Σπύρος Παπατριανταφύλλου | “O άνθρωπος που αναζητά βοήθεια είναι άνθρωπος που έχει δύναμη”

0
Σπύρος Παπατριανταφύλλου

1.420 ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ

O Σπύρος Παπατριανταφύλλου είναι επιστημονικός συνεργάτης τους Athens Synthesis και ο άνθρωπος που θα διδάξει το εκπαιδευτικό σεμινάριο για την ομαδική ψυχοθεραπεία, το οποίο ξεκινάει πολύ άμεσα. Ένας ψυχοθεραπευτής που πιστεύει πως δεν υπάρχουν αδιέξοδα και πως οι άνθρωποι που απευθύνονται στην ψυχοθεραπεία όχι μόνο δεν είναι ασθενείς, το αντίθετο, είναι άνθρωποι με σθένος.
«Η θεραπευτική ομάδα δεν είναι μόνο μια δραστηριότητα που  αφορά την ομάδα αλλά μια δράση που βοηθά στον πολιτισμό της αποδοχής και της ενσωμάτωσης που τόσο έχει ανάγκη η κοινωνία μας σήμερα»

 

Κε Παπατριανταφύλλου έχετε ασχοληθεί ως ειδικός με την οικογενειακή θεραπεία, την σωματική ψυχοθεραπεία, τις εξαρτήσεις και έχετε γράψει τρία βιβλία πάνω στα συγκεκριμένα θέματα. Τι είναι αυτό που σας ώθησε αρχικά στην ενασχόληση με την ψυχοθεραπεία;  

Η βάση της εσωτερικής αναζήτησης βρίσκεται κάπου στην παιδική μου ηλικία. Αυτό τουλάχιστον μπορώ να αναγνωρίσω σήμερα μέσα από τις αναμνήσεις. Ήταν οι στιγμές που ένιωθα πληρότητα και μια βαθιά χαρά.

Η αίσθηση αυτή σταδιακά χάθηκε. Τα χρόνια της εφηβείας και τα μετέπειτα επισκιάστηκαν από τον πόνο και κάποιες φορές απ’ την απελπισία. Αυτά με έκαναν αργότερα, γύρω στα εικοσιπέντε, να αναζητήσω βοήθεια. Στην πραγματικότητα να αναζητήσω εκείνη την παλιά αίσθηση πληρότητας του μικρού παιδιού.

Έτσι στα εικοσιπέντε μου, εντάχθηκα σε μια ομάδα ψυχοθεραπείας και ξεκίνησα ένα ταξίδι αναζήτησης που διαρκεί έως σήμερα.

  

 

Θέλετε να κάνετε μια απόπειρα να δώσετε με απλά λόγια έναν ορισμό της ψυχοθεραπείας;

Ο όρος που μ’ αρέσει να χρησιμοποιώ περισσότερο είναι η αυτογνωσία. Η ψυχοθεραπεία και η συμβουλευτική, αποτελούν διαδικασίες που μας βοηθούν να πάρουμε το βλέμμα μας από το εξωτερικό περιβάλλον και να το στρέψουμε μέσα μας. Στην αρχή μπορεί να μην διακρίνουμε καθαρά. Μπορεί να νιώσουμε αναστάτωση και αυτό είναι απολύτως φυσικό. Σιγά-σιγά η ματιά γίνεται όλο και πιο διαυγής, μαζί της και η σκέψη, τα συναισθήματα και οι αισθήσεις.

Ξέρετε, η μεγαλύτερη πηγή των ανθρωπίνων προβλημάτων, είναι η έλλειψη διαύγειας. Η σύγχυση που προκαλεί ο νους. Ο νους διαβάλλει, στρεβλώνει την πραγματικότητα.

Με άλλα λόγια καθώς μεγαλώνουμε μέσα από την επίδραση του περιβάλλοντος, μέσα από την καταστολή και την εγκατάσταση του φόβου, χάνουμε την δυνατότητα διάκρισης ανάμεσα στο πραγματικό και το μη πραγματικό. Τότε τείνουμε να πάρουμε περισσότερο στα σοβαρά τις σκέψεις μας παρά αυτό που βλέπουμε ή εκείνο που ακούμε. Εισερχόμαστε σε μια στρέβλωση της πραγματικότητας και αυτό μας οδηγεί να βιώσουμε ανάλογα συναισθήματα.

Όταν αυτό γίνει στάση ζωής, μέρος του χαρακτήρα, επηρεάζεται το σώμα και η βιοχημεία. Εδώ βασίζεται η εμφάνιση των ψυχοσωματικών ασθενειών, των αυτοάνοσων και των ψυχοσυναισθηματικών δυσλειτουργιών. Σε ένα κοινωνικό επίπεδο εμφανίζονται φαινόμενα όπως η απόσυρση, ο ατομικισμός, ο καταναλωτισμός και ο ρατσισμός.

Τότε χρειαζόμαστε φώτιση…

Στην αυτογνωσία η φώτιση είναι κάτι που θυμίζει τον μύθο του σπηλαίου του Πλάτωνα, και που εμείς την ονομάζουμε διάκριση. Η ψυχοθεραπεία λοιπόν με την έννοια της αυτογνωσίας, μας βοηθά να αναπτύξουμε την ικανότητα της εσωτερικής διάκρισης.

Γιατί τότε μόνο μπορούμε να σταθούμε ως ενήλικα άτομα, να αναλάβουμε ευθύνη και να σχετιστούμε με ευθύτητα. Στην ομαδική ψυχοθεραπεία αυτό γίνεται πολύ πιο αποτελεσματικά, επειδή υπάρχουν πολλά ζευγάρια μάτια, πολλοί καθρέφτες να δούμε τον εαυτό μας.

Λέτε λοιπόν ότι ο φόβος είναι το ερέθισμα το οποίο στην συνέχεια δημιουργεί όλη την στρέβλωση;

Ναι πράγματι! Μέσα από την ματαίωση βασικών αναγκών που έχει ο άνθρωπος… Κάποτε περιγράφονταν ως βασικές ανάγκες η τροφή, το νερό, η στέγη, ο ύπνος. Σήμερα ξέρουμε ότι υπάρχουν και άλλες πρωτογενείς ανάγκες, όπως η αποδοχή και η αγκαλιά.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να αφορά όλους; Πότε κάποιος απευθύνεται σε έναν ψυχοθεραπευτή;

Συνήθως οι άνθρωποι αναζητούμε την βοήθεια της ψυχοθεραπείας όταν αντιμετωπίζουμε προβλήματα στην ζωή μας. Στην πραγματικότητα η ψυχοθεραπεία, πάντα με την έννοια της αυτογνωσίας, αφορά όλους μας όχι μόνο στην περίπτωση που αντιμετωπίζουμε προβλήματα. Είναι πολύ χρήσιμη και σημαντική ακόμη και όταν νιώθουμε καλά. Είναι μια διεργασία βελτίωσης και ενδυνάμωσης που μας εξελίσσει και μας οδηγεί στην αυτονομία του ενήλικα.

Υπάρχουν πολλές θεραπευτικές προσεγγίσεις ανάλογα με την «σχολή» από την οποία προέρχεται ένας ειδικός. Ο Γιάλομ στο βιβλίο του ο «Δήμιος του Έρωτα» αναφέρει πως αυτό δεν έχει σημασία για το θεραπευόμενο. Το εργαλείο είναι η σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στους δύο. Εσείς τι λέτε;

Κατ’ αρχήν λέω ότι αυτό είναι μια μεγάλη αλήθεια! Έχουν γίνει έρευνες που αποδεικνύουν ότι δεν υπάρχουν προσεγγίσεις που είναι πιο αποτελεσματικές ή λιγότερο. Υπάρχουν θεραπευτές περισσότερο ή λιγότερο αποτελεσματικοί.

Αποτελεσματικοί θεραπευτές, είναι εκείνοι που είναι σε θέση να δημιουργήσουν ή τουλάχιστον να θέσουν τις προϋποθέσεις, για την ανάπτυξη μιας σχέσης ζεστής και ανθρώπινης.

Συχνά λέω ότι καλός γονιός είναι ο γονιός που θα με μάθει να φροντίζω τον εαυτό μου, να γίνω γονιός του εαυτού μου, καλός δάσκαλος είναι ο δάσκαλος που θα με μάθει να μαθαίνω. Αποτελεσματικός θεραπευτής είναι ο θεραπευτής που θα με βοηθήσει να βοηθώ τον εαυτό μου.

Αυτό είναι κάτι που εμπνέεται όμως μόνο μέσα από την σχέση. Από την εμπιστοσύνη που έχει ο θεραπευτής στις δυνατότητές μου.

Τι είναι η ομαδική ψυχοθεραπεία και σε ποιους απευθύνεται;

Στην ομαδική θεραπεία η σύνδεση με τον εσώτερο εαυτό γίνεται μέσω της αλληλεπίδρασης με τους άλλους ανθρώπους. Τα μέλη εκεί έχουν πολλαπλές ευκαιρίες να γνωρίσουν τον εαυτό τους και να μάθουν τρόπους διαχείρισης του άγχους που εκλύεται κατά την διαπροσωπική συναλλαγή.

Τα θέματα που φέρνουν οι άνθρωποι στην ομάδα, μπορεί να προέρχονται από την ζωή τους έξω από την ομάδα, όπως από το εργασιακό ή το οικογενειακό περιβάλλον. Παράλληλα έχουν την δυνατότητα να ανιχνεύσουν το εαυτό τους μέσω των συναισθημάτων που βιώνονται και των δυναμικών που αναπτύσσονται με τα άλλα μέλη εντός της ομάδας, στο εδώ και τώρα όπως συχνά λέμε. Αργά ή γρήγορα θα νιώσω μέσα στην ομάδα όπως ένιωσα μέσα στην οικογένειά μου. Μόνο που τώρα η ομάδα μου δίνει την ευκαιρία να επεξεργαστώ τα συναισθήματα και να βρω νέα νοήματα.

Ως μέλος μια ομάδας στην αρχή ίσως εύλογα νιώσω ένα βαθμό άγχους. Σταδιακά θα νιώσω όμως περισσότερο ασφαλής και τότε θα αντιληφθώ ότι δεν είμαι μόνος μου σε αυτό τον κόσμο με τα προβλήματα μου. Ότι υπάρχουν άνθρωποι με παρόμοια προβλήματα, άνθρωποι που ενδιαφέρονται για όσα με απασχολούν. Αυτή η εμπειρία μας βοηθάει να αποκτήσουμε συνείδηση και αίσθηση συλλογικότητας.

Η ομάδα επίσης έχει ένα ψυχο-εκπαιδευτικό χαρακτήρα:

  • Μέσα στην ομάδα μαθαίνω να έχω επαφή με τα συναισθήματα μου, να τα εκφράζω, να τα μοιράζομαι χωρίς να πληγώνω άλλους ανθρώπους.
  • Διερευνώ την επίγνωσή μου για τον τρόπο που σχετίζομαι. Για παράδειγμα πως κρατάω τον εαυτό μου σε απόσταση και πως αποφεύγω την οικειότητα.
  • Μαθαίνω να διαχειρίζομαι γόνιμα την σύγκρουση και να εκφράζω τις ανάγκες μου.
  • Αντιλαμβάνομαι ότι έχω περισσότερες επιλογές στην ζωή από όσες φανταζόμουν.
  • Βρίσκω νέους τρόπους να σχετίζομαι.

Ολοκληρώνοντας θα ήθελα να προσθέσω πως αντιλαμβάνομαι και μια κοινωνικο-πολιτισμική διάσταση στην λειτουργία της θεραπευτικής ομάδας:

  • Η ομάδα διαμεσολαβεί ανάμεσα στο άτομο και την κοινωνία
  • Βοηθάει τα μέλη της στην διαμόρφωση μιας κοινωνικής συνείδησης
  • Βοηθάει να αποδεχόμαστε την διαφορετικότητα χωρίς φόβο ότι θα χάσουμε τον εαυτό μας ή την ατομικότητά μας.
  • Είναι μια δράση που βοηθά στον πολιτισμό της αποδοχής και της ενσωμάτωσης που τόσο πολύ έχει ανάγκη η κοινωνία μας σήμερα.

Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να μας παρουσιάσετε το Athens Synthesis και το εκπαιδευτικό του πρόγραμμα.

Το Athens Synthesis προσβλέπει όχι μόνο στην παροχή γνώσεων αλλά και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και κυρίως την παροχή ευκαιριών για μία ουσιαστική αλλαγή μέσα στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Όσοι προσφέρουμε εκπαίδευση στο Athens Synthesis έχουμε βαθιά αίσθηση ευθύνης και προσφοράς.

Οι δύο άξονες της εκπαίδευσης είναι η συμβουλευτική και η ψυχοθεραπεία. Την συμβουλευτική μπορούν να σπουδάσουν απόφοιτοι λυκείου, ενώ την ψυχοθεραπεία απόφοιτοι ανθρωπιστικών και κοινωνικών σπουδών και όσοι έχουν ολοκληρώσει την εκπαίδευσή τους στην συμβουλευτική.

Οι εκπαιδευόμενοι διδάσκονται την συνθετική θεραπεία με βάση της αρχής της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Συνθετικής Θεραπείας. Η συνθετική θεραπεία αντιλαμβάνεται καταρχήν ότι κάθε άνθρωπος είναι μια ξεχωριστή και μοναδική περίπτωση. Δίνει μεγάλη σημασία στην αξιοποίηση θεραπευτικών εργαλείων σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο από όλες τις προσεγγίσεις.

Έτσι η εκπαίδευση βασίζεται σε μια συνθετική μεθοδολογία, πολλών προσεγγίσεων όπως:

  • σωματική ψυχοθεραπεία του Βίλχεμ Ράιχ
  • συναλλακτική ανάλυση του Έρικ Μπέρν
  • Gestalt του Φρίτς Πέρλς
  • προσωποκεντρική του Κάρλ Ρότζερς
  • συστημική
  • υπαρξισμός.

Τέλος οι εκπαιδευόμενοι ενθαρρύνονται να δημιουργήσουν μια προσωπική συνθετική προσέγγιση, ώστε να είναι ο εαυτός τους.

 

Θέλετε να μας μιλήσετε για το εκπαιδευτικό σεμινάριο στην Συνθετική Ομαδική Ψυχοθεραπεία;

Πρόκειται για έναν μονοετή κύκλο εκπαίδευσης, περίπου εκατόν πενήντα ωρών, που απευθύνεται σε αποφοίτους κοινωνικών και ανθρωπιστικών σπουδών, όπως επαγγελματίες ψυχοθεραπευτές, ανεξάρτητα της προσέγγισης που ήδη ακολουθούν.

Στόχος της εκπαίδευσης αποτελεί η πρόσληψη ενός πλήρους σώματος γνώσεων και η βιωματική εξάσκηση ώστε να αποκτήσουν τις δεξιότητες να συντονίζουν ομάδες συνθετικής ψυχοθεραπείας. Η εκπαίδευση στην ομαδική θεραπεία αξιοποιεί στοιχεία από διαφορετικές προσεγγίσεις, ιδιαίτερα από την ψυχαναλυτική σχολή, την ανθρωπιστική σχολή και την συστημική.

  • Σε αυτό το πλαίσιο οι εκπαιδευόμενοι θα γνωρίσουν τις θεωρίες που έχουν διατυπωθεί έως σήμερα για την ψυχοθεραπευτική ομάδα.
  • Θα ασκηθούν στην θεωρία του ψυχοθεραπευτικού συμβολαίου και στον σχεδιασμό της ομάδας.
  • Θα εξοικειωθούν με βιωματικό τρόπο στη διαχείριση της δυναμικής στην ομάδα και θα μάθουν να αναγνωρίζουν τα στάδια εξέλιξης μιας ομάδας.
  • Θα μάθουν να αναγνωρίζουν τους ρόλους που αναπτύσσονται και την σημαντικότητά τους στην λειτουργία της ομάδας.
  • Επίσης θα ασκηθούν και θα εξοικειωθούν με την βιωματική μεθοδολογία ενώ θα έχουν την ευκαιρία να ασκηθούν πρακτικά στον σχεδιασμό και στον συντονισμό μικρών ομάδων στο πλαίσιο της εκπαίδευσης.

 

Από την πλευρά σας του θεραπευτή, όταν κάποιος έρχεται σε σας για πρώτη φορά, νιώθετε ότι έχει κάνει ένα βήμα να ξεπεράσει μια προκατάληψη που μπορεί να είναι προσωπική αλλά και κοινωνική;

Η προκατάληψη δημιουργήθηκε επειδή εδώ και αρκετά χρόνια επικράτησε μια ιατροκεντρική άποψη για την θεραπεία. Σύμφωνα με αυτή, ο άνθρωπος που αναζητά βοήθεια είναι ασθενής δηλαδή αδύναμος. Ευτυχώς σήμερα αυτό αποτελεί όλο και περισσότερο παρελθόν! Όλο και περισσότερο θεωρούμε ότι ο άνθρωπος που αναζητά βοήθεια είναι άνθρωπος που έχει δύναμη. Άρα μόνο ασθενής δεν είναι, το αντίθετο έχει σθένος.

 

Έχετε σκεφτεί την ιδέα ενός εκπαιδευτικού προγράμματος για σχολεία, το οποίο να διδάσκει την αξία της συμβουλευτικής παρέμβασης ως πρόληψη;

Έχουν υπάρξει πράγματι τέτοιες ιδέες. Σε κάθε περίπτωση δεν μιλάμε για ψυχοθεραπεία αλλά για εφαρμογές της ψυχοθεραπείας και της συμβουλευτικής. Είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό. Θεωρώ ότι δεν πρέπει να απευθύνονται άμεσα στους μαθητές αλλά στον σχεδιασμό τους να τους αντιλαμβάνονται ως τελική ομάδα-στόχο. Να απευθύνονται στις ενδιάμεσες ομάδες όπως είναι οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί, γιατί αυτοί αποτελούν πρόσωπα πολύ σημαντικά στην ζωή των παιδιών. Να ενισχύουν την ευαισθητοποίηση τους σε θέματα επικοινωνίας, με την ελπίδα στο μέλλον να ενταχθούν σε αυτές τις ενδιάμεσες ομάδες και άλλες όπως αστυνομικοί, ιερείς και άλλα πρόσωπα της κοινότητας.

 

Ποια είναι τα «αδιέξοδα» ή τα προβλήματα ενός ατόμου στα οποία η ψυχοθεραπεία μπορεί να δώσει λύση;

Προβλήματα υπάρχουν πολλές φορές όπως και δυσλειτουργίες. Προσωπική μου άποψη είναι πως δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Οι άνθρωποι βιώνουν έλλειψη νοήματος. Η ψυχοθεραπεία λοιπόν, η συμβουλευτική, η αυτογνωσία ακόμη καλύτερα, βοηθά τον άνθρωπο να αντιληφθεί νοήματα για τον εαυτό του και για την ζωή του, μέσα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει όποια και αν είναι αυτά.

Συνέντευξη της Κυριακή Ματζάνα
για την Όμορφη Ζωή

 

Σχετικοί σύνδεσμοι:
Αναλυτικά στοιχεία: Athens Synthesis Center
E-mail:  pasimaki@otenet.gr
Facebook: https://www.facebook.com/AsimakisPanosSynthesis/

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Στην Όμορφη Ζωή είμαστε αφιερωμένοι με πάθος στο σκοπό να ενημερώνουμε τους ανθρώπους για τους δρόμους που υπάρχουν για να βελτιώσουντην ζωή τους.
Στόχος μας να αποτελεί την πρώτη επιλογή για κάθε αναγνώστη που θέλει να διανύσει το ταξίδι της ζωής του όμορφα και με θετικό τρόπο.
Αν θέλεις κι εσύ να συμμετέχεις στην ομάδα μας, σαν αρθρογράφος ή συνεργάτης, στείλε μας μήνυμα στο georgia@omorfizoi.gr
Όμορφη Ζωή Άρθρα

Σχολιάστε

Εναλλακτικά, συνδεθείτε με...



Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.