346 ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ

Του Γιώργου Πιντέρη

Είναι οκτώμισι το βράδυ. Ο μπαμπάς βλέπει τηλεόραση. Έρχεται η εξάχρονη κόρη του κρατώντας ένα παγωτό χωνάκι. – Μπαμπά, θέλεις παγωτό; – Όχι, αγάπη μου. Μόλις έπλυνα τα δόντια μου. Η μικρή αποχωρεί εντελώς φυσιολογικά. Αφού φάει το παγωτό της, πηγαίνει στο μπάνιο, πλένει τα δόντια της και πηγαίνει να φιλήσει τον μπαμπά της για «καληνύχτα». Μάλιστα, πριν πάει για ύπνο κάθεται για λίγο δίπλα του. Ο μπαμπάς κλείνει αμέσως την τηλεόραση. – Γιατί την έκλεισες; – Διότι σε λίγο θα πας για ύπνο και θέλω να δω εσένα, όχι το γυαλί.

Σ’ ένα άλλο διαμέρισμα. Ίδιο περίπου σκηνικό. Ο οκτάχρονος γιος πηγαίνει να καληνυχτίσει τον πατέρα του. Ο πατέρας είναι καρφωμένος στην οθόνη. – Έπλυνες τα δόντια σου; – Τώρα θα τα πλύνω.
– Να τα πλύνεις, όμως! Και να έρθεις να μυρίσω το στόμα σου. (Χωρίς να τον κοιτάζει.) – Μα κι εσύ δεν τα πλένεις κάθε μέρα. – Άλλο εγώ κι άλλο εσύ. Εγώ είμαι μεγάλος. – Και οι μεγάλοι δεν πλένουν τα δόντια τους; – Άσε τα πολλά λόγια και πήγαινε να πλύνεις τα δόντια σου αμέσως.

Άλλο διαμέρισμα. Ίδιο περίπου σκηνικό. Η μαμά βλέπει τηλεόραση. Ο πιτσιρικάς τής λέει ότι πάει για ύπνο. – Έπλυνες τα δόντια σου; – Ναι. – Έλα να μυρίσω το στόμα σου. ( Τον μυρίζει.) Το στόμα σου μυρίζει σοκολάτα. Δεν τα έπλυνες. Λες ψέματα! Ο πιτσιρικάς γελάει. – Θα τα έπλενα πριν πάω στο κρεβάτι. – Πάλι ψέματα λες. (Γελώντας.) Ο μικρός βάζει μπρος τη μανούβρα της κλάψας. Σκουπίζει ένα κροκοδείλιο δάκρυ που κυλάει στο μάγουλό του και με ύφος αδικημένου ανθρώπου παραπονιέται. – Δε λέω ψέματα… Η μαμά βάζει τα γέλια. – Αυτό είναι το μεγαλύτερο ψέμα που έχω ακούσει! Μετά σοβαρεύει. – Δε σου έχω πει τόσες φορές να μη λες ψέματα; Γιατί το κάνεις; Εκείνη τη στιγμή χτυπάει το τηλέφωνο. Η μαμά λέει στον γιο: «Σήκωσέ το. Αν είναι η κυρία Σοφία, πες της ότι δεν είμαι εδώ».

Μια πρώτη ανάλυση

Στην πρώτη περίπτωση ο μπαμπάς έχει επιρροή πάνω στην κόρη. Δε χρειάζεται να την πείσει να πλένει τα δόντια της. Της μικρής τής αρέσει να ακολουθεί τον μπαμπά της στο μπάνιο. Μάλιστα, όταν τον βλέπει να ξυρίζεται, την πιάνουν τα γέλια από τους μορφασμούς που κάνει. Παράλληλα, από τριών χρόνων τον βλέπει να πλένει κάθε μέρα, πρωί βράδυ, τα δόντια του. Από τεσσάρων χρόνων είχε τη δική της παιδική οδοντόβουρτσα. Ούτε κηρύγματα χρειάστηκαν ούτε καμιά ιδιαίτερη πειθώ από τον πατέρα. Πάμε και στη σκηνή με την τηλεόραση: Μόλις κάθεται η μικρή δίπλα του, εκείνος την κλείνει. Δεν της λέει «όταν μιλάς με κάποιον κλείνε την τηλεόραση». Το δείχνει με την πράξη του. Δε θα μου έκανε εντύπωση αν η μικρή, όταν μεγαλώσει, κλείνει την τηλεόραση όποτε έχει κάποιον προσκεκλημένο. Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που έχουν την τηλεόραση ανοιχτή όλη μέρα. Γι’ αυτούς είναι μια παρέα. Το κακό, όμως, είναι ότι την αφήνουν ανοιχτή ακόμα κι όταν τους επισκεφτείς. Όποτε βρεθώ κάτω από τέτοιες συνθήκες, ή ζητάω να κλείσει η τηλεόραση, ή σε ένα τέταρτο βρίσκω μία δικαιολογία και φεύγω.

Στη δεύτερη περίπτωση ο πατέρας, με την εξωλεκτική του συμπεριφορά, αγνοεί τον γιο του. Είναι καρφωμένος στο χαζοκούτι. Το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι να πλύνει ο γιος τα δόντια του, χωρίς όμως ο ίδιος ν’ αποτελεί παράδειγμα. Όταν ο γιος αναφέρει την αντίφαση ανάμεσα στα λόγια και τη συμπεριφορά του πατέρα, εκείνος καταφεύγει στο διπλό στάνταρ: «Άλλο εσύ κι άλλο εγώ». (Το διπλό στάνταρ έχει πολλές παραλλαγές. Για παράδειγμα: «Άλλο οι άντρες κι άλλο οι γυναίκες». «Άλλο οι Έλληνες κι άλλο οι μετανάστες». «Άλλο ο διευθυντής κι άλλο ο υπάλληλος».) Όταν ο γιος επισημαίνει το διπλό στάνταρ, η απάντηση του πατέρα είναι: «Άσε τα πολλά λόγια και πήγαινε να πλύνεις τα δόντια σου». Καθαρά αυταρχική νοοτροπία. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι αυτός ο πατέρας διδάσκει στον γιο του το διπλό στάνταρ χωρίς να το αντιλαμβάνεται. Παράλληλα, ζητώντας να μυρίσει το στόμα του παιδιού, δείχνει ότι δεν το εμπιστεύεται. Πολύ πιθανόν, μεγαλώνοντας, αυτό το παιδί να μιμηθεί τον πατέρα του.

Πάμε τώρα και στην τρίτη περίπτωση. Εδώ, η μητέρα δείχνει ότι δεν εμπιστεύεται τον γιο· και αποδεικνύεται σωστή, διότι το στόμα του μύριζε σοκολάτα. Μάλιστα, τη ζαβολιά του παιδιού την αντιμετωπίζει με ελαφρότητα, και μέχρις ενός σημείου με χιούμορ. Μετά σοβαρεύει και το ρίχνει στο κήρυγμα για το ψέμα. Πάνω εκεί, ζητάει από τον γιο της να πει ψέματα στην κυρία Σοφία. Δεν έχει σημασία αν στο τηλέφωνο ήταν τελικά η κυρία Σοφία ή όχι. Σημασία έχει ότι ο μικρός κατέγραψε την ανακόλουθη συμπεριφορά της μητέρας του. Το συμπέρασμα που βγάζει ο πιτσιρικάς από αυτή τη σκηνή είναι: «Άλλα λέμε κι άλλα κάνουμε». Κατ’ επέκταση, το ίδιο ισχύει και για τα δόντια: «Αν λέμε ότι τα πλύναμε, και δεν τα πλύναμε, δεν έγινε και τίποτα…»

Εισαγωγή στο θέμα

Στην ανάλυση του πρώτου περιστατικού, έκανα μια διάκριση ανάμεσα στις λέξεις «επιρροή» και «πειθώ». Αυτά είναι τα δύο θέματα που θα μας απασχολήσουν σ’ αυτό το βιβλίο. Αν το θέμα σού φαίνεται βαρετό ή πολύ θεωρητικό, έχεις βγάλει πρόωρα συμπεράσματα. Η πειθώ είναι ένα χρήσιμο εργαλείο στην καθημερινή μας ζωή. Αυτοί που ξέρουν να πείθουν έχουν και επιρροή. Για παράδειγμα, ο πολιτικός που πείθει τους ψηφοφόρους με σοβαρά επιχειρήματα τους επηρεάζει να τον ψηφίσουν. Το ίδιο συμβαίνει και μ’ έναν πετυχημένο πωλητή. Σε πείθει με κάποιους τρόπους και σε επηρεάζει ν’ αγοράσεις το προϊόν του. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι η πειθώ αυξάνει την επιρροή.

Ισχύει και το αντίστροφο; Δηλαδή η επιρροή αυξάνει την πειθώ; Όχι απαραίτητα. Ο Μπετόβεν επηρέασε με τη μουσική του ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας. Αυτό δε σημαίνει ότι είχε πειθώ. Ο Παστέρ και ο Φλέμινγκ με την ανακάλυψη των μικροβίων και της πενικιλίνης επηρέασαν ολόκληρη την ανθρωπότητα. Δε γνωρίζω αν κάποιος από τους δύο είχε ιδιαίτερη πειθώ. Είχαν και οι δύο τεκμήρια. Δεν έπειθαν με τα λόγια. Έπειθαν με τα αποτελέσματα της δράσης τους. Ούτε ο πατέρας του κοριτσιού που ήταν υπόδειγμα για την κόρη του κατέφυγε στην πειθώ, ώστε να την κάνει να πλένει τα δόντια της.

Οι άνθρωποι που κατέχουν κάποια θέση επιρροής (πρύτανης, ναύαρχος, υπουργός, δήμαρχος κ.λπ.) βρίσκονται σε ευνοϊκή θέση όταν πρόκειται να πείσουν τους γύρω τους. Αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι διαθέτουν το χάρισμα να πείθουν. (Θα μου πεις, για να κατέχουν τέτοιες θέσεις, μάλλον έχουν πειθώ. Πιθανόν.) Ας δούμε, όμως, την πειθώ πιο αναλυτικά.

Ξεκινάμε με ένα ορεκτικό: Πόσοι τρόποι υπάρχουν να πείσεις τους άλλους; (Ο τίτλος του βιβλίου μάς λέει ότι είναι είκοσι. Όμως, αυτό που μας ενδιαφέρει εδώ είναι εσύ τι νομίζεις.)

Πριν δώσω τη δική μου απάντηση, θέλω να διευκρινίσωότι μιλάμε για πειθώ − όχι για εξαναγκασμό. Ο Stephen Covey στο βιβλίο του Οι 7 συνήθειες των εξαιρετικά αποτελεσματικών ανθρώπων αναφέρει ότι υπάρχουν πάνω από τριάντα τρόποι να πείσεις τους άλλους. Όμως, οι περισσότεροι από μας ξέρουμε δύο με τρεις τρόπους· και όταν αυτοί δεν πιάνουν, εγκαταλείπουμε. Μπορεί ο Covey να έχει δίκιο. Όμως, δε μας λέει συγκεκριμένα ποιοι είναι αυτοί οι τρόποι. Λέει «πάνω από τριάντα», και πηγαίνει παρακάτω. Επειδή εγώ δεν μπορούσα να απαριθμήσω πάνω από δέκα, ένιωσα ηλίθιος! Αποφάσισα, λοιπόν, να καταγράψω όσους τρόπους πειθούς μπορούσα να εντοπίσω στον χώρο της ονομαζόμενης ψυχοθεραπείας. Κατάφερα να εντοπίσω δεκαεννιά τρόπους, τους οποίους χωρίζω σε τέσσερις κατηγορίες:

1. Λογικές μέθοδοι
2. Συναισθηματικές μέθοδοι
3. Εξωλεκτικές μέθοδοι
4. Εξωλογικές μέθοδοι

19+1 τρόποι

Απόσπασμα από το βιβλίο:  19 + 1 τρόποι για να πείθεις, του Γιώργου Πιντέρη, των εκδόσεων Ψυχογιός, Απρίλιος  2015

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Όμορφη Ζωή Άρθρα

Στην Όμορφη Ζωή είμαστε αφιερωμένοι με πάθος στο σκοπό να ενημερώνουμε τους ανθρώπους για τους δρόμους που υπάρχουν για να βελτιώσουντην ζωή τους.
Στόχος μας να αποτελεί την πρώτη επιλογή για κάθε αναγνώστη που θέλει να διανύσει το ταξίδι της ζωής του όμορφα και με θετικό τρόπο.
Αν θέλεις κι εσύ να συμμετέχεις στην ομάδα μας, σαν αρθρογράφος ή συνεργάτης, στείλε μας μήνυμα στο georgia@omorfizoi.gr
Όμορφη Ζωή Άρθρα
Εγγραφή στις ενημερώσεις της Όμορφης Ζωής

Σχολιάστε

Εναλλακτικά, συνδεθείτε με...



Αφήστε το σχόλιό σας !
Γράψτε το όνομά σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.