδεύονταν από την υιοθέτηση μιας χορτοφαγικής ταυτότητας και ο ορισμός που χρησιμοποιούσε ο κάθε χορτοφάγος για την κατασκευή ενός συγκεκριμένου τύπου χορτοφαγικής ταυτότητας καθόριζε και τους κανόνες που θα έθεταν στον εαυτό τους (vegan, lacto-vegetarian, pescatarian κ.α).

Πού χρησιμεύουν οι διάφορες ταμπέλες (vegan, lactovegetarian, pescatarian κ.α) όσων υιοθετούν τη χορτοφαγική διατροφή;

Η υιοθέτηση της χορτοφαγικής διατροφής παρέχει στους ανθρώπους μια ταυτότητα και επηρεάζει τις αλληλεπιδράσεις τους και τη διαχείριση των κοινωνικών και διατροφικών τους συμπεριφορών. Οι χορτοφάγοι χρησιμοποιούν αυτό που μπορεί να εννοηθεί ως ταμπέλες (self-labels) για να καθορίσουν και να διαφοροποιήσουν ένα φάσμα χορτοφαγικών πρακτικών (vegan, lacto-vegetarian, pescatarian κ.α). Η επισήμανση αυτή παρέχει έναν τρόπο αναγνώρισης και σχέσης με άλλους που συμμετέχουν σε παρόμοιες πρακτικές.

Η υιοθέτηση της κοινής ταμπέλας του χορτοφάγου καθιερώνει μια ενοποιητική ταυτότητα που συνδέει τους χορτοφάγους με μια ομάδα που ακολουθεί συγκεκριμένους τύπους πρακτικών, επιτρέποντάς τους να σχηματίσουν κοινωνικά δίκτυα για να βοηθήσουν στη διατήρηση μιας χορτοφαγικής διατροφής. Βασικός λόγος για την ανάγκη καθιέρωσης της ενοποιητικής ταυτότητας και την κοινωνική δικτύωση των χορτοφάγων είναι οι συγκρούσεις ή μειωμένες αλληλεπιδράσεις με τα μέλη της οικογένειας ως αποτέλεσμα της υιοθέτησης αυτής της διατροφής, ειδικά σε κοινωνικές περιστάσεις που αφορούσαν το φαγητό.

Πώς μπορείτε να μεταβείτε σε μια χορτοφαγική διατροφή ενισχύοντας την κοινωνική σας ζωή;

  1. Εισαγάγετε σταδιακά τη χορτοφαγική διατροφή στην καθημερινή σας ρουτίνα. Δοκιμάστε πρώτα μια ημέρα χωρίς κρέας μία ή δύο φορές την εβδομάδα και στη συνέχεια αυξήστε τον αριθμό των ημερών χωρίς ζωικά προϊόντα τις επόμενες εβδομάδες. Για αρχή, επιλέξτε να διατηρείτε τις παλιές διατροφικές σας συνήθειες όταν βγαίνετε έξω.
  2. Γίνετε μέλος σε χορτοφαγικές κοινότητες. Είναι πάντα ωραίο να μιλάς με άτομα που σε καταλαβαίνουν και έχουν τα ίδια ενδιαφέροντα με εσένα. Εξάλλου, το να γίνετε χορτοφάγος είναι μια επιλογή τρόπου ζωής. Το να έχετε το σωστό πλαίσιο υποστήριξης που θα σας βοηθήσει να πετύχετε τους στόχους σας και να διατηρήσετε ένα χορτοφαγικό τρόπο ζωής είναι απαραίτητο για μια επιτυχημένη μετάβαση στη χορτοφαγική διατροφή. Αν έχετε κάποια χορτοφαγική κοινότητα στην περιοχή σας μπορείτε να συμμετέχετε σε τοπικές συναντήσεις ή αλλιώς να συνδεθείτε με άλλους χορτοφάγους μέσω κοινωνικών δικτύων, ιστότοπων και συζητήσεων σε φόρουμ. Εκεί μπορείτε να ρωτήσετε ποια είναι τα χορτοφαγικά εστιατόρια στην περιοχή σας, που να ψωνίσετε vegan προϊόντα κ.α.
  3. Κάντε τη χορτοφαγική διατροφή μια αφορμή για εξερεύνηση. Οργανώστε με τους φίλους σας μια γευστική περιπέτεια και εξερευνήστε εναλλακτικές επιλογές για vegan ή απλώς δοκιμάστε χορτοφαγικά πιάτα από άλλες κουζίνες (π.χ. ινδική, λιβανέζικη, αιθιοπική κουζίνα). Μερικά vegan γαστρονομικά πιάτα από όλο τον κόσμο είναι το κίμτσι, το τέμπε, το φαλάφελ, το μπαμπά γκανούς και το χούμους.

Είναι η χορτοφαγική διατροφή μια κοινωνικά βιώσιμη επιλογή για τα παιδιά και τους εφήβους;

Σύμφωνα με έρευνες, έχει προκύψει ότι οι επιλογές των παιδιών και των εφήβων, οι γευστικές τους προτιμήσεις και η διατροφική συμπεριφορά, επηρεάζονται από το περιβάλλον τους. Το συγκεκριμένο εύρημα έρχεται σε συμφωνία με την κοινωνικογνωστική θεωρία, η οποία τονίζει τη σημασία της μάθησης μέσα από την παρατήρηση της συμπεριφοράς όσων είναι για εμάς σημαντικοί. Για τα παιδιά, το φαγητό είναι συνήθως μια κοινωνική περίσταση, και αυτοί με τους οποίους τρώνε μαζί, συμπεριλαμβανομένων των συνομηλίκων και των αδελφών, καθώς και οι παρατηρήσεις των παιδιών για τη διατροφική συμπεριφορά των άλλων, επηρεάζουν την ανάπτυξη των δικών τους προτιμήσεων και των διατροφικών συμπεριφορών.

Το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο αναπτύσσονται τα πρότυπα διατροφής των παιδιών καθίσταται σημαντικό επειδή η διατροφική συμπεριφορά των ανθρώπων σε αυτό το περιβάλλον χρησιμεύει ως πρότυπο για το αναπτυσσόμενο παιδί. Επιπλέον, είναι σημαντικό να αναλογιστούμε ότι οι νέοι χρησιμοποιούν τις επιλογές φαγητού για να βοηθήσουν στην κατασκευή μιας επιθυμητής εικόνας και για να δείξουν τη συμμόρφωσή τους με αποδεκτούς κανόνες φιλίας.

Επομένως, όταν μιλάμε για την υιοθέτηση μιας διαφορετικής διατροφής από τα παιδιά και τους εφήβους, λαμβάνουμε υπόψιν πρώτα τα κοινωνικά ζητήματα που προκύπτουν εξαιτίας αυτής της υιοθέτησης και εξετάζουμε πως μπορούμε να ομαλοποιήσουμε αυτή τη μετάβαση για το παιδί. Αν το παιδί είναι σε ένα περιβάλλον όπου δεν εκτίθεται σε διαφορετικές διατροφικές επιλογές, είναι σπάνιο να αναζητήσει από μόνο του ένα άλλο πρότυπο διατροφής. Όμως, αν το παιδί στο ευρύτερο κοινωνικό του περιβάλλον έρθει σε επαφή με εμπειρίες διαφορετικής διατροφής ή με διαφορετικές διατροφικές κουλτούρες, ενδεχομένως να αναρωτηθεί για τις δικές του διατροφικές επιλογές.

5 τρόποι για να εξερευνήσετε μαζί με το παιδί σας τη χορτοφαγική διατροφή

  1. Εξηγήστε στο παιδί σας τι είναι η χορτοφαγική διατροφή και τους λόγους για τους οποίους έχετε επιλέξει ή αποφασίζετε να επιλέξετε αυτή τη διατροφή.
  2. Συζητήστε μαζί του αν επιθυμεί να κάνει αυτή τη μετάβαση στη διατροφή του.
  3. Αν επιθυμεί αυτή τη μετάβαση, μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να φτιάχνει τα δικά του γεύματα ή σνακ για το σχολείο.
  4. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να κάνει παρέα με παιδιά που έχουν παρόμοιες διατροφικές επιλογές.
  5. Είστε το πρότυπο για το παιδί σας και οι δικές σας προσωπικές διατροφικές επιλογές έχουν αντίκτυπο στις διατροφικές επιλογές του παιδιού σας.

Χρήσιμες πληροφορίες και πρακτικές για την παιδική vegan διατροφή μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα www.petakids.com

Και μην ξεχνάτε! Η διατροφή πρέπει να αποτελεί μέρος της παιδιατρικής φροντίδας και πρόληψης. Οι παιδίατροι, εάν κρίνεται απαραίτητο, συνεργάζονται με έναν κατάλληλα εκπαιδευμένο διατροφολόγο ώστε να παρακολουθήσουν την ανάπτυξη του παιδιού.

 

Δικτυογραφία

-Jabs, J., Sobal, J., & Devine, C. M. (October 01, 2000). Managing vegetarianism: Identities, norms and interactions. Ecology of Food and Nutrition, 39, 5, 375-394.
-John C., Bartkowski J.P., & Haverda Τ. (July 20, 2018). Portraits of Veganism: A Comparative Discourse Analysis of a Second-Order Subculture Allison, Societies
-Romo, L. K., & Donovan-Kicken, E. (September 01, 2012). “Actually, I Don’t Eat Meat”: A Multiple-Goals Perspective of Communication About Vegetarianism. Communication Studies, 63, 4, 405-420.
-Rageliene T., & Gronhoj A. (May 1, 2020). The influence of peers′ and siblings′ on children’s and adolescents′ healthy eating behavior. Appetite, Volume 148

Της Μαίρης Μαρινοπούλου

Διαβάστε ακόμη: Vegan διατροφή | Τί είναι, ποιόν αφορά και πώς γίνεται σωστά;

 

Newsletter εγγραφή

 

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Σχολιάστε

No apps configured. Please contact your administrator.

Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας