Ο ύπνος είναι δικαίωμα και αγαθό, όμως στις μέρες μας θυσιάζεται εξαιτίας του τρόπου ζωής. Πρόκειται για βασική ζωτική ανάγκη του οργανισμού την οποία έχουμε υποτιμήσει. Ο ύπνος στην σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία δεν μοριοδοτείται, δεν προστατεύεται  και δεν προωθείται. Μπορεί κάποιος που κοιμάται νωρίς να είναι και πετυχημένος; Κάποιος που φροντίζει τον ύπνο του είναι δυνατόν να μην είναι τεμπέλης ή αντικοινωνικός; Όταν κοιμόμαστε αρκετά, έχουμε χρόνο και για όλα τα υπόλοιπα; Η απάντηση είναι ένα μεγάλο και ξεκάθαρο ναι.

Επιπλέον αυτός που διαφυλάσει τον ύπνο του, προστατεύει το αγαθό της υγείας του. Δίνει στον εαυτό του την δυνατότητα να είναι ήρεμος, δημιουργικός, διαυγής και συγχρόνως παραγωγικός. Ο ύπνος είναι ένα από τα μεγαλύτερά μας όπλα. Όταν κοιμόμαστε σωστά μπορούμε να ανταπεξέλθουμε σε πνευματικές, συναισθηματικές και σωματικές προκλήσεις.

“Ύπνος και ελπίδα δόθηκαν στον άνθρωπο από τον Θεό, για να μπορεί να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες της ζωής” τάδε έφη Βολταίρος. Από την άλλη τα μοντέλα λένε πως είναι το μυστικό της ομορφιάς τους. Οι αγγλοσάξονες πως αυτός τους βοηθά να πάρουν μια δύσκολη απόφαση ή να λύσουν ένα πρόβλημα, “I will sleep on it”.

Παρ’ όλα αυτά αντί να πέσουμε νωρίς στο κρεβάτι μας, επιλέγουμε την οθόνη του ipad ή μια σειρά στο netflix. Μπορούμε εύκολα να ανταλλάξουμε την επιλογή να πέσουμε για ύπνο, με την ιδέα να βγούμε για φαγητό με φίλους και συνεργάτες. Συνήθως δεν είναι καν δίλημμα, είναι αυτονόητο. Ποιός πάει για ύπνο νωρίς, για ποιό λόγο άλλωστε; Είναι δεδομένο πως όλα τα άλλα προηγούνται, ο ύπνος είναι χάσιμο χρόνου…

Photo by Victoria Heath on Unsplash
Φυσικά οι ώρες της μέρας δεν είναι ποτέ αρκετές. Το γραφείο και τα ραντεβού μας τελειώνουν αργά και στην συνέχεια όσοι δεν έχουμε οικογένεια ή κάποιον στο σπίτι που να περιμένει, αν αντέχουμε μπορεί να πάμε και για ένα ποτό. Ένα σινεμά, ένα θέατρο ή και πιο μεταμεσονύκτιες ακόμη διασκεδάσεις που κρατούν ως το πρωί.

Όσοι πάλι έχουμε οικογένεια, τρέχουμε για να προλάβουμε όσα δεν κάναμε όλη μέρα. Πρέπει να προλάβουμε το supermarket πριν κλείσει, αν και τώρα μένει ανοιχτό όλο και πιο αργά. Υπάρχουν καταστήματα που λειτουργούν όλη νύχτα. Μετά το γραφείο πρέπει να πάμε τα παιδιά στο απογευματινό μάθημα και μετά το μάθημα στην δραστηριότητα, που υποτίθεται είναι χαρά και ξεκούραση για τα πιτσιρίκια. Τέλος πια όλοι μαζί θα μαζευτούμε-καταρεύσουμε στο οικογενειακό τραπέζι για να φάμε και να τα πούμε (;) μια ώρα που μάλλον θα έπρεπε να είμαστε ήδη στο κρεβάτι μας.

Μα πότε να προλάβουν να συναντηθούν τα ζευγάρια; Πότε να μείνουν μόνοι οι δυό τους; Πότε να μιλήσουν με τα παιδιά τους, να μάθουν τα νέα τους, να τα μαλώσουν, να τα χαϊδέψουν, να τα βάλουν για ύπνο; Η δουλειά τελειώνει αργά, για ορισμένους ξεκινάει και αργά γιατί υπάρχουν δουλειές που είναι σε βάρδιες απογευματινές και νυχτερινές. Μια νυχτερινή βάρδια μπορεί να την διαδεχθεί ένα πρωινό ωράριο, γιατί απλώς τα νούμερα δεν βγαίνουν. Η αϋπνία σε αυτές τις περιπτώσεις γιγαντώνεται. Επίσης πολλές φορές η μία δουλειά δεν αρκεί ο ένας μισθός είναι πενιχρός, χρειάζεται και συμπλήρωμα. Αν έχεις την ευκαιρία για ένα δεύτερο εισόδημα είσαι και τυχερός, γιατί κάποια τρύπα θα βουλώσεις. Μόνο που θα χρειαστεί να θυσιάσεις λίγο ακόμη από τον ύπνο σου.

Και πώς θα γίνει; Θα είμαστε μόνο δουλειά, δεν πρέπει να έχουμε και κοινωνική ζωή; Άσε που πρέπει να πάμε και γυμναστήριο. Ευτυχώς αυτά πλέον λειτουργούν και μετά τα μεσάνυχτα, άρα προλαβαίνουμε. Αν μέσα σε όλα αυτά προσθέσεις και τις μετακινήσεις, τον χρόνο που χρειάζεται για να μεταβείς από το ένα στο άλλο, τις ώρες που πρέπει να περάσεις μέσα στο αυτοκίνητο, έ τότε το εικοσιτετράωρο δεν φτάνει.
Photo on Pixabay

Και αυτή η πόλη που ποτέ δεν σταματά, είναι και αυτό ένα θέμα. Ότι ώρα και αν βγεις θα βρεις να φας, να πιεις, να διασκεδάσεις. Τα μαγαζιά πλέον έχουν ενιαίο ωράριο και μένουν ανοιχτά έως αργά. Παντού φώτα, κίνηση, δράση, είμαστε ζωντανοί. Είναι και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αν είσαι νέος ή και λίγο μεγαλύτερος και δεν έχεις χρόνο να δεις τους φίλους σου ή να ενημερωθείς, ή να παίξεις ένα παιχνίδι τέλος πάντων πρέπει να το κάνεις και αυτό.

Ναι πράγματι είμαστε ζωντανοί, όμως είμαστε και άυπνοι… Άυπνοι και κουρασμένοι από συνήθεια και από άποψη. Υποφέρουμε από χρόνια έλλειψη ύπνου, γιατί νομίζουμε ότι αυτός ο ύπνος που προσφέρουμε στον εαυτό μας αρκεί. Νομίζουμε πως είμαστε λειτουργικοί, πάμε-ερχόμαστε, χασμουριόμαστε ή ενίοτε σερνόμαστε κιόλας, αλλά λέμε πως είναι φυσιολογικό… Πιστεύουμε ότι δεν πειράζει να κλέβουμε μια-δυό ώρες ύπνο από τον εαυτό μας κάθε μέρα, δεν τρέχει τίποτα. Έχουμε συνηθίσει. Θα ξεκουραστούμε κάποια στιγμή, το σαββατοκύριακο ίσως. Θα τον συμπληρώσουμε λέμε. Ούτε καν…Το σαββατοκύριακο περνά και είναι πιο κουραστικό και από τις καθημερινές, γιατί τότε η προσδοκίες μας είναι υψηλές. Θέλουμε να κάνουμε όσα δεν κάναμε μέσα στην εβδομάδα. Και ο ύπνος πάει περίπατο.

Photo by Kevin Grieve on Unsplash

Ο ύπνος έτσι και αλλιώς δεν συμπληρώνεται. Μια γλάστρα δεν την αφήνεις απότιστη και της ρίχνεις νερό όποτε τα φύλλα της έχουν μαραθεί γιατί την υποβάλλεις σε διαρκές στρες. Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι μια πάνσοφη μηχανή που έχει συγκεκριμένες προδιαγραφές σε σχέση με τον ύπνο. Έχουμε ανάγκη από 7-9 ώρες ύπνου καθημερινά. Όπως έχουμε ανάγκη από συγκεκριμένη ποσότητα τροφής, νερού και ήλιου. Αυτές είναι οι πηγές της ζωτικής μας ενέργειας. Όταν “υποσιτιζόμαστε” τότε δημιουργούνται προβλήματα τόσο σε σωματικό όσο και σε νοητικό επίπεδο και η υγεία μας υποθάλπτεται.

Ας δούμε αναλυτικά ποιά είναι τα οφέλη του ύπνου και γιατί οι συνέπειές της έλλειψής του πρέπει να μας οδηγήσουν στο να προσέχουμε τον ύπνο μας ως κόρη οφθαλμού:
Ο ύπνος προστατεύει την καρδιά

Όταν κοιμόμαστε 7-8 ώρες καθημερινά και ποιοτικά δηλαδή τις σωστές ώρες ρυθμίζουμε την αρτηριακή πίεση. Δίνουμε την ευκαιρία στην καρδιά μας να ξεκουραστεί και να έχει μια ομαλή λειτουργία. Ιατρικές έρευνες έχουν αποδείξει ότι πολλές φορές καρδιαγγειακά προβλήματα συνδέονται με την έλλειψη ύπνου και πως οι άνθρωποι που δεν κοιμούνται αρκετά είναι πιο επιρρεπείς σε καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια. Επομένως αν θέλετε να έχετε μακροζωία ίσως πρέπει να φροντίσετε τον ύπνο σας.

Η αϋπνία αυξάνει το βάρος του σώματος

Έχετε προσέξει πως όταν δεν έχετε κοιμηθεί καλά, την επόμενη μέρα πεινάτε διαρκώς; Αυτό συμβαίνει γιατί ο ύπνος και ο μεταβολισμός συνδέονται άρρηκτα. Για την ακρίβεια οι ορμόνες που ρυθμίζουν την όρεξη έχουν άμεση σχέση με την διάρκεια του ύπνου μας. Με άλλα λόγια, όταν είμαστε άυπνοι εκκρίνονται στο αίμα μας ορμόνες που μας κάνουν να πεινάμε. Οι άνθρωποι που κοιμούνται 7-8 ώρες καταναλώνουν λιγότερες θερμίδες από αυτούς που είναι ελλειματικοί σε ύπνο. Επίσης όσοι είναι σε δίαιτα και συγχρόνως δεν κοιμούνται σωστά έχουν μεγαλύτερη απώλεια σε μυική μάζα και όχι σε λίπος, όπως είναι το ζητούμενο. Ο διπλασιασμός των ποσοστών παχυσαρκίας στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα καθρεφτίζει απλώς την απώλεια ωρών ύπνου από την καθημερινότητά μας. Επομένως αν θέλετε να διατηρήσετε το βάρος σας ή ακόμη και να χάσετε κάποια κιλά, καλό θα ήταν να σκεφτείτε το ενδεχόμενο να πέφτετε στο κρεβάτι σας νωρίτερα.

Photo by Tom Sodoge on Unsplash
Ο ύπνος προάγει την συγκέντρωση και την παραγωγικότητα

Αν μείνετε άυπνοι μια ολόκληρη νύχτα η νοητική και σωματική σας απόδοσή πέφτει κατά 25%, αυτό λένε οι επιστήμονες. Ένας κακός ή ελλιπής ύπνος επηρεάζει την δυνατότητά μας να συγκεντρωθούμε την επόμενη μέρα και η επιρροή του μοιάζει με την επίδραση που το αλκοόλ έχει στον εγκέφαλο. Έχουμε διάχυτο αίσθημα κούρασης, η δυνατότητά μας να αποδώσουμε είναι περιορισμένη, κάνουμε εύκολα λάθη και ειμαστε επιρρεπής σε ατυχήματα. Αντίθετα όταν έχουμε κοιμηθεί σωστά, τόσο οι ενήλικες όσο και τα παιδιά, μπορούμε να κρατήσουμε την προσοχή μας, να λύσουμε προβλήματα, να βάλουμε γενικότερα το μυαλό μας να δουλέψει αποτελεσματικά και σε όλο του το εύρος. Μην παραλείπετε επομένως να φροντίζετε τον καλό σας ύπνο, αλλά και των ύπνο των παιδιών προκειμένου να μπορούν να ανταπεξέλθουν στην μέρα τους.

Η αυπνία αυξάνει το στρες και την κατάθλιψη

Όσο λιγότερο κοιμόμαστε τόσο πιο εκτεθειμένοι είμαστε σε συναισθηματικές διαταραχές. Ο ύπνος είναι αυτός που σταθεροποιεί το συναίσθημα και δημιουργεί μια ασπίδα προστασίας για την ισόρροπη λειτουργία της νόησης. Δεν είναι τυχαίο ότι άνθρωποι που πάσχουν από κατάθλιψη παραπονιούνται για διαταραχές ύπνου και άνθρωποι με διαταραχές ύπνου έχουν πολλές πιθανότητες να αναπτύξουν κατάθλιψη. Εάν το σώμα σας δεν κοιμάται αρκετά καθημερινά θα αρχίσει να παράγει υψηλά ποσοστά στρεσογόνων ορμονών όπως η κορτιζόλη. Όπως είναι προφανές ένας άνθρωπος που βιώνει άγχος και δυσάρεστα συναισθήματα δεν μπορεί να διαχειριστεί καλά ακόμη και την πιο απλή καθημερινότητα και δυσκολεύεται να ανταπεξέλθει σε κοινωνικό επίπεδο.

Ο ύπνος μας προστατεύει από τον διαβήτη

Η έλλειψη ύπνου έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι επηρεάζει τον μεταβολισμό της ινσουλίνης και του ζαχάρου στο αίμα. Πιο συγκεκριμένα, μελέτη σε νεαρούς υγιής άντρες που υποβλήθηκαν σε ελλειμματική συνθήκη ύπνου για διάστημα έξι ημερών έδειξε ότι τα άτομα παρουσίασαν εικόνα προ-διαβήτη η οποία επανήλθε μόλις τα άτομα κοιμήθηκαν παρατεταμένα για διάστημα μιας εβδομάδας. Όταν κάποιος κοιμάται από 4 – 6,5 ώρες ουσιαστικά δεν προλαβαίνει να μπει στο “βαθύ” κομμάτι του ύπνου, το οποίο επανορθώνει και εξισορροπεί τις λειτουργίες του σώματος μας. Λειτουργίες όπως ο έλεγχος της ινσουλίνης και του σακχάρου. Όταν η διαδικασία επανόρθωσης μέσω του ύπνου δεν γίνεται σωστά κινδυνεύουμε να νοσησουμε από διαβήτη τύπου 2.

Η αϋπνία ρίχνει το ανοσοποιητικό μας σύστημα

Πολλά καλά συμβαίνουν όσο κοιμόμαστε. Ένα από αυτά είναι ότι το σώμα μας παράγει συγκεκριμένες πρωτεΐνες που το βοηθούν να πολεμήσει τις ιώσεις και τις λοιμώξεις. Αν λοιπόν νιώθετε πως κάτι σας τριγυρίζει, το καλύτερο φάρμακο είναι να κοιμηθείτε συστηματικά για ένα οκτάωρο τις επόμενες μέρες. Το ίδιο ισχύει φυσικά για τα μικρά παιδιά που είναι εκτεθειμένα πολύ περισσότερο στους ιούς. Μπορούμε να τους προσφέρουμε την καλύτερη προστασία βάζοντάς τα να κοιμηθούν νωρίς. Το σημαντικότερο βέβαια είναι ότι προστατεύοντας τον ύπνο μας, ενδυναμώνουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα και το προστατεύουμε από τα αυτοάνοσα νοσήματα.

Η αυπνία καταστρέφει την μνήμη μας

Όλοι έχουμε παρατηρήσει πως όταν δεν έχουμε κοιμηθεί καλά την άλλη μέρα απλώς δεν λειτουργούμε. Κατά την διάρκεια του ύπνου ο εγκέφαλός μας δεν ξεκουράζεται απλά, κατά κάποιο τρόπο επαναδομείται. Τακτοποιεί τις πληροφορίες ώστε να μπορούμε να τις ανακαλέσουμε εύκολα την επόμενη μέρα. Αν αυτή η εργασία δεν γίνει κανονικά τότε την επόμενη μέρα ψαχνόμαστε. Για τον ίδιο λόγο, ένας καλός ύπνος μας βοηθά να εμπεδώσουμε γνώσεις και δεδομένα τα οποία έχουμε προσλάβει κατά την διάρκεια της μέρας. Γι’ αυτό και σε απαιτητικές περιόδους κατανόησης και αφομοίωσης γνώσεων όπως οι εξετάσεις, το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε μαζί με την μελέτη είναι ένα γεμάτο οκτάωρο ύπνου.

 

Η αϋπνία ενισχύει τους πόνους

Όταν δεν κοιμόμαστε καλά το νευρικό μας σύστημα είναι ευαισθητοποιημένο με αποτέλεσμα να αισθανόμαστε πολύ πιο έντονα οποιοδήποτε πόνο. Η σχέση ανάμεσα στον πόνο και τον ύπνο είναι αλληλένδετη. Χρόνιοι πόνοι επηρεάζουν τα επίπεδα του ύπνου και έλλειψη ύπνου εντείνει τους πόνους την επόμενη μέρα. Εάν υποφέρετε από κάποιο τραυματισμό ή μυοσκελετικούς πόνους, ακόμη και αν διανύετε περίοδο αποθεραπείας μετά από κάποια εγχείρηση, ο ύπνος θα σας βοηθήσει να ανακάμψετε πολύ γρηγορότερα.

Ένας άνθρωπος μπορεί να παρουσιάζει διαταραχές στον ύπνο με τρεις διαφορετικούς τρόπους:
  • παρουσιάζοντας δυσκολία στο να αποκοιμηθεί όταν πέφτει για ύπνο
  • ξυπνώντας ιδιαίτερα νωρίς τις πρωινές ώρες
  • ξυπνώντας κατά την διάρκεια της νύχτας αρκετές φορές
Υπάρχουν διάφοροι λόγοι που ο ύπνος μας διατατάσεται και μπορούμε να τους διαχωρίσουμε σε ιατρικούς και σε συνήθειες ή συμπεριφορές:
Ιατρικοί λόγοι
  • άγχος
  • χρόνιοι πόνοι
  • σύνδρομο άπνοιας ύπνου
  • ορμονικές αλλαγές (εμμηνόπαυση, εγκυμοσύνη)
  • προστάτης
  • έλλειψη μαγνησίου
  • έλλειψη βιταμίνης D
Συνήθειες
  • μεγάλη κατανάλωση καφεΐνης
  • μεγάλες ποσότητες φαγητού αργά το βράδυ
  • χρήση τηλεόρασης στο υπνοδωμάτιο
  • κατανάλωση αλκοόλ πριν κοιμηθούμε
  • ύπνος κατά την διάρκεια της ημέρας
  • χρήση internet και οθονών πριν κοιμηθούμε
  • διαμάχες πριν κοιμηθούμε

Είναι σημαντικό να βάλουμε τον σωστό και απολαυστικό ύπνο ψηλά στις προτεραιότητές μας. Καθιερώνοντας υγιείς συνήθειες ύπνου αυτόματα αναβαθμίζουμε την ποιότητα στην ζωή και στις σχέσεις μας. Θα δούμε πολλά πράγματα να αλλάζουν και να βελτιώνονται. Είναι ένα από το ωραιότερα δώρα που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας. Αξίζει να το δοκιμάσουμε!

Πηγές:

https://www.medscape.org/viewarticle/502825
https://www.sleepfoundation.org/articles/link-between-lack-sleep-and-type-2-diabetes
https://www.health.com/health/condition-article/0,,20188024,00.html
https://www.aafp.org/afp/2009/0715/p157.html

 

Newsletter εγγραφή

 

Όμορφη Ζωή

Στην Όμορφη Ζωή είμαστε αφιερωμένοι με πάθος στο σκοπό να ενημερώνουμε τους ανθρώπους για τους δρόμους που υπάρχουν για να βελτιώσουν την ζωή τους.
Στόχος μας να αποτελεί την πρώτη επιλογή για κάθε αναγνώστη που θέλει να διανύσει το ταξίδι της ζωής του όμορφα και με θετικό τρόπο.
Αν θέλεις κι εσύ να συμμετέχεις στην ομάδα μας, σαν αρθρογράφος ή συνεργάτης, στείλε μας μήνυμα στο info@omorfizoi.gr
Όμορφη Ζωή

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Ζώντας σαν ξωτικό

Σχολιάστε

Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας